ترسیم نقشه دانش مدیریت فناوری در ایران با هدف کمک به سیاست‌گذاری دانش در این حوزه

نویسندگان

چکیده

مدیریت فناوری، دانشی است که در پیمودن مسیر پیشرفت علمی و فناورانه کشور نقشی راهبردی برعهده دارد. اما رشد و توسعه‌ی این دانش، خود مستلزم سیاست‌گذاری و این به نوبه‌ی خود، نیازمند شناخت دقیق وضعیت موجود در کشور در این حوزه است. نقشه علم، ابزاری است که قادر است این شناخت را برای سیاست‌گذاران و مدیران علم و فناوری ایجاد کند. این‌گونه مصورسازی‌های حوزه‌های علمی، درصدد فهم وضعیت دانش موجود و هدایت سیاست‌های علمی‌اند؛ اگرچه این پژوهش‌ها به خودی خود پیشنهادات و یا گزینه‌های سیاستی خاصی ارائه نمی‌کنند. در این پژوهش، با گردآوری ‌ بیش از 1600چکیده «مقاله چاپ شده در مجلات، مقاله ارائه شده در کنفرانس‌ها، پایان‌نامه‌های دانشجویی و کتب» به زبان فارسی در حوزه مدیریت فناوری ـ که از فروردین ماه سال 1380 تا شهریور ماه سال 1389 نوشته شده‌اند ـ و تحلیل آن‌ها با استفاده از روش «تحلیل هم‌رخدادی کلمات»، نقشه مفهومی رشته مدیریت فناوری (تشکیل شده از 54 مفهوم) حاصل شده و سپس با استفاده از نرم‌افزار مصورساز VOSviewer، به‌صورت گرافیکی در فضایی دو بعدی ترسیم شده است. در این نقشه دو بعدی، می‌توان به «حجم دانش موجود در کشور و نحوه‌ی پراکندگی آن در هر زیرحوزه از این رشته» و «میزان ارتباط این زیرحوزه‌ها با یکدیگر در دانش موجود کشور» پی برد. این نقشه، از نوع نقشه‌های بر اساس فاصله است که در آن، فاصله کمتر بین دو مفهوم، نشان‌دهنده ارتباط قوی‌تر بین آن دو و مساحت بزرگتر دایره مربوط به هر مفهوم، بیان‌کننده میزان اهمیت آن مفهوم در دانش موجود کشور است. همچنین نقشه چگالی ترسیم شده، بخش‌های مهم‌تر هر نقشه را به خوبی نمایان می‌کند. بر اساس نقشه حاصل شده از تحلیل کل مدارک، «تحقیق و توسعه، نوآوری، مدیریت دانش، سیاست‌گذاری صنعتی، تجاری‌سازی فناوری، و سیاست‌گذاری علم و فناوری» پرکاربردترین موضوعات در دانش مدیریت فناوری در ایران هستند.

کلیدواژه‌ها

dor 20.1001.1.20080840.1391.5.1.5.9

عنوان مقاله [English]

Science Mapping of Management of Technology in Iran: A Tool for Knowledge Policy Making

نویسندگان [English]

  • Mahmoud Naseri Jezeh
  • Mahdi Faateh Raad
چکیده [English]

Management of technology (MOT) has a strategic role in the national development of science and technology. Having a bird’s-eyes view of the current MOT knowledge through a science map is of crucial importance to the applicability of science policy and research management support. Such visual representations of very large scientific fields are intended to contribute to an understanding of the current knowledge and to inform the development of the future science policies. However, they neither offer policy options nor make policy recommendations by themselves. This study discusses the acquisition of documents, mapping concepts and exploration of relationships among them and visualizing the concepts on a two dimensional map by using VOSviewer software. Results are explored based on the keyword co-occurrence analysis of more than 1600 articles, books and university theses in the field of management of technology over the period of 2001-2011, all in Farsi langauge. In a distance-based map, the relations between concepts and the importance of each one can be seen; since a smaller distance generally indicates a stronger relation and the area of the concept’s circle depend on the weight of that concept. Also the density view is particularly useful to get an overview of the important areas of a map. Based on the last map R&D, innovation, knowledge management, industrial policy, technology commercialization and S&T policy are the most important concepts in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Management of Technology
  • Policy Making
  • Science Mapping
  • Text mining
  • Co-word analysis
  • Visualization