شامتک و درس های شکست آن برای شبکه های نوظهور علم و فناوری

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی پژوهشکده مطالعات فناوری ریاست جمهوری

2 دانشیار دانشکده مدیریت دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

شبکه آزمایشگاه های ملی تحقیقاتی کشور (شامتک) اولین تجربه جدی و به صورت رسمی و در سطح ملی برای شبکه سازی زیرساخت های علم و فناوری بوده است. شکست این تجربه اما تردیدهایی جدی را در بین سیاست گذاران و مدیران کلان حوزه علم و فناوری نسبت به امکان پذیری ایجاد شبکه های همکاری در ایران ایجاد کرد. با این وجود در دهه اخیر همواره شاهد ایجاد شبکه های جدیدی در این عرصه بوده ایم. بررسی دقیق تجربه شامتک می تواند درس های مهمی برای شبکه های نوظهور در عرصه علم و فناوری کشور داشته باشد لیکن محققین عرصه مطالعات مدیریت و سیاست گذاری کمتر به آن توجه کرده اند. در این پژوهش به بررسی نسبتاً عمیق سوابق و دلایل شکست شبکه شامتک پرداخته شده است. در این راستا در قالب یک مطالعه کاملاً کیفی از ابزارهای مختلف تحقیق همچون مصاحبه با مطلعین کلیدی این شبکه، بررسی گزارش ها و نقدهای منتشرشده درباره آن و واکاوی مستندات و سوابق موجود در خصوص شبکه شامتک بهره گرفته شده که برای بررسی بهتر تجربه شامتک، این شبکه ها به سه دوره یا نسل تقسیم شده اند. نتیجه مطالعه هم بیانگر آن است که مواردی از قبیل انحلال سازمان مؤسس اولیه و انتقال شامتک به یک سازمان دیگر، شروع گسترده فعالیت شبکه بدون الگوی پیشین، ضعف کارکرد شبکه ای و تبدیل شدن آن به سیستم توزیع پول و تغییر دیدگاه مدیران سازمان حمایت گر نسبت به ماهیت و وظایف شبکه در طول زمان، برخی از دلایل مهم شکست این تجربه بوده اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Shamtak Network’s failure and its lessons to Emerging S&T Networks

نویسندگان [English]

  • Reza Asadifard 1
  • Seyed Habibolah Tabatabaeian 2
1 Assistant Professor in Technology Studies Institute (TSI), Tehran, Iran
2 Associat Professor, Allame Tabatabaei University, Tehran, Iran
چکیده [English]

SHAMTAK network could be recognized as the first and most deliberate formal attempt in I. R. of Iran for sharing S&T infrastructures at the national level. Failure of this network has led to serious doubts among S&T policymakers and national-level decision-makers about the possibility of establishing a stable S&T network in the country. However, a number of new networks emerged through the last decade in the S&T fields. Many lessons could be drawn from the deep investigation of SHAMTAK network’s failure story in order to prepare a guideline for emerging S&T networks in the country. Nevertheless, S&T policy and management researchers have not done a remarkable study about this network yet. In this qualitative research, we deeply investigated SHAMTAK network’s story to uncover reasons for its failure. In this way, conducting a qualitative inquiry and using case study method, we collected related data adequately from in-depth interviews with key informants, observation, archived documents, and reviews published on this network. In order to study this experience effectively, we classified SHAMTAK networks into three main generations. The study reveals a number of facts as the reasons for SHAMTAK network’s failure including; dissolution of initial funding organization and transferring SHAMTAK to another institute, large scale initiation of SHAMTAK network without a well-defined model, weakness in collaboration and linkage mechanisms of the network and it’s acting as a budget distribution system, and different opinions of policy-makers in funding/supporting organizations about the goals and roles of the network in SHAMTAK’s lifelong.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Science & Technology (S&T) Networks
  • Shamtak
  • Failure Risk
  • Success Factors
[1] Provan, K. G., & Milward, H. B. (1995). A preliminary theory of interorganizational network effectiveness: A comparative study of four community mental health systems. Administrative science quarterly, 1-33.

[2] اسدی‌فرد، رضا. (1390). مدلی برای شکل‌گیری شبکه‌ها‌ی پایدار همکاری علم و فناوری در ایران. پایان‌نامه دکتری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی.

[3] DeBresson, C., & Amesse, F. (1991). Networks of innovators: A review and introduction to the issue. Research policy, 20(5), 363-379.

[4] اخکان، سعیده. (1381). شامتک‌های پیشنهادی علوم پایه. فصلنامه رهیافت، شماره 27، 120-131.

[5] تهرانی‌زاده، محسن. (1377). طرح شبکه آزمایشگاه‌های ملی کشور. فصلنامه رهیافت، شماره 17، 125-130.

[6] عزیزی، فریدون و عینی، الهه. (1382). شامتک پزشکی (شبکه آزمایشگاه‌های ملی تحقیقاتی گروه پزشکی کشور). فصلنامه رهیافت، شماره 30، 90-97.

[7] Ceglie, G., & Dini, M. (1999). SME cluster and network development in developing countries: the experience of UNIDO. Vienna: UNIDO.

[8] Humphrey, J., & Schmitz, H. (1995). Principles for promoting clusters & networks of SMEs (Vol. 1). Vienna: UNIDO.

[9] Tidd, J. & Bessant, J. (2009). Managing Innovation; Integrating Technological, Market and Organizational Change (4th ed.). UK: John Wiley & Sons, Ltd.

[10] Büchel, B., & Raub, S. (2002). Building knowledge-creating value networks. European Management Journal, 20(6), 587-596.

