سناریونگاری آینده آموزش‌عالی ایران و کارکرد فناوری اطلاعات در آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار مهندسی فناوری اطلاعات دانشگاه تربیت مدرس

2 کارشناس‌ارشد مهندسی فناوری اطلاعات دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

با توجه به نقش کلیدی آموزش‌عالی در جامعه و تأثیر فراگیر فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی بر محیط و کارکردهای دانشگاه، هدف مقاله آن است که سناریوهای آموزش‌عالی ایران متأثر از فناوری اطلاعات در افق زمانی سال 1404 شناسایی و اصلی­ترین سناریوهای آموزش‌عالی مورد بحث قرار گیرد. بدین منظور، ابتدا مهم‌ترین پیشران­های آموزش‌عالی، مورد بررسی قرار گرفته و سپس با توجه به مقتضیات آموزش‌عالی کشور و دیدگاه صاحبنظران، مهم‌ترین عدم‌قطعیت­ها و عوامل کلیدی شکل‌دهنده آموزش‌عالی در افق چشم انداز شناسایی می­شود. این عوامل، سناریوهای بدیل نظام آموزش‌عالی کشور را در افق سال 1404 شکل می­دهند. در گام بعد با استفاده از روش ترکیبی سناریونگاری، چهار سناریوی اصلی تحت عناوین «شمشاد خانه­­پرور»، «سرو چمان»، «رز رنگین‌کمان» و «یاس ارغوانی» برای آینده آموزش‌عالی ایران تدوین و اعتبارسنجی شده است. نکته مهم این چهار سناریو، امکان­پذیری تحقق آنها در افق سال 1404 خورشیدی است و از این­رو چارچوب مناسبی را برای سیاستگذاری در اختیار برنامه­ریزان ملی قرار می­دهد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Iraninan Higher Education Future Scenarios Drived by Information Technology

نویسندگان [English]

