انجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایرانسیاست علم و فناوری2008084018120250421Technology priorities: the result of concentration or innovation?اولویت‌های فناوری؛ حاصل تمرکز یا نوآیندی؟111410010.22034/jstp.2025.14100FAسید سپهرقاضی نوریاستاد دانشکده مدیریت و اقتصاد ، دانشگاه تربیت مدرسJournal Article20250421Technology priorities: the result of concentration or innovation?<strong>اولویت‌های فناوری؛</strong><strong> </strong><strong> حاصل تمرکز یا نوآیندی؟</strong>https://jstp.nrisp.ac.ir/article_14100_177f551427d63ee8349d1033a83365a8.pdfانجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایرانسیاست علم و فناوری2008084018120250421Unveiling the Internal Drivers of Circular Business Model Adoptionآشکارسازی محرک‌های داخلی پذیرش مدل‌های کسبوکار مدور1181409810.22034/jstp.2025.11798.1834FAمژگاندانشدانشجوی دکتری کارآفرینی، گرایش کارآفرینی فناورانه ، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.کمالسخدریدانشیار گروه کارآفرینی سازمانی، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.سید رضاحجازیدانشیار گروه کارآفرینی سازمانی، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.Journal Article20250101Circular economy has emerged as an alternative model to linear systems aimed at achieving sustainable development. To implement this concept at the organizational and business levels, business models are recognized as key tools and important drivers for the transition towards a circular economy. Therefore, understanding the inclination of startups to adopt and implement circular business models is crucial. While the academic literature has examined the impact of various factors on the adoption of circular business models in different industries and organizations, few studies have specifically focused on these factors in startups. To fill this gap and organize the existing knowledge in this emerging field, we conducted a comprehensive review of the literature. This process included systematic searches in reputable databases. Based on a sample of 33 articles gathered from the Scopus and Web of Science databases, our paper identifies and categorizes the internal factors driving the adoption of circular business models in startups. The results of this research show that the internal factors driving the adoption of circular business models in startups include financial incentives; organizational and business incentives; entrepreneurial incentives; networks; technology; internal training and capacity-building, knowledge and innovation; market and customer; sustainable strategy, circular management, and leadership. This research, by providing an integrated theoretical perspective in the field of entrepreneurship, contributes to the area and provides a deeper understanding of how circular business models are adopted in startups. The results of this research can help entrepreneurs, startup managers, and policymakers identify the factors influencing the adoption of circular business models and design appropriate strategies to facilitate this process. The main stakeholders of this research include startups, business consultants, and public and private organizations that work towards promoting circular economy and organizational sustainability.اقتصاد مدور به‌عنوان یک مدل جایگزین برای سیستم‌های خطی به‌منظور دستیابی به توسعه پایدار مطرح شده است. برای پیاده‌سازی این مفهوم در سطح سازمان‌ها و کسب‌وکارها، مدل‌های کسبوکار به‌عنوان ابزارهای کلیدی و محرک‌های مهم برای گذار به‌سمت اقتصاد مدور شناخته می‌شوند. بنابراین، درک تمایل کسبوکارهای نوپا برای پذیرش و به‌کارگیری مدل‌های کسبوکار مدور ضروری به‌نظر می‌رسد. در حالی که ادبیات علمی به بررسی تأثیر عوامل مختلف بر پذیرش مدل‌های کسبوکار مدور در صنایع و سازمان‌های مختلف پرداخته است، مطالعات اندکی به‌طور خاص به بررسی این عوامل در کسبوکارهای نوپا پرداخته‌اند. به‌منظور پرکردن این شکاف و سازماندهی دانش موجود در این حوزه نوظهور، ما یک مرور جامع از ادبیات علمی انجام داده‌ایم. این فرآیند شامل جست‌وجوهای سیستماتیک در پایگاه‌های داده