بررسی مولفه های دانشگاه کلاس جهانی در ایران: پیمایشی در دانشگاه های جامع کشور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزش عالی، دانشگاه تهران

2 استادیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشگاه تهران

3 دانشیار مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، تهران

چکیده

هدف اصلی مقاله حاضر، سنجش مولفه های دانشگاه کلاس جهانی در دانشگاه های جامع ایران بر مبنای دیدگاه اعضاء هیات علمی بود. روش پژوهش، توصیفی-پیمایشی و جامعه آماری آن شامل تمامی اعضاء هیات علمی دانشگاه های جامع ایران بوده که با توجه به گستردگی جامعه پژوهش، ابتدا در قالب روش نمونه گیری خوشه ای، دانشگاه های جامع کشور به پنج خوشه شمال، جنوب، شرق، غرب و مرکز تقسیم بندی و سپس با استفاده از فرمول کوکران تعداد 367 نفر از اعضاء هیات علمی به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از یک پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده‏ها هم از آزمون‏های تحلیل عاملی تاییدی، کولموگروف-اسمیرنوف،t  تک نمونه ای و فریدمن استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که بجز مولفه آزادی علمی، سایر مولفه های دانشگاه کلاس جهانی برای دانشگاه های جامع کشور در سطحی پائین تر از متوسط قرار دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Investigation of the Components of World-Class University in Iran: a Survey of Comprehensive Universities

نویسندگان [English]

  • Mohsen Nazarzadeh Zare 1
  • Javad Pourkarimi 2
  • Gholamreza Zaker Salehi 3
1 PhD Candidate in Higher Education Administration, Faculty of Psychology & Education, University of Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Faculty of Psychology & Education, University of Tehran, Iran
3 Associate Professor, Institute for Research & Planning in Higher Education
چکیده [English]

This study examined the faculty members’ views about the assessment of world-class university components in the Iran comprehensive universities.The statistical population consisted of all faculty members in the Iran General Universities. Given the great number of the population, the comprehensive universities were categorized in five clusters (North, South, East, West and Center), then we selected the faculty members from different clusters with using Cochran's formula. A total of 367 faculty members were selected from five clusters. For data gathering, a researcher-designed questionnaire was used. In data analysis, statistical procedures including the Confirmatory Factor Analysis, Kolmogrov- Smirnov test, one sample t-test, and Friedman test were conducted. The findings of research showed that except the academic freedom, other components of world-class university in Iran comprehensive universities were lower than mean.

کلیدواژه‌ها [English]

  • World class university
  • Iran comprehensive Universities
  • Academic Freedom
  • Excellence in Research
  • Governance of the Institution
  • Adequate Facilities
[1] Altbach, P. and Salmi, J. (2011). The Road to Academic Excellence: The Making of World-Class Research Universities. Washington: The World Bank.

[2] فراستخواه، مقصود. (1389). دانشگاه و آموزش عالی: منظرهای جهانی و مسئله‌های ایرانی. تهران: نشر نی.

[3] یمنی دوزی سرخابی، محمد. (1380). درآمدی به بررسی عملکرد سیستم‌های دانشگاهی. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.

[4] عزیزی، نعمت‌الله. (1385). درآمدی بر آموزش عالی در ایران با تأکید بر علوم انسانی. تهران: پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

[5] Greenberg, J., Niehaus, E. and Williams, L. (2012). The influence of international teachers on a teacher education environment. Paper presented at the 32nd Annual Seminar International Society for Teacher Education, Paro, Bhutan. Retrieved July 27, 2015 from: https://www.education.umd.edu/international/Ofc%20Pubs/Bhutan_Paper.pdf

[6] فارسیجانی، حسن. (1387). کلاس جهانی سازمان‌ها و مدیریت کیفیت جامع. تهران: مرکز آموزش تحقیقات صنعتی ایران.

[7] Salmi, J. (2009). The Challenge of Establishing World-Class Universities. In Jan Sadlak and Liu Nian Cai, The World-Class University as Part of a New Higher Education Paradigm: From Institutional Qualities to Systemic Excellence (Part I, pp. 25 & 51). Bucharest: UNESCO-CEPES.

[8] Altbach, P. G. (2004). The Costs and Benefits of World-Class Universities. AAUP, Publications & Research, Academe, Issues, January-February. Retrieved June 20, 2015 from:

http://bcct.unam.mx/adriana/bibliografia%20parte%202/ALTBACH,%20P.pdf

[9] Jacob, W. J., Xiong, W. and Huiyuan, Y. (2015). Professional development programmes at world-class universities. Palgrave Communications, 2, pp. 1-27.

[10] Oyuntsetseg, L., Ganbat, T. and Pandey, A. (2011). An alternative approach towards establishing the World-Class University in Mongolia, pp. 4. Retrieved June 28, 2015 from:

https://www.unimis.edu.mn/buteel/Oguulleg/Details/a868ed52-27a7-4e6f-b41f-e698e2834424

[11] Shin, J. C. (2012). Institutionalization of Global Rankings and World-class University in Asia: National Policy Level and University Level. Seoul National University. pp. 9. Available at:

http://www.meiji.ac.jp/cip/riie/6t5h7p00000anjib-att/a1331628569015.pdf

[12] Liu, N. C., Wang, Q. and Cheng, Y. (2011). Paths to a World-Class University: Lessons from Practices and Experiences. Rotterdam: Sense Publishers.

