نسخه متنی مقاله

برنامه ریزی و طراحی پارک های علم و فناوری با تاکید بر مزیت های منطقه ای؛ نمونه موردی استان مازندران

اطلاعات مقاله:
نویسندگان:
  • سید محمود  میثاقی

  • سجاد  فلاح زاده

اطلاعات تماس:
  • سید محمود  میثاقی

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • سجاد  فلاح زاده

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
متن:

در روند سیاست‌گذاری و برنامه­ریزی علم و فناوری کشور، ایجاد و توسعه فضاهایی نظیر پارک‌های علم­وفناوری که بتواند در سطح ملی و منطقه­ای باعث تسریع در رشد و سپس توسعه­پایدار مناطق گردد بسیار ضروری است. اقدامات نظری و عملی در سیاست­های نوین برنامه­ ریزی کشور، ضرورت ایجاد پارک‌های علم­وفناوری مبتنی بر بنیان‌های مناطق با هدف دستیابی به توسعه­پایدار را مورد تأکید قرار می‌دهد، لیکن برای وصول به این اهداف، تاکنون معیارها و اصول برنامه‌ریزی و طراحی، تدوین نشده‌اند. در این پژوهش کاربردی، با توجه به ویژگی‌های منحصربه­فرد و مزیت‌های استان مازندران (نمونه مورد بررسی) که بر بستر اقتصاد طبیعت‌بنیان استوار است، اصول برنامه‌ریزی و طراحی متفاوتی برای تدارک و اجرای پارک‌های علم­وفناوری در قیاس با سایر نقاط کشور و جهان صورت گرفته و تلاش شده است تا الگویی مناسب برای شرایط مشابه ارایه گردد. از طریق شناخت مفاهیم مرتبط با موضوع توسعه منطقه‌ای و چگونگی تعیین مزیت‌های منطقه‌ای مبتنی بر روش‌های علمی و ویژگی­های مزیتی، اصول برنامه‌ریزی و طراحی در قالب تدوین بیانیه چشم‌انداز و فرآیند گردش کامل تولید در پارک‌ها تدوین شده‌اند. در جمع‌بندی مشخص شده که برای برنامه‌ریزی پارک‌های علم­وفناوری، با توجه به متغیرهای اجتماعی، اقتصادی، زمانی و بویژه محیطی و فضایی مناطق مختلف، میتوان راهبردهای برنامه‌ریزی و طراحی متفاوتی را ارایه نمود، به ویژه اگر اقتصاد مناطق، «طبیعت‌بنیان» باشد. راهبردهای ارایه شده در پنج عرصه اقتصادی، مدیریتی، محیطی– کالبدی، اجتماعی– فرهنگی و دانش و فناوری دسته‌بندی شده و 65 هدف راهبردی در عرصه ­های مذکور ارایه شده ­اند.

