تحلیل محتوای برنامه های توسعه آموزش عالی با تمرکز بر تغییرات ساختاری و کارکردی استقلال نظام دانشگاهی

نویسندگان

چکیده

چکیده در این تحقیق به بررسی مقایسه ای تغییرات ساختاری و کارکردی استقلال نظام دانشگاهی در برنامه های پنجساله بخش آموزش عالی پس از انقلاب اسلامی پرداخته شده است. مبانی نظری این تحقیق تلفیقی از تئوری سیستمها و نظریات ارائه شده در زمینه های مدلهای حکمرانی آموزش عالی و کارکردهای استقلال دانشگاهی است. هدف از این تحقیق، بررسی و تشریح روند تغییرات ساختاری (مدل های سه گانه حکمرانی آموزش عالی) و کارکردی استقلال نظام آموزش عالی ایران، در طی برنامه های پنجگانه توسعه است. بدین منظور از روش تحلیل محتوا با رویکرد کمی و مصاحبه استفاده شده است. هدف از تحلیل محتوا، بررسی میزان فراوانی مقوله های مرتبط با مدلهای حکمرانی آموزشعالی و کارکردهای استقلال دانشگاهی در متن برنامههای پنجگانه توسعه است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از شاخصهای آمار توصیفی و استنباطی همانند آزمون مجذور کای استفاده شده است. در بخش مصاحبه، از سؤالات نیمه ساختاریافته برای جمع آوری اطلاعات استفاده شده است. یافته های تحقیق هم در سه بخش ارائه شده اند که بخش اول شامل یافته های حاصل از تحلیل محتوا، بخش دوم شامل یافته های حاصل از مصاحبه با خبرگان موضوعی و بخش سوم نیز مشتمل بر مقایسه یافتههای حاصل از تحلیل محتوا و مصاحبه است. در حالت کلی و با نگاهی به سیر تغییرات ساختاری (مدل های حکمرانی آموزش عالی) و کارکردی استقلال دانشگاهی در طول پنج برنامه توسعه، ملاحظه میشود که یک تغییر در جهتگیری و نگرش برنامهریزان و سیاستگذاران کشور، از مدلهای حکمرانی دولتگرا به مدلهای حکمرانی هومبولتی و بازارمحور ایجاد شده که به تبع این تغییر نگرش، میزان توجه به برخی از کارکردهای استقلال دانشگاهی در طی برنامه های سوم، چهارم و پنجم توسعه، بیش از سایر برنامه ها بوده است. همین رابطه مثبت نشاندهنده تعامل بین ابعاد ساختاری و کارکردی استقلال دانشگاهی در طی برنامه های توسعه است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

english title

نویسنده [English]

  • Maghsood Ferasatkhah
چکیده [English]

This study examines the structural and functional changes of higher education autonomy  in five years higher education program’s documents science the Islamic revolution of Iran. Theoretical basis of this study is a combination of system theory and theories presented in the ground of higher education governance models and functions of higher education autonomy. The purpose of researcher in this study was to investigate and describe the process of structural (governance models in higher education) and functional changes of Iranian higher education autonomy during the five developmental programs. For this purpose, quantitative content analysis approach and interview is used. The content analysis Prevalence of issues related to higher education governance models and functions of academic freedom in the context of the five development programs. The purpose of the interview and its position in this research are to collect complementary information related to the research subject and explain and the findings of the research. The statistical population of content analysis is the documents related to the five developmental programs in the country. Research Examples include on the statistical population. The tool used for content analysis includes coding worksheets for three models of governance and functions of higher education autonomy. To analyze the data descriptive and inferential statistics such as the chi-square test was used. In the interview, the researcher collected data from semi-structured questions. The sample consisted of thirty experts who conducted the study were chosen. For the analysis of interview closed questions, chi-square test, kruskal-wallis and U mann–whitney test was used to. The research findings are presented in three sections that  in the first part, the findings of the content analysis, in the second part, the findings from the interviews with experts and  in the third section, comparing the findings of the content analysis with interviews are discussed. In general, a look at the progression of structural (models of governance in higher education) and functional changes of higher education autonomy within five developmental programs, it is considered a change in the orientation and attitudes of planners and policymakers from state-centered models of governance to the Humboldt and market-oriented models occurred that in consequence of this change of attitude, attention  to some of the higher education autonomy functions in the third, fourth and fifth developmental programs, has been more than other developmental programs. Positive correlation indicates that the interaction between structural and functional aspects of higher education autonomy during developmental programs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • university autonomy
  • higher education governance models
  • systems theory
  • the functions of university autonomy
  • content analysis and interviews