شاخص ترکیبی پایش توانمندی فناوری: بررسی وضعیت توانمندی فناوری ایران و 69 کشور دنیا

نویسندگان

چکیده

با توجه به اهمیت توانمندی فناوری در رشد اقتصادی و افزایش رفاه کشورها، مقوله ارزیابی توانمندی فناوری از اهمیت ویژه در سالهای اخیر برخوردار شده است. مدل‌های بین‌المللی متنوعی در ارتباط با ارزیابی توانمندی فناوری تاکنون طراحی و معرفی شده‌اند. با توجه به ویژگی ذاتی شاخص‌های ترکیبی که نقص‌هایی را در بردارد در این تحقیق سعی شده است تا با در نظر گرفتن تجربیات موجود در سایر مدل های معتبر بین المللی، شاخص ترکیبی جدیدی در زمینه ارزیابی توانمندی فناوری معرفی شود تا بتواند به شکل بهتری توانمندی فناوری های کشورها را در ابعاد مختلف مورد سنجش قرار دهد. همچنین سعی شده تا با ارائه وزن های منطقی ناشی از بکارگیری روش تحلیل عاملی، بتوان شاخصی کاربردی تر را برای کشورهای مختلف به خصوص کشورهای در حال توسعه که عموماً از توسعه نامتوازن رنج می برند، طراحی نمود. در این تحقیق 17 شاخص بر اساس فرآیندی مشخص از میان 37 شاخص معتبر بین المللی در زمینه توانمندی فناورانه انتخاب شد. در ادامه بر اساس تحلیل عاملی از داده‌های موجود در زمینه شاخص های انتخاب شده، 17 شاخص در سه بعد قرار گرفتند و به ابعاد و شاخص‌ها، وزن های مشخصی اختصاص یافت. در نهایت بر اساس ترکیب شاخص های مذکور در سه بعد بدست آمده، شاخص ترکیبی پایش توانمندی فناوری ایجاد گردید و توانمندی فناوری 69 کشور دنیا به همراه ایران مورد بررسی قرار گرفت. در این ارزیابی ایران با وجود دارا بودن وضعیت نسبتاً مناسب در ابعاد زیر ساخت توسعه فناوری و توانمندی نوآوری، در بعد کیفیت سرمایه گذاری با مشکلات جدی مواجه است. در نهایت باید اشاره نمود که شاخص ترکیبی پایش توانمندی فناوری، توانایی های جدیدی را در کنار سایر شاخص‌های بین المللی به مبحث ارزیابی توانمندی فناوری می افزاید.

کلیدواژه‌ها

dor 20.1001.1.20080840.1389.2.4.7.0

عنوان مقاله [English]

Composite Index for Technological Capability Monitoring: Investigating Technological Capability Situation of Iran and 69 Countries

نویسنده [English]

  • Mohammad Naghizadeh
چکیده [English]

According to the importance of technological capability in economic growth and enhancing welfare of countries, the subject of technological capability evaluation is marked particularly over recent years. Various international models related to technological capability evaluation have been designed and introduced. Regarding to inherent specifications of these indices which have got some defects, in this study it is tried to introduce a composite index in this field considering existent experiences for evaluating technological capabilities of countries more precisely in various aspects. Also it is tried that a more applicable index for various countries especially developing ones which have got an unbalanced development mostly is designed by provision of the logical weights resulting from the application of factor analysis. In this study, 17 indicators were selected among 37 valid international indicators in the field of technological capability. In the following, these indicators were put in 3 aspects on the basis of factor analysis and then specific weights were assigned to these aspects and indicators. Finally, based on these indicators in the 3 aspects, the index of World Technological Capability Monitoring was established and introduces. Technological capability levels of 69 countries along with Iran were investigated. In this evaluation, in spite of acceptable situation in aspects of technology development infrastructure and innovation capability, Iran faces serious problems in the aspect of investment quality. At last it should be mentioned that composite index for technological capability monitoring adds new abilities to other international indexes in case of technology capability evaluation. Keywords: Technological Capability, World Technological Capability Monitoring, Composite index

کلیدواژه‌ها [English]

  • Technological Capability
  • World Technological Capability Monitoring
  • Composite Index