رفرانس :
  1. فخاري، حسين، سلماني، داوود و دارايي، محمدرضا، 1392، "بررسي اثرات تحريم هاي اقتصادي بر عملکرد شرکت هاي دانش بنيان کشور"، فصلنامه سياست علم و فناوري، 5(3)، صص. 16-1.
  2. سيف الدين، اميرعلي و رهبر، امير حسين، 1392، "تسهيل‌گري اسلام در جهت تحقق اقتصاد دانش بنيان؛ نگرش جديد به بستر نهادي الگوي اسلامي ايراني پيشرفت"، فصلنامه سياست علم و فناوري، 5(4)، صص. 82-67.
  3. مشيري، بنيامين، 1386، "پارک‌هاي فناوري نسل سوم"، فصلنامه پارك فناوري پرديس، 5(14)، صص. 14-10.
  4. آلن، جان، 1386، "فرصت‌ها و تهديدهاي پيش روي پارک‌هاي فناوري"، فصلنامه پارك فناوري پرديس، 5(13)، صص. 11-8.
  5. The World Bank & European Investment Bank, 2010, Plan and manage a science park in the Mediterranean - Guidebook for decisions makers, available from: http://www.eib.org/attachments/ country/plan-and manage-a-science-park-in-the-mediterranean_en.pdf.
  6. شوراي گسترش آموزش عالي، 1381، آئين نامه تاسيس و اساسنامه پارک‌هاي علم و فنّاوري ـ مصوبه سال 1381.
  7. Siegel, D.S., Westhead, P. and Wright, M., 2003, “Science Parks and the Performance of New Technology-Based Firms: A Review of Recent U.K. Evidence and an Agenda for Future Research”, Small Business Economics, 20, pp. 177-184.
  8. Jimenez-Moreno, J.J., Martínez-Cañas, R., Ruiz-Palomino, P. and Sa´ez-Marti´nez, F.J., 2013, “The Role of Science and Technology Parks in the Generation of Firm Level Social Capital Through University–Firm Relations: An Empirical Study in Spain”, In: J.J.M. Ferreira, M. Raposo and R. Rutten, 2013, Cooperation, Clusters, and Knowledge Transfer Universities and Firms Towards Regional Competitiveness, chapter 2, pp. 19-34, Springer.
  9. Link, A.N. and Scott, J.T., 2007, “The economics of university research parks”, Oxford Review of Economic Policy, 23(4), pp. 661-674.
  10. Huibing, X. and Nengli, S., 2005, “Exploration of Science Parks”, Chinese Journal of Population Resources and Environment, 3(1), pp. 55-59.
  11. Vaidyanathan, G., 2008, “Technology Parks in a developing country: the case of India”, The Journal of Technology Transfer, 33(3), pp. 285-299.
  12. Almeida, A., Santos, C. and Rui Silva, M., 2008, “Bridging Science to Economy: the role of Science and Technologic Parks in Innovation Strategies in “Follower” Regions”, FEP working papers, N.302, available from: http://www.fep.up.pt/investigacao/workingpapers/08.11.05_wp302.pdf
  13. Wessner, C.W., 2009, Underestanding Research, Science & Technology Parks: Global best practices, Report of a Symposium (Committee on Comparative Innovation Policy: Best Practice for the 21st Century), National Research Council, The National Academies Press.
  14. Tribe, N. and Planning, M.G., 2005, “Australian Technology Park, eveleigh, master plan”, Australian Technology Park, available from: http://www.atp.com.au/ArticleDocuments/122/ATP_Master_Plan_2005.pdf.
  15. Oh, D-S and OBE, M.P., 2007, “Report for UNESCO on the Proposal for a Pilot Science Park in Egypt”, UNESCO report on Science and Technology Parks in Egypt, available from: http://www.unesco.org/new/fileadmin/MULTIMEDIA/HQ/SC/pdf/sc_science_park_assistance_egypt.pdf
  16. سلامي، سيد رضا، به گزين، سيد احمد و شفيعي، مهرداد، 1390، "شناسايي و ارزيابي عوامل حياتي موفقيت پارک‌هاي علم و فناوري در ايران از ديدگاه خبرگان"، فصلنامه تخصصي پارک‌ها و مراکز رشد، 8(29)، صص. 72-63
  17. معصومي اشکوري، سيدحسن، 1385، اصول و مباني برنامه‌ريزي منطقه‌اي، انتشارات پيام، تهران.
  18. Asheim, B., Boschma, R. and Cooke, P., 2011, “Constructing Regional Advantage: Platform Policies Based on Related Variety and Differentiated Knowledge Bases”, Regional Studies, 45(7), pp. 893-904.
  19. Sorensen, T., 2000, “Regional development: Some issues for policy makers”, Information and Research Services Research, Paper No. 26. Canberra: Dept. of the Parliamentary Library.
  20. Oh, D-S, 2002, “Technology-based regional development policy: case study of Taedok Science Town, Taejon Metropolitan City Korea”, Habitat International, 26(2), pp. 213-228.
  21. Gibb, J.M., 1985, Science parks and innovation centres: their economic and social impact: proceedings of the conference held in Berlin, Amsterdam: Elsevier.
  22. Ylinenpää, H., 2001, “Science parks, clusters & regional development”, 31st European Small Business Seminar in Dublin, available from: http://ec.europa.eu/research/regions/documents/publications/sc_park.pdf
  23. Castells, M. and Hall, P., 1994, Technopoles of the World: The Making of 21st Century Industrial Complexes, London: Routledge.
  24. Gollub, J.O., 2000, “Regional cluster strategy and successful Science & Technology Parks”, Economic Development Commentary magazine, available from: http://www.jimgollub.com/Articles/Gollub%20S&T%20Park%20article%20part%201.pdf.
  25. Goldstein, H.A. and luger, M.I., 1990, “Science & Technology Parks and Regional Development Theory”, Economic Development Quarterly, 4(1), pp. 64-78.
  26. رياحي، پريسا و فرجادي، غلامعلي، 1387، "خط مشي توسعه پارک‌هاي علمي در مناطق داراي نوآوري کمتر از حد انتظار"، فصلنامه سياست علم و فناوري، 1(3)، صص. 41-25.
  27. داداش پور،‌ هاشم و احمدي، فرانک، 1389، "رقابت‌پذيري منطقه‌اي به مثابه رويکردي نوين در توسعه منطقه‌اي"، فصلنامه راهبرد ياس، (22)، صص. 80-51.
  28. پيراسته، حسين و کريمي، فرزاد، 1385، "بررسي مزيت‌هاي نسبي محصولات زراعي در استان اصفهان"، فصلنامه اقتصادكشاورزي و توسعه، 14(53)، صص. 68-39.
  29. مدهوشي، مهرداد و تاري، غفار، 1386، "استراتژي‌هاي توسعه صادرات غير نفتي استان مازندران"، فصلنامه پژوهشي بازرگاني، (44)، صص. 233-195.
  30. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي، 1390، طرح تهيه اسناد توسعه اشتغال و سرمايه‌گذاري در سطوح ملي، دستگاهي و استاني، جلد 9، "تعيين جايگاه اقتصادي استان در تقسيم کار ملي"، مشاور مادر: مهندسين مشاور آمايش و توسعه البرز، مجري مطالعات استاني: مهندسين مشاور مازند طرح.
  31. معاونت برنامه‌ريزي استانداري مازندران، 1388، "خلاصه گزارش برنامه آمايش استان مازندران"، مهندسين مشاور مازند طرح، جلد1.
  32. ميثاقي، محمود و حق­جو، محمدرضا، 1391، "گزارش برنامه آمايش آموزش عالي استان مازندران"، دانشگاه مازندران.
  33. معاونت برنامه‌ريزي استانداري مازندران، 1388، "گزارش برنامه آمايش استان مازندران"، مهندسين مشاور مازند طرح - جلد (41)، صص. 57-56.
  34. گلکار، کورش، 1384، "چشم‌انداز شهر/محله پيشنهاد يك چارچوب مفهومي براي صورت‌بندي بيانيه چشم‌انداز"، نشريه هنر‌هاي زيبا، (24)، صص. 36-25.