نقش فناوری‌های نوظهور هوش مصنوعی و زنجیره بلوکی در سازمان‌های واسطه‌ای تسهیل‌گر توسعه کارآفرینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار اقتصاد، گروه علوم اداری و اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران

2 استادیار اقتصاد، گروه تأمین مالی و اقتصاد علم، فناوری و نوآوری،موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران

چکیده

هدف این پژوهش، تحلیل عمیق و نظام‌مند نقش فناوری‌های نوظهور، به‌ویژه هوش مصنوعی و زنجیره بلوکی، در بازآفرینی کارکردهای سازمان‌های واسطه‌ای تسهیلگر کارآفرینی نظیر شتاب‌دهنده‌ها، مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری است. با دیجیتالی شدن فزاینده بوم‌سازگان‌های کارآفرینی، این سازمان‌ها با چالش‌ها و فرصت‌های جدیدی مواجه شده‌اند. این تحقیق با اتخاذ یک رویکرد کیفی و با استفاده از روش فراترکیب هفت مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو (۲۰۰۷)، به سنتز یکپارچه منابع موجود می‌پردازد. خروجی اصلی این فراترکیب، شناسایی چهار مضمون سازمان‌دهنده کلیدی است: ۱) تقویت هوشمند کارکردهای سنتی؛ ۲) ظهور پارادایم دوگانه: واسطه‌زدایی و بازواسطه‌گری؛ ۳) توانمندسازی در بوم‌سازگان‌های آسیب‌پذیر؛ و ۴) حکمرانی الگوریتمی و معماری جدید اعتماد. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی، ذیل مضمون «تقویت هوشمند»، با افزایش دقت و کاهش سوگیری‌های انسانی، کارکردهایی نظیر غربالگری و شبکه‌سازی را بهینه می‌سازد. در مقابل، زنجیره بلوکی در چارچوب پارادایم «واسطه‌زدایی و بازواسطه‌گری»، با ارائه مکانیسم‌های نوین تأمین مالی و اعتمادسازی الگوریتمی، مدل‌های کسب‌وکار سنتی را به چالش می‌کشد. تحلیل‌ها همچنین نشان می‌دهد این فناوری‌ها، به‌ویژه در بافتار ایران، به عنوان ابزاری برای «توانمندسازی در شرایط آسیب‌پذیر» عمل کرده و راهکارهایی برای عبور از موانع نهادی ارائه می‌دهند. این مقاله استدلال می‌کند که موفقیت آتی سازمان‌های واسطه‌ای تسهیلگر کارآفرینی در ایران، در گروی تکامل نقش آن‌ها به «معماران بوم‌سازگان دیجیتال» و هم‌راستاسازی قابلیت‌های فناورانه با نیازهای بومی کارآفرینان است.
هدف این پژوهش، تحلیل عمیق و نظام‌مند نقش فناوری‌های نوظهور، به‌ویژه هوش مصنوعی و زنجیره بلوکی، در بازآفرینی کارکردهای سازمان‌های واسطه‌ای تسهیلگر کارآفرینی نظیر شتاب‌دهنده‌ها، مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری است. با دیجیتالی شدن فزاینده بوم‌سازگان‌های کارآفرینی، این سازمان‌ها با چالش‌ها و فرصت‌های جدیدی مواجه شده‌اند. این تحقیق با اتخاذ یک رویکرد کیفی و با استفاده از روش فراترکیب هفت مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو (۲۰۰۷)، به سنتز یکپارچه منابع موجود می‌پردازد. خروجی اصلی این فراترکیب، شناسایی چهار مضمون سازمان‌دهنده کلیدی است: ۱) تقویت هوشمند کارکردهای سنتی؛ ۲) ظهور پارادایم دوگانه: واسطه‌زدایی و بازواسطه‌گری؛ ۳) توانمندسازی در بوم‌سازگان‌های آسیب‌پذیر؛ و ۴) حکمرانی الگوریتمی و معماری جدید اعتماد. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی، ذیل مضمون «تقویت هوشمند»، با افزایش دقت و کاهش سوگیری‌های انسانی، کارکردهایی نظیر غربالگری و شبکه‌سازی را بهینه می‌سازد. در مقابل، زنجیره بلوکی در چارچوب پارادایم «واسطه‌زدایی و بازواسطه‌گری»، با ارائه مکانیسم‌های نوین تأمین مالی و اعتمادسازی الگوریتمی، مدل‌های کسب‌وکار سنتی را به چالش می‌کشد. تحلیل‌ها همچنین نشان می‌دهد این فناوری‌ها، به‌ویژه در بافتار ایران، به عنوان ابزاری برای «توانمندسازی در شرایط آسیب‌پذیر» عمل کرده و راهکارهایی برای عبور از موانع نهادی ارائه می‌دهند. این مقاله استدلال می‌کند که موفقیت آتی سازمان‌های واسطه‌ای تسهیلگر کارآفرینی در ایران، در گروی تکامل نقش آن‌ها به «معماران بوم‌سازگان دیجیتال» و هم‌راستاسازی قابلیت‌های فناورانه با نیازهای بومی کارآفرینان است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Role of Emerging Technologies of Artificial Intelligence and Blockchain in Intermediary Organizations Facilitating Entrepreneurial Development