  • Gholam Ali Montazer 1
  • Negar Falahati 2
1 Information Technology Dept., Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Information Technology Dept., Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Considering the importance of higher education in the society and the effects of technology developments on society, in this paper the alternative scenarios of higher education in Iran affected by information technology (IT) in the 1404 time horizon are discussed. At first, the most important drivers of higher education are reviewed, then considering the higher education circumstances and experts’ opinions, the most important uncertainties and key factors that construct higher education in the 1404 time horizon are identified. Using combined scenario-writing, in the next step four scenarios, “Domestic hedge”, “flauntingly Cypress”, “Rainbow Rose” and “Lilac” that are affected by technological factors are developed. Possibility of these four scenarios in 1404 time horizon provides appropriate framework for decision makers to set policies for the higher education system.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Higher education
  • Future Studies
  • Information Technology
  • Uncertainities
  • Alternative Scenarios
[1] Vincent, S. 2004. "Building Futures Scenarios for Universities and Higher Education: an international approach". Policy Futures in Education. Volume 2. pp 250-60.
[2] Gül, H., Gül, S. S., Kaya, E., & Alican, A. 2010. "Main trends in the world of higher education, internationalization and institutional autonomy". Procedia-Social and Behavioral Sciences. 9. 1878-84.
[3] مشرف جوادی، م.  کورنگ بهشتی، ا. و محمدی اصفهانی، ن. 1387. "بررسی نظام آموزش‌عالی کشورهای جهان و ایران".
[4] دادمرزی، س. م. 1377. "واژه‌نامه نظام آموزش‌عالی کشور". انتشارات دبیرخانه مجمع گروه‌های معارف اسلامی. جلد اول.
[5] شماعی، ع.، نادری­منش، م. و قدیری، ر. 1388. "آینده­نگاری فناوری اطلاعات در ایران 1404". مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور. صص70-39.
[6] Thurow, L. C. 2005. "Fortune favors the bold: what we must do to build a new and lasting global prosperity". Harper Collins.
[7] Altbach, P. G., Reisberg, L. & Rumbley, L. E. 2009. "Trends in global higher education: Tracking an academic revolution".
[8] حسینی‌مقدم، م. 1393. "بین‌المللی‌شدن آموزش‌عالی و آینده دانشگاه در ایران 1404". پایان‌نامه دکترای تخصصی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، دانشکده علوم اجتماعی، قزوین.
[9] ابراهیم­آبادی، ح. 1387. "سازگاری نامعقول میان کمیت و کیفیت در نظام آموزش‌عالی و علوم‌انسانی ایران". پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
[10] قویدل، ص.، فرجادی، غ.، رازقی، ح. و بدیعی، ح. 1391. "برآورد تقاضای آموزش‌عالی برای دوره­های کارشناسی و کارشناسی‌ارشد در سال 1404". فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش‌عالی. شماره 63. صص 68-43.
[11] نوروززاده، ر. 1391. "گزارش ملی آموزش‌عالی، تحقیقات و فناوری". مؤسسه پژوهش و برنامه­ریزی آموزش‌عالی.
[12] منیعی، ر. 1390. "آمار آموزش‌عالی ایران (1391-1380)". گروه پژوهش­های آماری و فناوری اطلاعات، مؤسسه پژوهش و برنامه­ریزی آموزش‌عالی.
[13] آراسته، ح. و اسفندیاری، ت .1386. "خصوصی­سازی در آموزش‌عالی". نشاء علم.
[14] Johnson, L., Becker, S. A., Ludgate, H., Cummins, M., & Estrada, V. 2012. "Technology Outlook for Singaporean K-12 Education". pp 2012-7.
[15] Mell, P., & Grance, T. 2011. The NIST definition of cloud computing.
[16] Hoit, M. 2013. "Big data, big expectations: the promise & practicality of big data for education". The center for digital education.
[17] Silvia, R. D., & Beatriz, A. 2012. "Collaborative environments, a way to improve quality in Higher Education". Procedia-Social and Behavioral Sciences. 46. pp 875-84.‏
[18] Goundar, S. 2011. "What is the potential impact of using mobile devices in education". In Proceedings of SIG GlobDev Fourth Annual Workshop.
[19] Davis, C., Deil, R., Rios, C., Sacramento, M. and Canche, G. 2012. "Social Media in Higher Education: A Literature Review and Research Directions". The Center for the Study of Higher Education at The University of Arizona AND Claremont Graduate University.
[20] Lee, K. 2012. "Augmented reality in education and training". TechTrends. 56(2). pp 13-21.
[21] Zheng, Y. H. L. 2012. "Comparative Study of Personal Learning Environment’s Construction Ways and Technologies". MOE (Ministry of Education in China) Project of Humanities and Social Sciences.
[22] Van Harmelen, M., & Workman, D. 2012. "Analytics for learning and teaching". CETIS Analytics Series. 1(3).
[23] Yuan, L., Powell, S., & CETIS, J. 2013. "MOOCs and open education: Implications for higher education".
[24] Glenn, J. C. 2008. "The futures wheel". Futures research methodology. Volume 3. pp 1-2.
[25] Godet, M., Arcade, J., Meunier, F. & Roubelat, F. 1984. "Structural analysis with the micmac method & actors' strategy with mactor method, ac/unu millennium project". Futures research methodology.
[26] Aczel, H. 2007. "Applying Future Studies Methods to Understanding the Impact of University Information and Communication Technology Strategies on Learning and E–Learning".
[27] Kubler, J. & Sayers, N. 2010. "Higher Education Futures: key Themes And Implications For Leadership And Management". Leadership Foundation for Higher Education. pp 6-67.
[28] Blass, E., Jasman, A., & Shelley, S. 2010. "Visioning 2035: The future of the higher education sector in the UK". Futures. 42(5). pp 445-53.
[29] Malenfant, K. J. & Staley, D. J. 2010. "Futures thinking for academic librarians: Higher education in 2025".
[30] Miller, R. 2003. "The future of the tertiary education sector: Scenarios for a learning society". In A paper presented at the OECD/Japan Seminar, Tokyo, Japan.
[31] Rena, R. 2010. "Emerging trends of higher education in developing countries". Numar special stiinte economice.
[32] اصفهانی، م. 1389. "آینده­نگری علم‌وفناوری". مرکز نشر دانشگاهی. سال اول.
[33] O'Prey, P. 2011. "Patterns and trends in UK Higher Education". Accessed 15 December 2012. Available at:
[34] Pasternack, P., Bloch, R., Gellert, C. & et. al. 2009. "Current and future trends in higher education". Federal ministry for education, science and culture.
[35] بازرگان، ع. 1386. "طرح پژوهشی آموزش‌عالی فراملی در ایران". مؤسسه پژوهش و برنامه­ریزی آموزش‌عالی.
[36] Kosow, H. & GaBner, R. 2008. "Methods of Future and Scenario Analysis". German Development Institute (DIE).
[37] Assakul, P. 2003. "Futures Studies Methods". World Future Society.
[38] Yohe, G. W., Mastrandrea, M. D., Field, C. B. & et. al. 2010. "Guidance notes for lead authors of the IPCC fifth assessment report on consistent treatment of uncertainties". 5 Intergovernmental panel on climate change. Geneva, Switzerland.
[39] Bloom, E., Canning, D. & Fink, G. 2011. "Implications of population aging for economic growth". Program on the global demography of aging.
[40] Chua. 2013. "Drivers of change: global perspective". The association of accountants and financials professionals in business.
[41] Rueda, F. G., Marcenaro-Gutierrez, O. & Vignoles, A. 2004. "The widening socio-economic gap in UK higher education". Centre for the Economics of Education.
[42] Matijasevic, J. & Caric, M. 2009. "International cooperation in the field of higher education and research, programs, support, possibilities and dissemination". Emuni Conference on Higher Education and Research.
[43] Fenn, J. & Raskino, M. 2011. "Understanding gartner's hype cycles". Gartner.
[44] Amer, M., Daim, T. U., & Jetter, A. 2013. "A review of scenario planning". Futures. 46. pp 23-40.