تحلیل بخش علم و فناوری لایحه الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت با توجه به اقتضائات اسلامی

نویسندگان

چکیده

هدف پژوهش حاضر تحلیل بخش علم و فناوری لایحه الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت با توجه به برخی از مهم‌ترین اقتضائات اسلامی پیشرفت در حوزه علم و فناوری است. به این منظور لایحه مذکور با روش تحلیل محتوا در دو بُعد نظری و عملی (اجرایی) مورد بررسی قرار گرفت. روش جمع‌آوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای و نظرخواهی (پرسشنامه) بوده و برای تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش نیز از آمار توصیفی و تحلیل‌های کیفی استفاده شده است. نتایج بدست آمده حاکی از آن بوده که لایحه مذکور در بُعد نظری 85% از مهم‌ترین اقتضائات اسلامی پیشرفت که در این پژوهش به عنوان مبانی بینشی و ارزشی اسلامی در حوزه علم و فناوری در نظر گرفته شده را لحاظ نموده که البته در اغلب موارد، مقوله‌ها به صورت جملاتی تیتر‌وار و صرفاً انتزاعی عنوان شده‌اند. در بُعد اجرایی و عملیاتی اما متأسفانه 5/81% از مقوله‌های در نظر گرفته شده، مبنای تدوین این بخش لایحه نبوده است. در کل باید گفت که بخش علم و فناوری لایحه، عمده مبانی بینشی و ارزشی اسلامی در عرصه علم و فناوری را درون خود جای داده لیکن در آن درک صحیحی از مقصد یعنی تحقق نظام علم و فناوری بر اساس این مبانی و همچنین راهبردهای حرکت به سمت الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت مورد توجه قرار نگرفته است به عبارت دیگر لایحه در این بخش بیشتر به آرزوها پرداخته آرزوهایی که گرچه با مبانی بینشی و ارزشی جهان‌بینی اسلامی تطابق داشته‌اند ولی در عمل و از جنبه اجرائی، شیوه‌های عملی تحقق این آرزوها آن گونه که مورد نیاز بوده را مورد توجه قرار نداده است. به نظر می‌رسد این امر به دلیل فقدان حاکمیت یک الگوی نظری دقیق و مشخص در فراسوی لایحه بروز کرده است.

کلیدواژه‌ها

dor 20.1001.1.20080840.1394.8.3.5.4

عنوان مقاله [English]

Analysis of S&T Section of the Bill of "Islamic-Iranian Model of Progress" on the Basis of Islamic Requirements of Progress

چکیده [English]

The purpose of this study is to analyze the bill of Islamic-Iranian model of progress on the basis of Islamic requirements of progress in science and technology. For this purpose, the bill analyzed, in both theoretical and practical (executive) aspects, with the method of content analysis. The data collection method is based on the Literature and questionnaire survey and its validity has been calculated (determined) by Cronbach's alpha coefficient which was 92%. The target population was professors and experts in the fields of philosophy of science and technology, policy of science and technology, Islamic philosophy and religious studies and 30 of them were selected as sample. Toanalyzethedata, descriptive statistics and qualitative analyzes were used. The result showed that, in theoretical aspect, the bill covered 85% of the Islamic requirements of progress in science and technology which is considered as basics of Islamic insight and values in science and technology. But in most cases, the categories are expressed in brief and abstract titles. But in the operational aspects, unfortunately, 81.5% of requirements  aren’t cover. Finally the researcher came to the conclusion that although most of the basics are inserted in the bill, it has not a correct understanding about the destination, which is implementation of science and technology system based on these basics. That is because of a lack of precise theoretical model beyond the bill.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic requirements of progress
  • Science and Technology
  • Religious Science
  • The bill of Islamic-Iranian model of progress