نویسندگان [English]

  • Mohsen Mohammadi khyareh 1
  • Behrooz Shahmoradi 2
1 Associate Professor of Economics, Department of Management and Economics, Faculty of Humanities and Social Sciences, Golestan University, Gorgan, Iran
2 Assistant Professor of Economics, STI Financing & Economics Departments .National Research Institute for Science Policy, Tehran, Iran
چکیده [English]

This study provides an in-depth, systematic analysis of the role of emerging technologies, particularly Artificial Intelligence (AI) and blockchain, in reshaping the functions of entrepreneurial intermediary organizations such as accelerators, incubators, and science and technology parks. As entrepreneurial ecosystems become increasingly digitized, these organizations face new challenges and opportunities. Adopting a qualitative approach, this research utilizes the seven-step meta-synthesis method by Sandelowski and Barroso (2007) to synthesize the existing literature. The primary output of this meta-synthesis is the identification of four key organizing themes: (1) Intelligent Enhancement of Traditional Functions; (2) The Emergence of a Dual Paradigm: Disintermediation and Re-intermediation; (3) Empowerment in Vulnerable Ecosystems; and (4) Algorithmic Governance and New Trust Architecture. The findings reveal that, under the "intelligent enhancement" theme, AI optimizes functions such as screening and networking by increasing precision and reducing human bias. Conversely, within the "disintermediation and re-intermediation" paradigm, blockchain challenges traditional business models by offering novel financing mechanisms and algorithmic trust-building. The analysis also indicates that these technologies, particularly within the Iranian context, serve as a tool for "empowerment in vulnerable conditions," offering solutions to overcome institutional barriers. This paper argues that the future success of intermediary organizations in Iran depends on their evolution into the role of "digital ecosystem architects" and their ability to align technological capabilities with the indigenous needs of entrepreneurs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Innovation Intermediary Organizations
  • Artificial Intelligence
  • Blockchain
  • Meta-synthesis
  • Entrepreneurial Ecosystem