معتبر بوده است. بر اساس نمونه‌ای از 33 مقاله که از پایگاه‌های داده Scopus و Web of Science جمع‌آوری شدند، مقاله ما به شناسایی و دسته‌بندی عوامل داخلی محرک پذیرش مدل کسبوکار مدور در کسبوکارهای نوپا پرداخته است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که عوامل داخلی محرک پذیرش مدل کسبوکار مدور در کسبوکارهای نوپا عبارتند از مشوق‌های مالی؛ مشوق‌های سازمانی و کسبوکاری؛ مشوق‌های کارآفرینانه؛ شبکه ها؛ فناوری؛ آموزش و ظرفیت‌سازی داخلی، دانش و نواوری؛ بازار و مشتریان؛ استراتژی پایدار، مدیریت و رهبری مدور. این تحقیق با ارائه یک دیدگاه نظری یکپارچه در زمینه کارآفرینی، به این حوزه کمک می‌کند و درک عمیق‌تری از چگونگی پذیرش مدل‌های کسبوکار مدور در کسبوکارهای نوپا به‌وجود می‌آورد. نتایج این تحقیق می‌تواند به کارآفرینان، مدیران کسبوکارهای نوپا ، و سیاستگذاران کمک کند تا عوامل مؤثر بر پذیرش مدل‌های کسبوکار مدور را شناسایی کرده و استراتژی‌های مناسبی برای تسهیل این فرآیند طراحی کنند. ذینفعان اصلی این تحقیق شامل کسبوکارهای نوپا، مشاوران کسبوکار، و نهادهای دولتی و خصوصی هستند که در جهت ترویج اقتصاد مدور و پایداری سازمان‌ها تلاش می‌کنند.https://jstp.nrisp.ac.ir/article_14098_c902402577e86cd2c8b1718baa2023c0.pdfانجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایرانسیاست علم و فناوری2008084018120250421Intermediaries between Knowledge and Business Ecosystems:
A Typologyمیانجی‌های بین بوم‌سازگان‌های دانش و کسبوکار: یک گونه‌شناسی19361409910.22034/jstp.2025.11822.1839FAعفتنوروزیدانشجوی دکتری مدیریت فناوری، دانشگاه علامه‌طباطبائی، تهران، ایرانسروشقاضی نوریاستاد دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.ابوالفضلباقریاستادیار مؤسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران.Journal Article20250108 The interaction between knowledge flows and business flows in various linear, process-based, networked, and systemic approaches has always been a matter of interest. At the ecosystem level, the operational logic of manmade ecosystems, which have different core flows (in this case, the two core flows of knowledge and business), also differs. In other words, the focus of activities in the knowledge ecosystem is knowledge creation, while in the business ecosystem, it is value creation. This distinction poses a significant challenge to establishing effective communication between the two ecosystems. By considering intermediaries as the connecting mechanisms between the flows of these two ecosystems, this article aims to develop a typology of ecosystem intermediaries based on the structural or affiliated ecosystems of knowledge and business. Utilizing typology development through the analysis of ideal types, four types of ecosystem intermediaries have been identified: "Value Driver," "Complementary Asset Orchestrator," "Value Accelerator," and "Network Orchestrator." Each of these types performs four categories of intermediary functions—organizing networks and systems, facilitating access to complementary assets, creating a learning platform and accelerating, and facilitating market access—with distinct goals and methods. The qualitative data required for developing the typology were collected through a literature review and case studies of ideal types, and the typology was validated by expert confirmation. This typology provides a novel explanation of intermediaries at the ecosystem levelتعامل میان جریان‌های دانشی و جریان‌های کسبوکاری در رویکردهای مختلف خطی، فرایندی، شبکه‌ای و سیستمی، همواره مسئله‌ای مورد توجه بوده است. در سطح بوم‌سازگان‌ها نیز، منطق عملیاتی بوم‌سازگان‌های ایجاد‌شده توسط بشر، که جریان‌های محوری متفاوت (در اینجا دو جریان محوری دانش و کسبوکار) دارند، با یکدیگر متفاوت است. به‌عبارتی، تمرکز فعالیت در بوم‌سازگان دانش، خلق دانش و در بوم‌سازگان کسبوکار، ارزش است. این تفاوت، چالشی جدی برای برقراری ارتباط مؤثر میان این دو ایجاد کرده است. با در نظر گرفتن میانجی‌ها به‌عنوان سازوکارهای تعامل میان جریان‌های این دو بوم‌سازگان، این مقاله در تلاش است تا یک گونه‌شناسی از میانجی‌های بوم‌سازگانی، مبتنی بر ساختاری یا وابسته بودن بوم‌سازگان دانش و کسبوکار توسعه دهد. با بهره‌گیری از توسعه گونه‌شناسی مفهومی مبتنی بر تحلیل گونه‌های ایده‌آل، چهار گونه میانجی بوم‌سازگانی شامل "پیشران ارزش"، "راهبر دارایی‌های مکمل"، "شتاب‌دهنده ارزش" و "راهبر شبکه" شناسایی شده‌اند که هر کدام، کارکردهای میانجی‌گرانه سازماندهی شبکه و سیستم، تسهیل دسترسی به دارایی‌های مکمل، ایجاد بستر یادگیری و شتاب‌دهی و تسهیل دسترسی به بازار را با هدف و روش متمایزی انجام می‌دهند. داده‌های کیفی مورد نیاز برای توسعه گونه‌شناسی از طریق مرور پیشینه و مطالعه موردی گونه‌های ایده‌آل جمع‌آوری شده و گونه‌شناسی با تأیید خبرگانی، مورد تصدیق واقع شده است. این گونه‌شناسی تبیین جدیدی از میانجی‌ها در سطح بوم‌سازگانی ارائه نموده است.https://jstp.nrisp.ac.ir/article_14099_a5987ac5e523e1b2ca3b7e70dd2754aa.pdfانجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایرانسیاست علم و فناوری2008084018120250421Identifying Challenges of Utilizing R&D Tax Credit Program in Selected Industriesشناسایی چالش‌های بهره‌برداری از اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه در صنایع منتخب37501411010.22034/jstp.2025.11919.1862FAمیتراکرمیدانشآموخته دکترای مدیریت فناوری، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایرانمیثمنریمانیدانشیار سیاستگذاری علم و فناوری، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران.علیرضاشجاع مرادیدانشآموخته مهندسی شیمی، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایرانسید محمدصاحبکار خراسانیاستادیار مهندسی مکانیک ، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران.Journal Article20250310 One of the supportive tools for promotion of research and development which has been recently introduced to the country's science and innovation ecosystems is the Research and Development Tax Credit Program (subject of Section "B" of Article 11 of the Knowledge-Based Production Leap Law). Given that more than two years have passed since the mentioned program has been launched, it is necessary to review the implementation of the aforementioned program in various industries.In this article, using the qualitative content analysis method, challenges to utilizing the tax credit program in five selected industries (Information & communication technology, medicine & diagnostic treatment products, chemicals, equipment & heavy machinery & electronics)in form of common unifying themes (lack of trust, non-user friendliness design of the tax credit system & lack of mechanisms to guide R&D projects) have been identified & the policy recommendations to address these challenges have been addressed. In order to resolve the mentioned challenges, on one hand, it is necessary that tax credit managers review the acceptable expenses in tax credit program in accordance with characteristics of projects in different industries, and on the other hand, to consider activities to support implementation of the program. These activities include reviewing the implementation processes of the existing system, setting up mechanisms to guide R&D projects towards acceptance into the tax credit program, and preparing and updating a list of national priority projects. Only in this way can the tax credit program can be expected to lead to increased R&D intensity in the country.یکی از ابزارهای حمایتی از پروژه‌های تحقیق و توسعه که اخیراً به سبد ابزارهای حمایتی بوم سازگان علم و نوآوری کشور اضافه گردیده است، برنامه اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه، موضوع بند «ب» ماده 11 قانون جهش تولید دانش‌بنیان است. با توجه به گذشت بیش از دو سال از برنامه یاد شده لازم است که پیاده‌سازی برنامه یاد شده در صنایع مختلف مورد بررسی قرار گیرد. در این مقاله با استفاده از روش کیفی تحلیل مضمون، چالش‌های بهره‌برداری از برنامه اعتبار مالیاتی در پنج صنعت منتخب (فناوری اطلاعات و ارتباطات، دارو و فراورده‌های تشخیص و درمان، مواد شیمیایی، تجهیزات و ماشین‌آلات سنگین و برق و الکترونیک) در قالب پنج مضمون یکپارچه ساز اختصاصی (عدم پوشش کامل هزینه‌های نیروی انسانی، هزینه‌های غیرمستقیم، هزینه تجهیزات، تحقیق و توسعه محور نبودن و انعطاف ناپذیری فرایند ارزیابی هزینه کرد) و سه مضمون یکپارچه ساز مشترک (عدم اعتماد به سازمان امور مالیاتی، کاربرپسند نبودن سامانه اعتبار مالیاتی و عدم وجود ساز و کارهای هدایت پروژه‌های تحقیق و توسعه) شناسایی شده و به دنبال آن پیشنهادات سیاستی به‌منظور رفع این چالش‌ها پیشنهاد گردیده است.