نسخه متنی مقاله

پیش‌بینی منابع انسانی متخصص مورد نیاز ایران در عرصة مهندسی فنّاوری اطلاعات در برنامة چهارم توسعة کشور

اطلاعات مقاله:
نویسندگان:
  • محمد فتحيان

    استاديار، مهندسي صنايع، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ايران
  • غلامعلي   منتظر

    استاديار، مهندسي فنّاوري اطلاعات، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران
اطلاعات تماس:
  • محمد فتحيان

    Affiliation: استاديار، مهندسي صنايع، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ايران
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • غلامعلي   منتظر

    Affiliation: استاديار، مهندسي فنّاوري اطلاعات، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
متن:

در جهان امروز، فنّاوری اطلاعات به عنوان مهمترین رکن توسعه جوامع بشری محسوب شده و روز به روز برشتاب حرکت جوامع از دوران صنعتی به عصر اطلاعات افزوده می‌شود. مطالعات انجام شده دربارة برنامه‌های توسعة اغلب کشورها، نشـانگر محوری بودن نقش فنّاوری اطلاعات دراینگونه برنامه‌هاست و در این میان توسعة منابع انسانی متخصص به ‌عنوان مهمترین عامل برای نیل به چنین هدفی محسوب می‌شود.

در مقاله حاضر نتیجة طرح پژوهشی نیازسنجی منابع انسانی متخصص کشور در عرصة مهندسی فنّاوری اطلاعات مورد توجه قرار می گیرد؛ به همین دلیل ابتدا با ارائة تعریفی ازفنّاوری اطلاعات و نیروی کار آن، به بررسی روشهای پیش‌بینی منابع انسانی اشاره می‌شود و سپس با انتخاب یکی از روشهای یاد شده و با ترازیابی کشورهای مشابه ایران با توجه به شاخصهای مختلف اقتصادی و اجتماعی، مدلی برای پیش بینی نیروی انسانی متخصص در زمینه های مهندسی مرتبط با فنّاوری اطلاعات در ایران ارائه می گردد. در پایان با مقایسة نتایج حاصل از این مدلسازی با نتایج کشورهای تراز به نقاط ضعف و قوت آن اشاره می شود.

نتایج این تحقیق از آن حکایت دارد که سالیانه حدود پنج هزار نیروی انسانی متخصص باید در رشته‌های برق، الکترونیک، کامپیوتر و مخابرات در مقاطع تحصیلی مختلف تربیت و به بازار کار کشور عرضه گردد. با احتساب رشتههای جدیدی همچون‌ دولت الکترونیکی، تجارت الکترونیکی، جامعه شناسی و فنّاوری اطلاعات،  یادگیری الکترونیکی و نظایر آن که بتازگی مورد توجه نظام آموزش عالی در کشورها قرار گرفته است، در برنامة چهارم توسعه کشور تربیت نیرویی حدود سی تا چهل هزار نفر در رشته‌هایمرتبط با فنّاوری اطلاعات و در مقاطع مختلف آموزش عالی ضروری به نظر می‌رسد. همچنین براساس نتایج حاصل از تحقیق لازم است برای حصول اطلاعات دقیق‌تر برای برنامه‌ریزی هر دو سال یک بار روند پیش‌بینی با اطلاعات جدید تکرار شود.

رفرانس :

[1] طايفي، علي، توسعه منابع انساني، مجموعه مقالات نيروي انساني متخصص وتوسعه، نشر دانشگاه صنعتي اميركبير، زمستان 1372.

[2] Freeman,P. , Aspray, W., The Supply of Information Technology Workers in the United States, Washington D.C., Computing Research Association, 1999.

[3] [online] available at:  http://theses.univ-lyon2.fr/Theses2001/miribel_ f/these_front.html, July.2004.

[4] Scaramuzzi,E., E-Government:Lessons and Approaches, [online]availableat:

 http://www.newcentury.com/info/lesson.html, Oct.2002.

[5] مؤسسه آموزش وپژوهش مديريت وبرنامه‌ريزي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور، «مجموعه گزارشهاي همايش چالشها و چشم‌اندازهاي توسعه‌ايران ـ دفتر سوم، گزارش هم‌انديشي اطلاعات، ارتباطات و مخابرات»؛ تهيه كننده: دفتر مطالعات توسعه فنّاوري دانشگاه صنعتي اميركبير؛ 1381.

[6] Wilson, I., Globalization; Information Technology and ConflICT in the the Second and Third Worlds, Foreign Policy, Dec.2001.

 

محمد فتحيان، غلامعلي منتظر، فصلنامه سياست علم و فناوري، سال اول، شماره 1، بهار 1387

[7] United Nations, Human Resources Development for Information Technology: Seoul 5-7 September 2000, New York, 2001.

 

[8] گلكار، بهزاد؛ «محاسبه نيروي انساني متخصص تا سال 1388 با استفاده از روش داده‌-ستانده و MRP، مؤسسة پژوهش و برنامه‌ريزي آموزش عالي»؛ طرح نيازسنجي نيروي انساني متخصص و سياستگذاري توسعه منابع انساني كشور؛ 1380.

[9] ميرزايي‌نژاد،‌ محمدرضا‌ و خداياريان، محمدرضا، «برآورد تحليل تقاضاي نيروي انساني متخصص‌كشور براساس سياستهاي برنامه سوم توسعه»؛ مؤسسه پژوهش و برنامه‌ريزي آموزش عالي؛‌ طرح نيازسنجي نيروي انساني متخصص وسياستگذاري توسعه منابع انساني كشور؛ پائيز 1380.

[10] طايي، حسن، برآورد وتحليل تقاضاي نيروي انساني متخصص درطول برنامه سوم وچهارم توسعه؛ مؤسسه پژوهش وبرنامه‌ريزي آموزش عالي؛ طرح نيازسنجي نيروي انساني متخصص وسياستگذاري توسعه منابع انساني كشور؛ پاييز 1380.

 

[11] [online] available at: http://www.cia.gov/cia/publications/factbook.html; 2005.

[12] [online]available at: http://www.mic.go.kr ; IT Korea ;2005.

[13] دبيرخانة شوراي عالي اطلاع رساني، سازمان مديريت و برنامه‌ريزي؛ «برنامة توسعه و كاربري  فنّاوري اطلاعات و ارتباطات ايران (تكفا)» ؛ خرداد 1381.

[14] سازمان مديريت و برنامه‌ريزي؛ «لايحة برنامة چهارم توسعة اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران »؛  دي ماه

1382.

[15] سازمان مديريت و برنامه‌ريزي؛ «گزارش اقتصادي سال 1379 (جلددوم)»؛  بهمن 1380.