مراجع

1] Acs, Z. J., & Audretsch, D. B. (2003). Introduction to the Handbook of Entrepreneurship Research. In Handbook of Entrepreneurship Research: An Interdisciplinary Survey and Introduction (pp. 3-20). Springer US. https://doi.org/10.1007/0-387-24519-7_1
[2] Stam, E. (2015). Entrepreneurial Ecosystems and Regional Policy: A Sympathetic Critique. European Planning Studies, 23(9), 1759-1769. https://doi.org/10.1080/09654313.2015.1061484
[3] Howells, J. (2006). Intermediation and the Role of Intermediaries in Innovation. Research Policy, 35(5), 715-728. https://doi.org/10.1016/j.respol.2006.03.005
[4] Hernández-Chea, R., Mahdad, M., Minh, T. T., & Hjortsø, C. N. (2021). Moving Beyond Intermediation: How Intermediary Organizations Shape Collaboration Dynamics in Entrepreneurial Ecosystems. Technovation, 108, 102332. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2021.102332
[5] Chalmers, D., Matthews, R., & Hyslop, A. (2021). Blockchain as an External Enabler of New Venture Ideas: Digital Entrepreneurs and the Disintermediation of the Global Music Industry. Journal of Business Research, 125, 577–591. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.09.002
[6] Lumineau, F., Wang, W., & Schilke, O. (2021). Blockchain Governance—A New Way of Organizing Collaborations?. Organization Science, 32(2), 500-521. https://doi.org/10.1287/orsc.2020.1379
[7] Shepherd, D. A., & Majchrzak, A. (2022). Machines Augmenting Entrepreneurs: Opportunities (and Threats) at the Nexus of Artificial Intelligence and Entrepreneurship. Journal of Business Venturing, 37(4), 106227. https://doi.org/10.1016/j.jbusvent.2022.106227
[8] Werbach, K. (2018). The Blockchain and the New Architecture of Trust. The MIT Press. (ISBN: 9780262038935).
[9] Treiblmaier, H. (2019). The Impact of the Blockchain on the Supply Chain: A Theory-Based Research Framework and a Call for Action. Supply Chain Management: An International Journal, 24(4), 545-559. https://doi.org/10.1108/SCM-01-2018-0029
[10] Colovic, A., Caloffi, A., Rossi, F., Paladini, S., & Bagherzadeh, M. (2024). Innovation Intermediaries and Emerging Digital Technologies. Technovation, 133, 103022. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2024.103022
[11] Obschonka, M., & Audretsch, D. B. (2020). Artificial Intelligence and Entrepreneurship: Implications for Research and Policy. Small Business Economics, 55, 529–545. https://doi.org/10.1007/s11187-019-00298-y
[12] Chalmers, D., Fisch, C., Matthews, R., Quinn, W., & Recker, J. (2022). Beyond the Bubble: Will NFTs and Digital Proof of Ownership Empower Creative Industry Entrepreneurs?. Journal of Business Venturing Insights, 17, e00309. https://doi.org/10.1016/j.jbvi.2022.e00309:
[13] Tan, T. M., Salo, J., Ahokangas, P., Seppänen, V., & Sandner, P. (2021). Revealing the Disintermediation Concept of Blockchain Technology: How Intermediaries Gain from Blockchain Adoption in a New Business Model. In Impact of Globalization and Advanced Technologies on Online Business Models (pp. 88-102). IGI Global. https://doi.org/10.4018/978-1-7998-6821-1.ch006
[14] Hesabi, F., & Kheradmandnia, S. (2022). Towards Knowledge-Based Production and Employment Generation: An Institutional Pathology of the Science and Technology Commercialization System in Iran (Research Report No. 18178). Research Center of the Islamic Consultative Assembly (Majlis).
[15] Ghazinoory, S. and Mohajeri, A. (2019). Technological Learning and Its Promotion Policies. Journal of Science and Technology Policy, 12(2), 439-454. 20.1001.1.20080840.1398.12.2.29.4
[16] Nazir, M. A., Roomi, M. A., & Khan, M. R. (2025). Entrepreneurial Firms in the Crypto Era: Adoption Trajectories and Innovation Dynamics. Journal of Small Business and Enterprise Development, 32(8), 18-53. https://doi.org/10.1108/JSBED-11-2024-0580
[17] Rawhouser, H., Webb, J. W., Rodrigues, J., Waldron, T. L., Kumaraswamy, A., Amankwah-Amoah, J., & Grady, A. (2022). Scaling, Blockchain Technology, and Entrepreneurial Opportunities in Developing Countries. Journal of Business Venturing Insights, 18, e00325. https://doi.org/10.1016/j.jbvi.2022.e00325
[18] Roundy, P. T. (2022). Artificial Intelligence and Entrepreneurial Ecosystems: Understanding the Implications of Algorithmic Decision-Making for Startup Communities. Journal of Ethics in Entrepreneurship and Technology, 2(1). https://doi.org/10.1108/JEET-07-2022-0011
[19] Hernández-Chea, R., Mahdad, M., Minh, T. T., & Hjortsø, C. N. (2021). Moving Beyond Intermediation: How Intermediary Organizations Shape Collaboration Dynamics in Entrepreneurial Ecosystems. Technovation, 108, 102332. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2021.102332
[20] Rawhouser, H., Cummings, M., & Newbert, S. L. (2019). Social Impact Measurement: Current Approaches and Future Directions for Social Entrepreneurship Research. Entrepreneurship theory and practice, 43(1), 82-115. https://doi.org/10.1177/1042258717727718
