فصلنامه سیاست علم و فناوری
مدیر مسئول: حمید کاظمی
سردبیر: سید سپهر قاضی نوریسید سپهر قاضی نوری
آدرس وب سایت اصلی: http://Jstp.nrisp.ac.ir
ISSN: 2008-0840
ناشر: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
نمایه نامه ها Scientific Information Database (SID),ISC
فهرست مقالات فروردین, سال 1397,دوره10 شماره 1
نویسندگان: غلامعلی منتظر(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  10 | شماره:  1 | تاریخ:  1397/1/20
: 16
: 2
: 25
مهمان سردبیر به مناسبت دهمین سالگرد انتشار فصلنامهمعلوم است که نمیشود با کدام مقاله کدام محقق مگر کاری در سیاستگذاری علم میشود که مجلهای برای آن چاپ کنیم زمستان بود مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور با پیشنهاد انتشار مجلهای با موضوع سیاستگذاری و برنامهریزی در زمینههای علم و فناوری مواجه بود به رغم عمر نسبتا دیرپای مرکز که با اندیشه مرحوم احسان نراقی در اوایل دهه در قالب مجموعههایی به هم پیوسته در زمینه تمل بر وجوه تحقیقات علمی آموزش عالی و خدمات پژوهشی شکل گرفته بود و بعد انفکاک و تسیس مرکز تحقیقات علمی کشور به تسی از نهادی مشابه در فرانسه در سال زمان زیادی از ورود مرکز به سیاستپژوهی نگذشته بود آن هم به همت آیندهاندیش نامی علمی رضا منصوری که در ابتدای دهه واژه سیاست را به نام مرکز افزود تقریبا در هیچ دانشگاهی رشتهای برای حوزه علم و فناوری نداشتیم و حداکثر کسانی در رشته مدیریت تکنولوژی تحصیل میکردند در این وانفسا به همت دوستان عزیزم شاپور اعتماد و آریا الستی تلاشی آغاز شده بود تا زمینههای مختلف سیاستپژوهی در مرکز سامان یابد تشکیل گروههای فلسفه علم آیندهاندیشی علم اقتصاد علم ترویج علم و سیاست علم حاصل این تلاش بود لیکن استعداد اندیشگانی این گروهها به شدت محدود بود که هم موضوع برای جامعه علمی به شدت بدیع بود و هم پژوهشگران آن به غایت معدود این همه بضاعت کشور بود در حوزه سیاستگذاری علمبا این اوصاف جوانی همت کرده بود که مجلهای علمی در این زمینه منتشر کند سید سپهر قاضینوری او که تحصیلاتش ارتباط وثیقی با موضوع نداشت پس از پایان دوره دکتری تمرکز فعالیتهای خود را در این مسیر قرار داده بود و سیاستپژوهی خوشآتیه مینمود و البته تجارب بعدی و تلاشهای فردیاش در طی این یک دهه او را به موفقترین سیاستپژوه علم و فناوری در ایران بدل کردخلاصه همه بحثهای شورای پژوهشی مرکز درباره انتشار نشریه همان چند جملهای بود که در مطلع این عریضه آوردم واقعا نمیشد با این اذهان خالی پای در این راه گذارد اما موضوع وجه دیگری هم داشت تیشه برداشتن در راهی که سفتن سنگهایش راه را بر دیگران سهل مینمود افقهای ناگشوده را مینمایاند و خود مشوقی بود بر حرکت اجتماع جوان علمی در سیاستگذاری علم و فناوری همینها هم سبب شد که با همت عالی دکتر قاضینوری در کسوت سردبیری و پشتیبانی شایسته مدیران مرکز نشریه پا گرفت و از سال نخستین شماره فصلنامه سیاست علم و فناوری پا به جهان ارتباطات علمی نهاد هنوز به یاد دارم برای طراحی نشان لوگو نشریه چه قصهها داشتیم یا در تجهیز منابع انسانی و تمین اتاق نشریه چه راهها که نرفتیم که خود مجالی دیگر برای وصفش میطلبد و البته خدا را سپاس که طی یک دهه مجله توانسته با انتشار منظم شماره و با بیش از مقاله نقشی بسزا در ارتقا مراودات اندیشگانی میان متفکران سیاستپژوهی علم و فناوری در ایران داشته باشد حضور نشریه در نمایهنامههای ارزشمند ملی چون پایگاه مجلات علمیپژوهشی و و کسب رتبه برتر مجلات پژوهشی به لحاظ ضریب تثیر سبب اقبال به آن در میان پژوهشگران جوان این عرصه شده و همین افقی روشنتر را پیشرو میگذاردتوجه به مسائل واقعی تمل بر مشکلات گریبانگیر نظام علم و فناوری در کشور سرمقالههای جذاب و نامه نویسندگان از جمله وجوه ممیزه نشریه است که بر احترام آن در میان نونشریههای دیگر افزوده است هر چند گمانم این است که در دهه دوم حیات خود لازم است به وجوه کمتر پرداختهشده در سیاستپژوهی علم و فناوری همچون فلسفه فناوری ترویج علم و اقتصاد نوآوری توجه بیشتری کند تصورم این است