نسخه متنی مقاله

شناسايی و اولويت‌بندی موانع فراروی پژوهش: مطالعه موردی پژوهشگاه‌های زيرمجموعه وزارت علوم، تحقيقات و فناوری

اطلاعات مقاله:
نویسندگان:
  • محمد  دوستار

  • محمود  مرادی

  • اسماعيل قادری فر

  • بهناز  زنجانی

اطلاعات تماس:
  • محمد  دوستار

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • محمود  مرادی

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • اسماعيل قادری فر

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • بهناز  زنجانی

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
متن:

در ميان انواع همکاری‌های پژوهشی، پژوهشگاه‌ها با نگرشی فراگير بر نقش تحقيقات در رشد و توسعه کشور، با انجام انواع فعاليت‌های تحقيقاتی درصدد آن هستند تا حرکتی دانش‌محور و مبتنی بر ارزش افزوده بر پايه علم و فناوری انجام دهند. اما هنوز هم بخش تحقيقات در پژوهشگاه‌ها از رشد و بالندگی کافی برخوردار نيست. بنابراين پژوهش حاضر، به شناسايی و اولويت‌بندی موانع فراروی فعاليت‌های پژوهشی در پژوهشگاه‌ها، می‌پردازد. بدين منظور، پس از انتخاب موانع و عوامل زيرمجموعه هرگروه موانع بر اساس مرور ادبيات تحقيق (موانع فردی، محيطی، سازمانی و فنی)، مدل مفهومی پژوهش با استفاده از تحليل عاملی تأييدی برآورد شده و با استفاده از آزمون t تک نمونه، فرضيات تحقيق بر مبنای مدل مفهومی آزمون می‌گردند. علاوه‌براين، به منظور رتبه‌بندی موانع مؤثر بر انجام فعاليت‌های تحقيقاتی و هم‌چنين اولويت‌بندی زير ابعاد مربوط به هر بعد، از آزمون آماری فريدمن استفاده می‌شود. بر اساس يافته‌های پژوهش، هر 4 گروه موانع شناسايی شده جزء موانع فراروی پژوهش‌های زيرمجموعه وزرات علوم، تحقيقات و فناوری محسوب می‌شوند و بيش از حد متوسط بر انجام فعاليت‌های تحقيقاتی مؤثرند. ترتيب ميزان اهميت موانع به‌صورت موانع محيطی، فردی، سازمانی و فنی می‌باشد. علاوه‌براين، نتايج نشان می‌دهند که از بين کليه عوامل زير مجموعه 4 مانع مورد بررسی، فقدان فرهنگ تحقيق بيشترين تأثير را بر انجام پژوهش‌های زيرمجموعه وزارت علوم دارد.

رفرانس :

[1] ربیعی، علی و معالی، مهناز، 1391، "بررسی موانع زیرساختی اعمال مدیریت دانش و ارائه الگوی بهبود در مراکز آموزش عالی"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 5(1)، صص. 16-1.

[2] Wang, S. and Noe, R.A., 2010, "Knowledge sharing: A review and directions for future research", Human Resource Management Review, 20(2), pp. 115-131.

[3] خدادادحسینی، سید حمید، ریاحی، پریسا و نوری، مینا، 1391، پیشبرد نوآوری در کشورهای در حال توسعه: بررسی برنامه‌های توسعه اقتصادی در ایران، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 4(3)، صص. 119-101.

[4] کریمیان، زهرا، صباغیان، زهرا و صالح صدق پور، بهرام، 1391، "بررسی موانع زمینه­ای مؤثر بر فعالیت­های پژوهشی در دانشگاه علوم پزشکی شیراز از دیدگاه اعضای هیات علمی"، فصلنامه انجمن آموزش عالی ایران، 4(3)، صص. 29-1.

[5] بدری‌زاده، افسانه، غلامی، يزدانبخش، بيرجندی، مهدی، بيرانوند، غلامرضا و ماهوتی، فرشته، 1388، "بررسی موانع پژوهش از دیدگاه اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی لرستان"، فصلنامه علمی-پژوهشی یاخته، 11(3)، صص. 100-93.

[6] ظهور، علیرضا و فکری، علیرضا، 1382، "موانع پژوهش از دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران"، فصلنامه پایش، 2(2)، صص. 120-113.