[21] Gozman, D., Liebenau, J., & Mangan, J. (2018). Innovation Mechanisms of Fintech Start-Ups: Insights from SWIFT Innotribe Competition. Journal of Management Information Systems, 35(1), 145–179. https://doi.org/10.1080/07421222.2018.1440768
[22] Mac an Bhaird, C., Owen, R., & Freel, M. (2019). The Evolution of Entrepreneurial Finance – 10 Years After the Global Financial Crisis. Venture Capital, 21(1), 1–6. https://doi.org/10.1177/1465750319877017
[23] Howells, J. (2024). Innovation Intermediaries in a Digital Paradigm: A Theoretical Perspective. Technovation, 129, 102889. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2023.102889
[24] Abdollahzadeh, G., Alipour, S., Pourlaghpar, B., & Moradi, H. (2025). The Transformative Power of Artificial Intelligence in Entrepreneurship: Exploring AI’s Capabilities for Success of Entrepreneurial Ventures. Future Business Journal, 9(1), 1–17. https://doi.org/10.1186/s43093-023-00213-9
[25] Wang, Z., Li, M., Lu, J., & Cheng, X. (2022). Business Innovation Based on Artificial Intelligence and Blockchain Technology. Information Processing & Management, 59(1), 102759. https://doi.org/10.1016/j.ipm.2021.102759
[26] Werbach, K. (2018). Trust, But Verify: Why the Blockchain Needs the Law. Berkeley Technology Law Journal, 33(2), 487–550. https://doi.org/10.15779/Z38M61C027
[27] Sklaroff, J. M. (2017). Smart Contracts and the Cost of Inflexibility. University of Pennsylvania Law Review, 166, 263.
[28] Ahluwalia, S., Mahto, R. V., & Guerrero, M. (2020). Blockchain Technology and Startup Financing: A Transaction Cost Economics Perspective. Technological Forecasting and Social Change, 157, 119854. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2019.119854
[29] Joshipura, M., El Khoury, R., & Alshater, M. M. (2025). ICOs Conceptual Unveiled: Scholarly Review of an Entrepreneurial Finance Innovation. Financial Innovation, 11, 26. https://doi.org/10.1186/s40854-024-00721-4
[30] Devine, A., Jabbar, A., Kimmitt, J., & Apostolidis, C. (2021). Conceptualising a Social Business Blockchain: The Coexistence of Social and Economic Logics. Technological Forecasting and Social Change, 172, 120997. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2021.120997
[31] Jalil, M. F., Awang Marikan, D. A., Ali, Z., & Jais, M. (2025). The Influence of Blockchain Technology on Green Entrepreneurial Orientation Through Digital Knowledge Sharing Among Gen Y and Gen Z Entrepreneurs: A Multigroup Analysis. Sustainable Futures, 9, 100071. https://doi.org/10.1016/j.sftr.2024.100071
[32] Abdelhamid, N., Ahmad, F., & Khan, M. N. (2024). A Review on Blockchain Technology: Current Challenges and AI-Based Optimization Approaches. ACM Computing Surveys, 55(3), 78.
https://doi.org/10.1145/3700641
[33] Strebinger, A., & Treiblmaier, H. (2024). Disintermediation of Consumer Services Through Blockchain? The Role of Intermediary Brands, Value-Added Services, and Privacy Concerns. International Journal of Information Management, 78, 102806. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2024.102806
[34] Chandra, Y., Shirish, A., & Srivastava, S. C. (2022). Decentralized Autonomous Organizations for Funding Social Ventures: A Blockchain-Based Approach. Technological Forecasting and Social Change, 174, 121200. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.5357529
[35] Duan, Y., Edwards, J. S., & Dwivedi, Y. K. (2019). Artificial Intelligence for Decision Making in the Era of Big Data – Evolution, Challenges and Research Agenda. International Journal of Information Management, 48, 63–71. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2019.01.021
[36] Elia, G., Margherita, A., & Passiante, G. (2020). Digital Entrepreneurship Ecosystem: How Digital Technologies and Collective Intelligence are Reshaping Entrepreneurial Dynamics. Technological Forecasting and Social Change, 150, 119791. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2019.119791
[37] Ziolkowski, R., Miscione, G., & Schwabe, G. (2020). Decision Problems in Blockchain Governance: Old Wine in New Bottles or Walking in Someone Else’s Shoes?. Journal of Management Information Systems, 37(2), 316–348. https://doi.org/10.1080/07421222.2020.1759910
[38] Rawhouser, H., Vismara, S., & Kshetri, N. (2024). Blockchain and Vulnerable Entrepreneurial Ecosystems. Entrepreneurship & Regional Development, 36(1–2), 10–35. https://doi.org/10.1080/08985626.2022.2162979
[39] Downing, N., Menzies, J., & de Silva, S. (2020). Blockchain as an External Enabler of New Venture Ideas: Digital Entrepreneurs and the Disintermediation of the Global Music Industry. Journal of Business Research, 117, 230–242. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.09.002
[40] Ransbotham, S., Kiron, D., & Gerbert, P. (2021). The Cultural Benefits of Artificial Intelligence in Organizations. MIT Sloan Management Review, 62(4).
سیاست علم و فناوری
دوره 18، شماره 3 - شماره پیاپی 67
ویژه نامه تخصصی "نقش انواع سازمان های واسطه ای تسهیلگر توسعه کارآفرینی در بوم سازگان نوآوری ایران "
مهر 1404
صفحه 1-20

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار