نسخه متنی مقاله

طراحی الگوی مدیریت دانش در سطح ملی با استفاده از روش تئوری داده بنیاد و مدلسازی تفسیری ساختاری

اطلاعات مقاله:
نویسندگان:
  • پيمان   اخوان

  • معصومه  نبي‌زاده

اطلاعات تماس:
  • پيمان   اخوان

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • معصومه  نبي‌زاده

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
متن:

در محیط امروزی، مزیت رقابتی پایدار و اصلی در "سرمایه­های دانشی" نهفته است. در چنین محیطی، دانش مهم‌ترین مفهوم در خلق ارزش افزوده محسوب می­شود. با توجه به شرایط کنونی و گذر از اقتصاد صنعتی به اقتصاد دانش­بنیان و کارکردهای مدیریت دانش در این تغییر، به نظر می­رسد ارائه الگویی برای مدیریت دارائی­های غیرملموس می­تواند در بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور مفید واقع شود. لذا تلاش این تحقیق ارائه الگوی مدیریت دانش در سطح ملی است تا بتواند در کاهش هدررفت دانش و سرمایه­های فکری ملی مفید واقع شود. بدین منظور تئوری داده‌بنیاد به عنوان یک روش کیفی برای جمع­آوری و تحلیل داده­ها انتخاب شد. تجربیات مدیریت دانش در برخی کشورها مورد مطالعه قرار گرفت و عوامل کلیدی موفقیت آن با استفاده از مرحله نخست تئوری داده­بنیاد احصاء گردید. برای تقلیل مفاهیم و ساخت تئوری، از نظرات جمعی از خبرگان و متخصصان حوزه مدیریت دانش نیز به همراه روش کیفی مذکور استفاده گردید. لازم به ذکر است که در این نظرخواهی علاوه بر ساخت الگو، مؤلفه‌های بومی کشور نیز به آن اضافه و اعتبارسنجی الگو انجام پذیرفت. در نهایت، به منظور تست نظریه از روش مدلسازی ساختاری تفسیری استفاده و مؤلفه­ها در سه سطح "چشم­اندازها"، "توانمندسازها" (شامل نظام‌های پشتیبان، عوامل محیطی، محرک‌ها و عوامل فرهنگی) و در نهایت "پیامدها" (شامل خلق دانش، بکارگیری دانش، اشتراک دانش، رشد درآمد و رونق اقتصادی، توسعه علم و فناوری و نوآوری در کشور، قدرت پاسخگویی و انعطاف­پذیری، خردورزی، خودکفایی، خوداتکایی و غرور ملی، معرفت الهی، افزایش بهره­وری و بهبود شاخص­های رفاه اجتماعی و جامعه دانش‌بنیان) دسته‌بندی شدند.

رفرانس :

Zhao, J., de Pablos, P. O., & Qi, Z. (2012). Enterprise knowledge management model based on China’s practice and case study. Computers in Human Behavior, 28(2), 324-330.

[2] رضائيان فردويي، صديقه؛ قاضي‌نوري، سيدسپهر. (1389). مدل‌يابي نقش اخلاق در موفقيت سيستم‌هاي مديريت دانش. فصلنامه علمي و پژوهشي سياست علم و فناوري، 3(2)، 1-12.

[3] Jafari, M., & Akhavan, P. (2007). Essential changes for knowledge management establishment in a country: a macro perspective. European Business Review, 19(1), 89-110.

[4] اخوان، پيمان؛ اوليايي، النوش؛ دسترنج‌ممقاني، نسرین؛ ثقفي، فاطمه. (1389). توسعه فرآيندهاي چرخه مديريت دانش مبتني بر عوامل مؤثر بر موفقيت مديريت دانش. سياست علم و فناوري، 3(2)، 1-12.

[5] Akhavan, P., Jafari, M., & Fathian, M. (2006). Critical success factors of knowledge management systems: a multi-case analysis. European business review, 18(2), 97-113.

[6] رضائيان فردوئي، صديقه. (1393). رساله دكتري: كاركردهاي مديريت دانش در نظام نوآوري ملي. دانشگاه پيام‌نور.

[7] Akhavan, P., Hosseini, S. M., Abbasi, M., & Manteghi, M. (2015). Knowledge-sharing determinants, behaviors, and innovative work behaviors: An integrated theoretical view and empirical examination. Aslib Journal of Information Management, 67(5), 562-591.

[8] خسرواني دهكردي، امير. (1388). ارائه چارچوبي براي موفقيت مديريت دانش در سطح ملي در ايران. دانشگاه تربيت مدرس.

[9] Riege, A., & Lindsay, N. (2006). Knowledge management in the public sector: stakeholder partnerships in the public policy development. Journal of knowledge management, 10(3), 24-39.

[10] Käpylä, J. (2012). Towards a critical societal knowledge management. Journal of Intellectual Capital, 13(3), 288-304.

[11] Walczak, S. (2008). Knowledge management and organizational learning: An international research perspective. The Learning Organization, 15(6), 486-494.

[12] Talisayon, D. S. (2013). knowledge management for the public sector. Report on the APO Research on Knowledge Management for Public-sector Productivity, Japan: Printed by Hirakawa Kogyosha Co., APO.

[13] Burrows, G. R., Drummond, D. L., & Martinsons, M. G. (2005). Knowledge management in China. Communications of the ACM, 48(4), 73-76.

[14] Peng, J., Li-Hua, R., & Moffett, S. (2007). Trend of knowledge management in China: challenges and opportunities. Journal of Technology Management in China, 2(3), 198-211.

[15] Magnier-Watanabe, R., Benton, C., & Senoo, D. (2011). A study of knowledge management enablers across countries. Knowledge management research & practice, 9(1), 17-28.

[16] Kao, H., Kao, P. H., & Mazzuchi, T. A. (2006). Taiwanese executive practice knowledge management in mainland China and Southeast Asia (Malaysia). VINE, 36(3), 341-352.

[17] Talisayon, S. D. (2008). Knowledge management in Asia: experience and lessons. Report of the APO Survey on the Status of Knowledge Management in Member Countries. Tokyo: APO.

[18] Riley, T. (2005). KM: An Essential Tool for the Public Sector. In: Menkhoff, T., Evers, H. -D.and Chay, Y. W. (eds.), Governing and Managing Knowledge in Asia, Series on Innovation and Knowledge Management. NJ: World Scientific Publishers, 113–141.

[19] Evers, H. D., Gerke, S., & Menkhoff, T. (2006). Knowledge and Development–Strategies for Building a Knowledge Society. ZEF Policy Brief, (6).

[20] Al-Shammari, M. (2008). Toward a knowledge management strategic framework in the Arab region. International Journal of Knowledge Management (IJKM), 4(3), 44-63.

[21] Tien, S. W., Wang, M. L., Chung, Y. C., Tsai, C. H., & Lee, S. Y. (2006). A study of Constructing Knowledge Management for Taiwan's Small and Medium-sized Enterprises by Successful Factors. Asian Journal on Quality, 7(1), 60-89.

[22] Young, M. L., Kuo, F. Y., & Myers, M. D. (2012). To share or not to share: a critical research perspective on knowledge management systems. European Journal of Information Systems, 21(5), 496-511.

[23] Glaser, B., & Strauss, A. (1967). The discovery ofgrounded theory. London: Weidenfeld and Nicholson.

[24] دانايي‌فرد، حسن. (1384). تئوري‌پردازي با استفاده از رويكرد استقرايي: استراتژي مفهوم‌سازي تئوري بنيادي. دوماهنامه علمي-تحقيقي دانشگاه شاهد، سال 12، دوره جديد، شماره 11، 57-70.

[25] اصغرپور، محمدجواد. (1382). تصميم­گيري گروهي و نظريه بازي­ها با نگرش تحقيق در عمليات. مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.

[26] Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (2004). Strategy maps: Converting intangible assets into tangible outcomes. Harvard Business Press.

[27] Käpylä, J. (2012). Towards a critical societal knowledge management. Journal of Intellectual Capital, 13(3), 288-304.

[28] سيف‌الدين، اميرعلي؛ رهبر، اميرحسين. (1392). تسهيل‌گري اسلام در جهت تحقق اقتصاد دانش‌بنيان؛ نگرشي جديد به بستر نهادي الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت. سياست علم و فناوري، 5(4)، 67-82.

[29] اخوان، پيمان؛ خادم‌الحسيني، سيدپيمان. (1392). تبيين مديريت دانش از ديدگاه اسلام. فصلنامه علمي پژوهشي مديريت اسلامي، سال 21، شماره 2، 99-126.

[30] Jafari, M., Fesharaki, M. N., & Akhavan, P. (2007). Establishing an integrated KM system in Iran aerospace industries organization. Journal of Knowledge Management, 11(1), 127-142.

[31] Akhavan, P., & Jafari, M. (2006). Critical issues for knowledge management implementation at a national level. VINE, 36(1), 52-66.

[32] Akhavan, P., & Pezeshkan, A. (2014). Knowledge management critical failure factors: a multi-case study. VINE: The journal of information and knowledge management systems, 44(1), 22-41.