[7] کریمیان، زهرا، صباغیان، زهرا و صالح صدق پور، بهرام، 1390، "بررسی موانع و چالش‌های پژوهش و تولید علم در دانشگاه‌های علوم پزشکی"، دوفصلنامه انجمن آموزش عالی ایران، 3(4)، صص. 63-35.

[8] Katz, J.S. and Martin, B.R., 1997, What is research collaboration?, Research policy, 26(1), pp. 1-18.

[9] صافی، احمد،1380، "اهمیت و جایگاه پژوهش در آموزش و پرورش، تلاش­ها، چالش­ها و سیاست‌های آینده"، پژوهشنامه آموزشی، 35، صص. 44-23.

[10] Ponomariov, B.L. and Boardman, P.C., 2010, "Influencing scientists’ collaboration and productivity patterns through new institutions: University research centers and scientific and technical human capital", Research Policy, 39(5), pp. 613-624.

[11] Feller, I., Ailes, C.P. and Roessner, J.D., 2002, "Impacts of research universities on technological innovation in industry: evidence from engineering research centers", Research Policy, 31(3), pp. 457-474.

[12] Lee, Y.S., 1996, "Technology transfer’and the research university: a search for the boundaries of university-industry collaboration", Research policy, 25(6), pp. 843-863.

[13] Kato, M. and Odagiri, H., 2012, "Development of university life-science programs and university–industry joint research in Japan", Research Policy, 41(5), pp. 939-952.

[14] Spangaro, J., 2007, "Eleven obstacles to translating research into policy on gender-based violence", Evidence & Policy: A Journal of Research, Debate and Practice, 3(4), pp. 553-566.

[15] جاهد، حسینعلی، آراسته، حمیدرضا و جعفری، پریوش، 1390، "تعیین و تبیین عوامل فردی مؤثر در تجاری­سازی نتایج پژوهشی؛مطالعه موردی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 4(1)، صص. 16-1.

[16] حسینی شاوون، امین و جاهد، حسینعلی، 1391، "شناسایی موانع انجام فعالیت­های پژوهشی از منظر اعضای هیات علمی دانشگاه تبریز"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 4(4)، صص. 49-65.

[17] حسینی، سیدمحمود و شمسایی، ابراهیم، 1376، "موانع و تنگناهای پژوهشی از دید اعضای هیئت علمی دانشکده های کشاورز"، مجموعه مقالات نخستین سمینار آمورش عالی در ایران، جلد 1، دانشگاه علامه طباطبایی، صص. 538-508.

[18] زینالو، علی اکبر، 1381، "چشم‌انداز پژوهش در دانشگاه علوم پزشکی تهران: دیدگاه ها و نظرات"، مجله آموزش در علوم پزشکی، 7، صص. 69-68.

[19] علمداری، علی کرم و افشون، اسفندیار، 1382، "موانع موجود در انجام فعالیت‌های پژوهشی از دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه­های شهر یاسوج"، ارمغان دانش، 8(29)، صص. 35-27.

[20] کریمی، افسانه، مهدی پور، یوسف، محمدپور، علی و پیروزان‌فر، سمیرا، 1389، "موانع انجام تحقیق از دید اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان"، مدیریت اطلاعات سلامت، 7(4)، صص. 474-467.

[21] Auranen, O. and Nieminen, M., 2010, "University research funding and publication performance—An international comparison", Research Policy, 39(6), 822-834

[22] Bruneel, J., D’Este, P. and Salter, A., 2010, "Investigating the factors that diminish the barriers to university–industry collaboration", Research Policy, 39(7), 858-868.

[23] محمدزاده، پرویز، سجودی، سکینه و مهدی زاده، یونس، 1391، "مطالعه عوامل مؤثر بر فعالیت­های تحقیق و توسعه بنگاه­های صنعتی ایران: کاربرد مدل­های رگرسیون گسسته"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 4(4)، صص. 94-65.

[24] Ashley, J., 2005, "Barriers and Facilitators to Research Utilization as received by Critical Care Nurses [dissertation]", University of California, San Francisco. UMI: 3179937.