[13] Cheng, Y., Wang, Q., and Liu, N. C. (2014). How world-class universities affect global higher education. In How World-Class Universities Affect Global Higher Education (pp. 1-10). SensePublishers.

[14] شورای عالی انقلاب فرهنگی. (1390). نقشه جامع علمی کشور. تهران: شواری عالی انقلاب فرهنگی.

[15] نهاد ریاست جمهوری اسلامی ایران. (1389). قانون برنامه پنجم توسعه کشور. تهران: نهاد ریاست جمهوری.

[16] Marginson, S. (2012). Differnt roads to a shared goal: political and cultural variation in World-Class Universities. In Q. Wang, Y. Cheng, and N. C. Liu, Building World-Class Universities: Different Approaches to a Shared Goal (section1: Building World-Class Universities from a national/regional perspective). Rotterdam: Sense publishers.

[17] نظرزاده زارع، محسن؛ ربیعی‌منفرد، نیلوفر و مردانی، الهام. (1395). ضرورت‌ها و راهبردهای ایجاد دانشگاه کلاس جهانی؛ تأملی بر تجارب کشورهای اروپایی و آسیایی. اولین همایش آینده‌پژوهی آموزش عالی ایران: چشم‌انداز بین‌المللی شدن دانشگاه‌ها و چالش‌های آن، 28 تا 30 اردیبهشت 1395، قزوین، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره).

[18] نظرزاده زارع، محسن؛ پورکریمی، جواد؛ ابیلی، خدایار و ذاکر صالحی، غلامرضا. (1393). دانشگاه تراز جهانی به عنوان بخشی از پارادایم جدید آموزش عالی. فصلنامه رهیافت، شماره 57، صص 79-92.

[19] Bin Zakaria, Z., Bin Ahmad, A. and Norzaidi, M. D. (2009). Determining World Class University from the Evaluation of Service Quality and Students Satisfaction Level: An Empirical Study in Malaysia. International Journal of Scientific Research in Education, 2(2), 59-66.

[20] Fang, M. W. (2005). Address Regarding First-Class Universities. Chinese Education & Society, 37(6), 8-20. Available at:

http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10611932.2004.11031669

[21] Niland, J. (2000). The Challenge of Building World-Class Universities in the Asian Region. Online opinion. Retrieved April 28, 2016, from:

http://www.onlineopinion.com.au/view.asp?article=997

[22] نظرزاده زارع، محسن؛ ابیلی، خدایار؛ آرئین، محمدعلی و محمدی، شیرکوه. (1394). بررسی امکان تبدیل معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به سازمان دانایی‌محور: تأملی بر دیدگاه کارکنان. فصلنامه مدیا، 6(1)، صص 15-24.

[23] Shin, J. C., & Kehm, B. M. (2013). The world-class university in different systems and contexts. In Institutionalization of world-class university in global competition (pp. 1-13). Springer Netherlands.

[24] صداقتی‌فرد، مجتبی. (1387). بررسی موانع فراروی تحقیق در حوزه علوم انسانی کشورهای درحال‌توسعه (با تأکید بر ایران). کنگره علوم انسانی. بازیابی شده در 20 دی 1395 از سایت:

http://www.ensani.ir/fa/content/88578/default.aspx

[25] میرزاخانی، میرعباس. (1387). چالش‌های پژوهش در ایران. روزنامه اعتماد، شماره 1655، ص 8.

[26] حسین‌پور، محمد. (1390). بررسی عوامل بازدارنده فعالیت پژوهشی اعضاء هیأت‌علمی رشته‌های علوم انسانی. یافته‌های نو در روانشناسی، 6(19)، 79-95.

[27] دهقانی، یاسر؛ مرزوقی، رحمت‌الله؛ فقیه، نظام‌الدین و فولادچنگ، محبوبه. (1390). بررسی میزان آزادی علمی استادان دانشگاه شیراز با توجه به متغیرهای جمعیت‌شناختی. مجله پژوهش‌های برنامه درسی، 1(2)، صص29-56.

[28] Altbach, P. (2015). Academic Freedom: A Realistic Appraisal. International Higher Education, 57, 1-2.

 [29] کریمیان، زهرا؛ کجوری، جواد؛ لطفی، فرهاد و امینی، میترا. (1390). مدیریت دانشگاهی و پاسخگویی: ضرورت استقلال و آزادی علمی از دیدگاه اعضاء هیأت‌علمی. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 11(8)، 855-863.

[30] ذاکرصالحی، غلامرضا. (1388). بررسی ابعاد حقوقی و مدیریتی استقلال دانشگاه‌ها در ایران (موضوع ماده 49 قانون برنامه چهارم توسعه) و تدوین راهکارهای اجرایی تحقق آن. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 53، 79-106.

 [31] کریمیان، زهرا؛ صباغیان، زهرا و صالح صدق‌پور، بهرام. (1390). بررسی موانع و چالش‌های پژوهش و تولید علم در دانشگا‌ه‌های علوم پزشکی. دوفصلنامه انجمن آموزش عالی ایران، 3(4)، 35-63.

[32] سعیدی، احمد. (1393). بررسی عوامل مؤثر بر میزان تخصیص منابع مالی درون دانشگاه‌های دولتی ایران با استفاده از داده‌های تابلویی. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 71، 19-39.