[11] Powell, W. W. & Gordal, S. (2004). Networks of innovators. In: Fagerberg, J., Mowery, D. C., and Nelson, R. R. The Oxford Handbook of Innovation, Oxford University Press, Chapter 3, 56-85.

[12] Wixted, B., & Holbrook, J. A. (2012). Environmental complexity and stakeholder theory in formal research network evaluations. Prometheus, 30(3), 291-314.

[13] Hoang, H., & Antoncic, B. (2003). Network-based research in entrepreneurship: A critical review. Journal of business venturing, 18(2), 165-187.

[14] Jackson, M. O., & Wolinsky, A. (1996). A strategic model of social and economic networks. Journal of economic theory, 71(1), 44-74.

[15] Enkel, E. (2010). Attributes required for profiting from open innovation in networks. International Journal of Technology Management, 52(3/4), 344-371.

[16] نیلفروشان، هادی و آراستی، محمدرضا. (1393). ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﺷﮑﺴﺖ ﺷﺒﮑﻪﻫﺎی ﻧﻮآوری: روﯾﮑﺮد ﭘﺎﯾﻪ داﻧﺶ. ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﯽ-ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری، سال ششم، شماره 4، پائیز و زمستان 1393، 89-105.

[17] Enkel, E., & Gassmann, O. (2006). Determinants of Innovation Networks. The Case of the European Innovation Network for Radiation Dosimetry. Retrieved on, 3(01), 2011.

http://www.alexandria.unisg.ch/EXPORT/DL/20409.pdf.

[18] Szarka, J. (1990). Networking and Small Firms. International Small Business Journal, 8(2), 10- 22.

[19] Freeman, C. (1991). Networks of innovators: a synthesis of research issues. Research policy, 20(5), 499-514.

[20] Teece, D. J. (1990). Innovation and the Organization of Industry, Working Paper No. 90-6, Consortium on Competitiveness and Cooperation, Berkeley.

[21] Mowery, D. C., Oxley, J. E., & Silverman, B. S. (1996). Strategic alliances and interfirm knowledge transfer. Strategic management journal, 17(S2), 77-91.

[22] Håkansson, H., 1989, Corporate Technological Behaviour. Cooperation and Networks, London: Routledge.

[23] Danilovic, M., & Winroth, M. (2005). A tentative framework for analyzing integration in collaborative manufacturing network settings: a case study. Journal of Engineering and Technology Management, 22(1), 141-158.

[24] Turrini, A., Cristofoli, D., Frosini, F., & Nasi, G. (2010). Networking literature about determinants of network effectiveness. Public Administration, 88(2), 528-550.

[25] Zakocs, R. C., & Edwards, E. M. (2006). What explains community coalition effectiveness?: A review of the literature. American journal of preventive medicine, 30(4), 351-361.

[26] Asadifard, R., Tabatabaeian, S. H., Sofi, J. B., & Taghva, M. R. (2016). A model for investigating the stability factors in formal science and technology collaborative networks: A case study of Iran. Technological Forecasting and Social Change. Article in press. Available online 6 August 2016: http://dx.doi.org/10.1016/j.techfore.2016.07.039.

[27] Yin, R. (2003). Case study research: design and methods. Thousand Oaks, CA Sage publication, Inc.

[28] ین، رابرت ک. (1387). کاربرد تحقیق موردی. ترجمه: اعرابی، سید محمد، رحمانی، محمد و سهرابی، روح‌ا...، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.

[29] Golafshani, N. (2003). Understanding reliability and validity in qualitative research. The qualitative report, 8(4), 597-606.

[30] اعرابی، سید محمد. (1384). مبانی فلسفی روش‌شناسی تحقیق. برنامه درسی دوره دکتری مدیریت بازرگانی، دانشگاه علامه طباطبائی.

[31] Holstein, J. A., & Gubrium, J. F. (1995). The Active Interview. Thousand Oaks, CA: Sage Publications, Inc.

[32] Eisenhardt, K. M. (1989). Building theories from case study research. Academy of management review, 14(4), 532-550.

[33] حق‌طلب، علی. (1376). گزارش برنامه ملی تحقیقات 1376. فصلنامه رهیافت، شماره 15، بهار 1376، 140-143.

[34] کمیسیون علوم پایه شورای پژوهش‌های علمی کشور. شهریور 1379. بیانیه شریف (ویرایش اول).

[35] مکنون، رضا. (1373). فعالیت‌های شورای پژوهش‌های علمی کشور و برنامه پنج ساله دوم. فصلنامه رهیافت، شماره 7، پائیز و زمستان 1373، 45-49.

[36] شریفی، حسن. (1382). مصاحبه مدیرکل دفتر پشتیبانی پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با روزنامه همشهری، شنبه ۲۵ بهمن ۱۳۸۲، شماره ۳۳۰۸.

[37] وب‌سایت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. (1389). نظام‌نامه شبکه آزمایشگاه‌های علمی ایران. قابل دسترس در:

http://www.uma.ac.ir/files/lab/aeinname1.pdf (Retrieved on 03/01/2013).

[38] طباطبائیان، حبیب‌ا...؛ جهانیار بامداد، صوفی؛ تقوا، محمدرضا و اسدی‌فرد، رضا. (1390). گونه‌شناسی ساختارهای مدیریتی شبکه‌های رسمی همکاری علم و فناوری در ایران. فصلنامه علمی-پژوهشی سیاست علم و فناوری، سال سوم، شماره 3، بهار 1390، 61-78.