که در گام اول اختصاص ویژهنامهای در هر سال به یکی از این مقولهها سببساز عطف توجه اندیشمندان به آنها خواهد شد همچنان که معتقدم تلاش بیشتر بر ارتقا زبان فارسی به عنوان زبان علم جهان اسلام که خودش موضوع جذابی برای پرداختن نشریه به آن است و تعامل بهتر نشریه با همتایان خارجی خود به تعمیق مناسبات بیننشریهای و به تبع آن بین اجتماعات علمی در داخل و خارج منجر و صد البته نوآوریهای فناورانه در نشریه همچون استفاده از رسانههای جدید مثلا افزودن پروندههای مکمل شنیداری یا اسلایدهای پاورپوینت به هر مقاله بی گمان خوانشپذیری آن را در میان مخاطبان افزون و بر قدر آن خواهد افزودبه هر روی بسیار امیدوارم نشریه به کمک نویسندگان آگاه و خوانندگان مشتاق روزبهروز نوجوتر و پیشروتر از گذشته باشدتا باد چنین بادا دکتر غلامعلی منتظرعضو هیت تحریریه فصلنامه
نویسندگان: حسین حیرانی, ناصر باقري مقدم, سيدحسن قدسي پور, علی وطنی, سید حبیب اله طباطبائیان
کلیدواژه ها: مشكلات سيستمي، تحليل نظام نوآوري فناورانه، عوامل زمينه‌اي، ذخيره‌سازي زيرزميني گاز، مدل‌سازي معادلات
دوره:  10 | شماره:  1 | تاریخ:  1397/1/20
: 23
:
: 45
روزافزون بودن سهم گاز طبیعی در سبد منابع تمین انرژی و نیز جایگاه ایران به عنوان دومین دارنده ذخایر گاز جهان اهمیت مدیریت تولید و مصرف گاز را امری بدیهی میسازد و در این زمینه فناوری ذخیرهسازی زیرزمینی گاز به عنوان یکی از ابزارهای مدیریت منابع گازی میتواند نقش مهمی در آینده صنعت گاز کشور ایفا کند این در حالی است که روند رشد دستیابی به فناوریهای این حوزه در سالهای اخیر متوقف شده است به منظور تحلیل و برنامهریزی روند توسعه این فناوری نخستین گام ریشهیابی و تحلیل مشکلات و موانع موجود در این مسیر است این مقاله تلاش کرده با استفاده از رویکرد نظام نوآوری فناورانه چارچوبی برای تحلیل مشکلات و موانع منجر به توقف فرآیند توسعه فناوری مذکور در کشور ارائه دهد همچنین نقش مشکلات برونسیستمی و زمینهای در این خصوص مورد بررسی قرار گرفته و رابطه بین مشکلات زمینهای ساختاری و کارکردی نظام نوآوری فناورانه ذخیرهسازی زیرزمینی گاز از طریق مدلسازی معادلات ساختاری تحلیل شده است یافتهها مید آن است که عوامل زمینهای از طریق اثرگذاری بر ساختار نظام نوآوری فناورانه به طور مستقیم و غیرمستقیم نقشی مهم و اثرگذار بر مشکلات کارکردی موجود در نظام پیرامون این فناوری دارند تا جایی که شدت اثر این عوامل در بروز مشکلات موجود حتی از شدت اثر عوامل ساختاری داخل خود نظام نوآوری مذکور هم بیشتر است
نویسندگان: اسماعیل قادری فر, حجت رضایی صوفی, جواد سلطان زاده, مهدی الیاسی , محمد صادق خیاطیان یزدی
کلیدواژه ها: سياست نوآوري، همكاري تحقيق‌وتوسعه، حمايت‌هاي دولتي، همسان‌سازي بر اساس نمره گرايش
دوره:  10 | شماره:  1 | تاریخ:  1397/1/20
: 12
:
: 19
یکی از ابزارهایی که فرآیند خلق نوآوری و محصولاتخدمات جدید را تسریع میکند همکاریهای تحقیقوتوسعه است در پیشینه موضوع این فرآیند در دو سطح افقی و عمودی قابل ردیابی است بررسی تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که حمایتهای دولت نقش ویژهای در ارتقا سطح این همکاریها دارد در این پژوهش به منظور تحلیل این فرضیه از دادههای مربوط به شرکت دانشبنیان فعال در بازار ایران که درصد آنها از حمایتهای دولتی برخوردار شده بودند استفاده شد دادههای موجود مربوط به نوع همکاری در سالهای و بوده و فرضیه مورد نظر نیز اثربخشی حمایتهای دولتی بر روی ارتقا سطح همکاری این شرکتها در سال بود پس از تیید روایی و پایایی دادهها از روش همسانسازی بر اساس نمره گرایش برای بررسی فرضیات مدل استفاده شد یافتهها نشان دادند که حمایتهای دولتی در قالب یارانههای تحقیقوتوسعه بر هر دو همکاریهای سطوح عمودی و افقی تثیر معنادار داشته است اما در بررسی نوع همکاریهای هر سطح مشخص شد که بیشترین سطح تثیرگذاری به همکاری علمیدانشگاهی تعلق داشته و پس از آن به ترتیب همکاری داخلی همکاری با مشاوران و همکاری با تمینکنندگان بیشترین سطح اثرپذیری از این حمایتها را داشتهاند