<br />به منظور رفع این چالش‌ها از یک سو لازم است که دست اندرکاران برنامه اعتبار مالیاتی بازنگری سرفصل‌های هزینه کردی قابل پذیرش در برنامه اعتبار مالیاتی با توجه به ویژگی‌های پروژه‌های صنایع مختلف را در دستور کار قرار دهند و از طرف دیگر فعالیت‌های حمایتی از اجرای برنامه را مدنظر قرار دهند. از جمله این فعالیت‌ها می توان به بازبینی فرایندهای اجرایی سامانه موجود، راه اندازی ساز و کارهای جهت‌دهی به پروژه‌های تحقیق و توسعه در راستای اخذ پدیرش در برنامه اعتبار مالیاتی و تهیه و به روز رسانی فهرست پروژه‌های دارای اولویت ملی اشاره نمود. تنها در این صورت است که می‌توان انتظار داشت برنامه اعتبار مالیاتی منجر به افزایش شدت تحقیق و توسعه در کشور گردد.https://jstp.nrisp.ac.ir/article_14110_c45fc4c90d2b62eda04743d2ff934b3c.pdfانجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایرانسیاست علم و فناوری2008084018120250421Typology of Social Innovation in Iranian Renewable Energyگونه شناسی نوآوری اجتماعی در انرژی تجدیدپذیر ایران51681411110.22034/jstp.2025.11934.1869FAرقیهمحمدنژاد فیروزجاییدانشجوی دکتری سیاست گذاری علم و فناوری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.محسنعلیزاده ثانیدانشیار دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.0000-0001-6109-5275مصطفیمحسنی کیاسریاستادیاردانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.علی اصغرسعدآبادی ارانیاستادیار پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانJournal Article20250413Despite numerous studies on the development of renewable energies in Iran, the role of social innovation as a driver of change in this process has not yet been systematically examined. For this purpose, social innovation in energy is essential as an initiative that contributes to the transition to low-carbon energy, civic empowerment, and social goals. This concept, by going beyond limited perspectives on social innovation, raises the question of how we can examine the diversity of social innovation in the energy sector. To achieve this goal, the study used a qualitative approach based on semi-structured interviews with a purposive sampling of 16 renewable energy experts and a search of reports on the website of the Renewable Energy and Electricity Efficiency Organization (SATBA).For analyzing the interview data, qualitative content analysis with a thematic coding approach was used. The present study develops a typology of social innovations in the renewable energy sector by using two perspectives: actors (government, private, and civil society) and manifestations (doing, thinking, and organizing), and then examines this typology by mapping activities and initiatives in Iran. The findings of this study indicate an imbalance in the role of different actors (especially civil society) in social innovations in the field of renewable energy. The findings also provide recommendations to policymakers in this field by describing the distribution of initiatives in different manifestations.نوآوری اجتماعی در انرژی به عنوان ابتکاری که به گذار انرژی کم‌کربن، توانمندسازی مدنی و اهداف اجتماعی کمک می‌کند، ضروری است. این مقاله با فراتر رفتن از دیدگاه‌های محدود در مورد نوآوری اجتماعی، این سوال را مطرح می‌کند که چگونه می‌توان تنوع نوآوری اجتماعی را در بخش انرژی مورد بررسی قرار داد. برای تحقق این هدف، مطالعه از رویکرد کیفی مبتنی بر مطالعه گزارش‌های سایت سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) و مصاحبه نیم‌ساختاریافته با 16 متخصص حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر بهره گرفته است. برای تحلیل داده‌های مصاحبه‌ها از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد کدگذاری موضوعی استفاده شد. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از دو منظر بازیگران (دولتی، خصوصی و جامعه مدنی) و تجلیات (انجام، تفکر و سازماندهی) به توسعه یک گونه‌شناسی از نوآوری‌های اجتماعی حوزه انرژی تجدیدپذیر می‌پردازد و سپس با نقشه‌برداری از فعالیت‌ها و ابتکارات در ایران، این گونه‌شناسی را مورد بررسی قرار می‌دهد. یافته‌های این پژوهش حاکی از عدم تعادل نقش‌آفرینی بازیگران مختلف (به ویژه جامعه مدنی) در نوآوری‌های اجتماعی حوزه انرژی تجدیدپذیر می‌باشد. همچنین یافته‌ها با توصیف وضعیت توزیع ابتکارات این حوزه در تجلیات مختلف، توصیه‌هایی را به سیاستگذاران این حوزه ارائه می‌کند<strong>. </strong>https://jstp.nrisp.ac.ir/article_14111_7f8db9021fb80de75d1935f84fac003b.pdfانجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایرانسیاست علم و فناوری2008084018120250421A Framework for the Responsibility of Online Transaction Platforms in Line with Their Natureچارچوبی برای مسئولیت پلتفرم‌های آنلاین مبادله‌ای متناسب با ماهیت آن‌ها69821410810.22034/jstp.2025.11801.1829FAزهرهکریم میاناستادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران.Journal Article20241224Online platforms have played a central role in digital communication and business environments in recent decades. As these platforms have grown and expanded, their responsibilities regarding user behavior and its oversight have become increasingly significant. This study aims to propose a theoretical framework—based on national experiences—for the responsible conduct of Iranian online transaction platforms in selected domains. It seeks to delineate the boundaries of their responsibilities concerning the transactions they facilitate. Using thematic analysis and expert interviews, the study identifies and analyzes platform responsibilities based on their role in financial transactions, data flows, and value chains. The findings indicate that platforms with a direct role in financial and physical transactions between users bear greater responsibility for ensuring the security and quality of transactions and for protecting user rights. Accordingly, appropriate legal and regulatory frameworks are required to govern platform responsibilities. On the other hand, platforms that serve solely as data intermediaries have more limited responsibilities regarding the transactions themselves, pointing to a need for a combination of governmental oversight and self-regulation.پلتفرم‌های آنلاین طی دهه‌های اخیر به بازیگرانی کلیدی در عرصه ارتباطات دیجیتال و شیوه‌های نوین کسبوکار تبدیل شده‌اند. با رشد و گسترش سریع این بسترها، مسئله مسئولیت‌پذیری آن‌ها در قبال رفتار کاربران و شیوه نظارت بر تعاملات دیجیتال، اهمیت فزاینده‌ای پیدا کرده است. پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوبی نظری مبتنی بر تجارب ملی، به بررسی نحوه کنش مسئولانه پلتفرم‌های ایرانیِ مبتنی بر مبادله در حوزه‌های منتخب پرداخته و تلاش دارد مرزهای مسئولیت آن‌ها را در قبال مبادلات شکل‌گرفته در بستر پلتفرمی روشن سازد. این مطالعه با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون و مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته با خبرگان متنوعی از نهادهای حاکمیتی و بخش خصوصی، به شناسایی و تحلیل مسئولیت‌های پلتفرم‌ها بر اساس جایگاه و میزان مداخله آن‌ها در تبادلات مالی، داده‌ای و زنجیره ارزش می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد پلتفرم‌هایی که در مبادلات مالی یا فیزیکی میان کاربران نقش مستقیم ایفا می‌کنند، در قبال تضمین امنیت، کیفیت تبادل و صیانت از حقوق کاربران، مسئولیت بیشتری بر عهده دارند. به همین دلیل، تدوین چارچوب‌های حقوقی و مقررات نظارتی متناسب با این نقش‌ها، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. در مقابل، پلتفرم‌هایی که صرفاً به‌عنوان واسطه داده‌ای یا اطلاعاتی عمل می‌کنند، از مسئولیت مستقیم کمتری نسبت به محتوا و کالا (خدمت) مبادله‌شده برخوردارند. در این موارد، بهره‌گیری از ترکیبی از نظارت دولتی و سازوکارهای خودتنظیمی، رویکردی مؤثر برای حفظ تعادل میان کارایی اقتصادی و پاسخ‌گویی اجتماعی است. در مجموع، یافته‌های تحقیق بر ضرورت اتخاذ سیاست‌های افتراقی و متناسب با نقش و عملکرد پلتفرم‌ها تأکید دارد تا رفتار مسئولانه و منافع کسبوکار به طور هم‌زمان تضمین شود.https://jstp.nrisp.ac.ir/article_14108_f4496dded4dc60f09afed39cec36d463.pdfانجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایرانسیاست علم و فناوری2008084018120250421Categorization of