رابطه‌ علم و فناوری: طرح و نقد الگوی \"فناوری به مثابه علم کاربردی\"

نویسندگان

چکیده

در این مقاله یکی از مهمترین الگوهای رابطه‌ علم و فناوری، با عنوان «فناوری به مثابه علم کاربردی» به لحاظ فلسفی و تاریخی طرح و نقد شده است. ابتدا ریشه‌های فکری این الگو تا اندیشه‌های فرانسیس بیکن و رنه دکارت دنبال شده و سپس دفاع ماریو بانج، یکی از اولین فیلسوفان تحلیلی فناوری، از آن آموزه بازسازی شده است. در انتقاد از این اندیشه ابتدا نگرش‌های پسامدرن به جایگاه و رابطه‌ علم و فناوری مطرح شده که مطابق با آن فناوری در دوره‌ پسامدرن بر همه چیز از جمله علم تفوق دارد. سپس انتقادات تاریخ‌نگاران فناوری ارائه شده که در آن نشان داده می‌شود که رابطه‌ علم و فناوری به گواهی تاریخ مطابق با الگوی مذکور نبوده است. در انتها نیز به برخی پیامدهای این انتقادات بر سیاست‌گذاری علم و فناوری اشاره می‌شود.

کلیدواژه‌ها

dor 20.1001.1.20080840.1390.3.4.2.2

عنوان مقاله [English]

Science-Technology Relationship: Reconstruction and Critique of “Technology as Applied Science” Model

نویسندگان [English]

  • Saeed Zibakalam
  • Mahdi Ahmadi
چکیده [English]

In this paper one of the most important models of science-technology relationship, named “technology-as-applied science” is critically considered from philosophical and historical point of view. At first, some ideas of Francis Bacon and Rene Descartes are reviewed as the philosophical roots of that model, and then Mario Bunge’s elaborated defense of the model is reconstructed. For criticism, firstly the ideological perspective of post-modern thought about the position and relationship of science and technology is considered according to which in the post-modern era technology has primacy over everything including science. Secondly, strong critiques of technology historians are reviewed in which they undeniably showed that the history of science and technology relationship does not accord with the model. Finally some implications of those critical arguments for science and technology policy are pointed out.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Applied Science
  • Scientific Knowledge
  • Technology
  • Science and Technology Relationship