[25] Brown, C.E., Ecoff, L., Kim, S.C., Wickline, M.A., Rose, B., Klimpel, K. and Glaser, D., 2010, "Multi‐institutional study of barriers to research utilization and evidence‐based practice among hospital nurses", Journal of clinical nursing, 19(13‐14), pp.1944-1951.

[26] Kocaman, G., Seren, S., Lash, A.A., Kurt, S., Bengu, N. and Yurumezoglu, H.A., 2010, "Barriers to research utilisation by staff nurses in a university hospital", Journal of clinical nursing, 19(13‐14), pp. 1908-1918.

[27] Etkinson, D., 2004, "Job satisfaction", management, 11(4), pp. 837-853.

[28] Kotrlik, J.W., Bartlett, E.J., Higgins, C.C. and Williams, H.A., 2002, "Factors Assosiated with Research Productivity of Agricultural Education Faculty", Journal of Agricultural Education, 43(3), pp. 1-10.

[29] کریمی، علی، 1383، "جنبش نرم افزاری"، مجموعه مقالات و گفتارها، به اهتمام مسعود جورابلو، چاپ اول، الهه ناز، صص. 44-17.

[30] توفیقی، جعفر و فراستخواه، مقصود، 1381، "لوازم ساختاری توسعه علمی در ایران"، فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، 8(3)، صص. 35-1.

[31] قاضی‌نوری، سید سپهر، براتی نیا، محمود و صباغچی، سارا، 1390، "ارائه الگویی برای حمایت شغلی از پژوهشگران آزاد کشور"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 4(2)، صص. 26-11.

[32] Mayer, J., 2009, Human resource development in higher education, Harvard, New York.

[33] Elsen. M., 2008, research and action research, Peter Lang Press.

[34] Stange, K.C., 2006, "Primary care esearch: Barriers and opportunities"”, Journal of family practice, 42(2), pp. 192-197.

[35] قورچیان، نادرقلی، 1383، "آسیب شناسب و آسیب زدایی پژوهشی کشور"، دایره المعارف آموزش عالی، به کوشش نادر قلی قورچیان و همکاران. جلد1. تهران، بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی، صص. 8-4.

[36] طایفی، علی، 1381، موانع فرهنگی توسعه تحقیق در ایران: مقدمه­ای بر جامعه شناسی اندیشه­ورزی و اندیشه­سوزی در ایران، آزد اندیشان، تهران.

[37] شفیعی مطهر، سید علی­رضا، 1381، "سیمای پژوهش در قاب فرهنگی"، پژوهشنامه آموزشی، 53-52، صص. 34-23.

[38] اصغری، علی، 1379، "عوامل مؤثر بر اجرای تحقیق، مجموعه مقالات سمینار تحقیق و توسعه"، تهران: وزارت فرهنگ و آموزش عالی، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران.

[39] قانعی راد، محمدامین، 1379، ساختار مدیریت نظام علمی کشور، تهران: مرکز تحقیقات علمی کشور.

[40] مهدی، رضا، یمنی­دوزی سرخابی، محمد، صباغیان، زهرا، فاطمی، حسن و متحدی، اکبر، 1388، "تحلیل وضعیت راهبردهای پژوهش و تولید علم در علوم مهندسی و فناوری"، فصلنامه سیاست علمی و فناوری، 2(2)، صص. 111-97.

[41] Sax, L.J., Hagedorn, L.S., Arredondo, M. and Dicrisi III, F.A, 2002, "Faculty research productivity: Exploring the role of gender and family-related factors", Research in higher education, 43(4), pp. 423-446.

[42] Adamsen, L., Larsen, K., Bjerregaard, L. and Madsen, J.K., 2003, "Danish research‐active clinical nurses overcome barriers in research utilization", Scandinavian Journal of Caring Sciences, 17(1), pp. 57-65

[43] Tien, F.F., 2007, "Faculty research behavior and career incentives: The case of Taiwan", International Journal of Educational Development, 27(1), pp. 4-17

[44] شوماخر، رندال ای. و لومکس، ریچارد جی.، 1388، مقدمه‌ای بر مدل­سازی معادله ساختاری، ترجمه: قاسمی وحید، تهران، نشر جامعه‌شناسان.