Platform Responsibilities from the Perspective of Governance; The Case of Online Pharmacy & Delivery Platformsدسته‌بندی مسئولیت‌های پلتفرم‌ها از منظر «حکمرانی بر پلتفرم» ؛ مطالعه موردی: پلتفرم‌های فروش و توزیع برخط دارو83981410910.22034/jstp.2025.11928.1865FAسیناآطاهریاندانشجوی دکتری تصمیم گیری و خط مشی گذاری عمومی، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایرانمیثمنریمانیدانشیار گروه اقتصاد دانش‌بنیان، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایرانسید محمدصاحبکار خراسانیاستادیار گروه سیاست نوآوری و آینده نگاری، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایرانعسگرسرمستدانشجوی دکتری مدیریت فناوری، دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه امیرکبیر، تهران، ایرانعلیرضابهرامیدانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.0009-0007-3351-4277Journal Article20250402The growing expansion of digital platforms into all aspects of human life, along with the increasing recognition of their implications for governance and policymaking, has rendered the examination of their associated challenges and responsibilities increasingly necessary. In this context, the present study conducts a case analysis of online pharmacy and distribution platforms and employs the thematic analysis method to identify and categorize platform responsibilities. To gather primary data, twenty semi-structured interviews were conducted with experts, professionals, and stakeholders. After each interview, relevant themes were extracted and used to inform the structure and focus of subsequent interviews. This study identified a total of 68 basic themes, which were then synthesized into 22 organizing themes and ultimately consolidated into six overarching global themes. Based on this structure, platform responsibilities can be classified into six principal domains: responsibilities related to cultural and social issues, legal concerns, security matters, economic dimensions, sector-specific challenges, and technological considerations. Within each of these domains, platforms are expected to fulfill a set of specific responsibilities. These include avoiding the cultivation of consumer appetites or shifts in lifestyle preferences, refraining from disseminating false information or manipulating public opinion for unethical commercial objectives, ensuring that counterfeit, unauthorized, low-quality, or smuggled products are not distributed, facilitating expert oversight within relevant sectors, adhering to special conditions associated with the provision and delivery of goods and services, and upholding data privacy by avoiding the disclosure or commercial misuse of users’ personal information. گسترش کاربرد پلتفرم‌ها در تمامی جنبه‌های زندگی بشری و مشخص شدن تبعات آن بر فضای حکمرانی و سیاستگذاری کشور، بررسی چالش‌ها و مسئولیت‌های آن‌ها را ضروری می‌نماید. پژوهش حاضر ضمن بررسی موردی «پلتفرم‌های فروش و توزیع برخط دارو» با استفاده از روش تحلیل مضمون، مسئولیت‌های پلتفرم‌ها را احصا و دسته‌بندی نموده است. برای جمع‌آوری اطلاعات اولیه، تعداد 20 مصاحبه با صاحب‌نظران، متخصصان و ذینفعان تنظیم و پس از هر مصاحبه مضامین مربوطه استخراج و برای مصاحبه‌های بعدی برنامه‌ریزی شد. در این مرحله 68 مضمون اصلی احصا شد که نهایتا 22 مضمون سازمان‌دهنده و در نهایت 6 مضمون فراگیر به دست آمد. به این ترتیب مسئولیت‌های پلتفرم‌ها را می‌توان به شش دسته کلی شامل مسئولیت‌ها در نسبت با مسائل فرهنگی و اجتماعی، در نسبت با مسائل حقوقی، در نسبت با مسائل امنیتی، در نسبت با مسائل اقتصادی، در نسبت با مسائل خاص بخشی، در نسبت با مسائل فناوری تقسیم نمود. هر یک از حوزه‌های مسئولیتی معرفی شده نیز شامل مسئولیت‌هایی از قبیل «عدم ایجاد ذائقه و تغییر در سبک زندگی»، «عدم ارائه اطلاعات نادرست و مهندسی افکار در جهت اهداف سوء تجاری و ...»، «عدم عرضه محصولات قاچاق، غیرمجاز، تقلبی و بی‌کیفیت»،، «فراهم کردن امکان نظارت کارشناسان بخشی» ، «تعهد به رعایت شرایط خاص عرضه کالا یا خدمت و حمل محصول» و «تعهد به عدم افشای اطلاعات و استفاده تجاری از آن» می‌شود. https://jstp.nrisp.ac.ir/article_14109_b1f7f5a971958ff3d1deae3157826bd7.pdf