مدارهای توسعه‌نیافتگی و تاثیر آنها بر نظام ملی نوآوری در ایران

نویسنده

چکیده

مسیر توسعه فناوری در ایران در بستر جامعه رانت‌محور این کشور شکل گرفته است. این مقاله می‌کوشد ضمن شرح مفهوم پارادایم جامعه رانت‌محور، نشان دهد که چگونه نهادهای بومی بازار، سلسله مراتب و همکاری تحت تاثیر این پارادایم،‌ فرآیندهای انتخاب، تکثیر و بازتولید نوآوری در ایران را تحت تاثیر قرار داده و در ظهور یک نظام ملی نوآوری دوکانونه سهم داشته‌اند؛ نظامی که در درون خود یک کانون پویا در بخش صنایع راهبردی با مصرف دوگانه و یک کانون ایستا در بخش صنایع غیر استراتژیک دارد. مقاله در پایان نتیجه می‌گیرد که تداوم دو کانونه بودن نظام ملی نوآوری در ایران به ایجاد شکست‌های سیستمی گذار و قفل‌شدگی نسبی بنگاه‌ها در کانون دوم انجامیده و به شکل مدارهای توسعه نیافتگی خود را بازتولید می‌کند.

کلیدواژه‌ها

dor 20.1001.1.20080840.1391.5.1.3.7

عنوان مقاله [English]

The Vicious Circles of Underdevelopment and Their Impacts on the National Innovation System in Iran

چکیده [English]

The path of technology development in Iran is embedded in a rentier society. This paper aims to introduce, first, the concept of rentier paradigm and its impact on the mechanism of selection, variation and self replication and then show how this paradigm leads to a bifocal innovation system in which a dynamic and integrated sub-system of strategic dual use innovation system juxtaposes with a fragmented and inactive one in the civilian sector. This paper concludes that the persistent bifocality of the innovation system causes vicious cycles, which create the phenomena of "lock-in" and transition system failures and sustains the underdevelopment of the economy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Path Dependency
  • Institutions
  • Rentier Paradigm
  • Iran
  • Bifocality of Innovation System
  • Non-developmental Circuits
  • System Failures
  • Lock-in