نسخه متنی مقاله

تحقيق‌درعمليات، علم يا فناوري؟ اهميت آن چيست؟

اطلاعات مقاله:
نویسندگان:
  • محمد رضا مهرگان

  • مهناز حسين‌زاده

  • مجتبی  کيانی

اطلاعات تماس:
  • محمد رضا مهرگان

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • مهناز حسين‌زاده

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • مجتبی  کيانی

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
متن:

مقاله حاضر بحثی است در مناقشه علم يا فناوری بودن \"تحقيق‌درعمليات\". تحقيق‌درعمليات مجموعه‌ای از روش‌ (روش‌شناسی)هايی است که هدف آن‌ها بهبود تصميم‌گيری در سازمان‌ها است و از اين‌رو از اهميت بسياری در سطوح دانشگاهی و کاربردی در داخل و خارج کشور برخوردار است. پرسش اصلی در اين پژوهش اين است، که علت برقراری اين مناقشه چيست؟ آيا اتخاذ موضع علم يا فناوری درباره تحقيق‌درعمليات، تغييری در آرمان‌های اوليه و اهداف آن که همانا کمک به تصميم‌گيری‌های سازمانی است ايجاد می‌کند؟ و اگر چنين است اين تأثيرگذاری چگونه صورت می‌پذيرد؟ اين مقاله در وهله نخست به مرور و بررسی مدعيات طرفين دعوی در اين مناقشه وتحليل آن‌ها می‌پردازد و سپس اهميت اتخاذ موضع علم يا فناوری در اين رشته و پيامدهای آن‌را مورد بحث قرار می‌‌دهد. در آخر پيشنهاداتی برای سياست‌گذاران علم و فناوری کشور ارايه می‌شود. کليد واژه‌ها: تحقيق‌درعمليات، علم، فناوری کلاسيک، فناوری مدرن، رئاليسم انتقادی، جامعه‌شناسی معرفت علمی

رفرانس :
  1. احمدی، مهدی و زیبا کلام، سعید، 1390، "رابطه علم و فناوری: طرح و نقد الگوی فناوری به مثابه علم کاربردی"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 3(4)، صص 14-1.
  2. ربانی، علی و ماهر، زهرا، 1390، "بررسی رویکردهای جامعه‌شناختی در باب ماهیت معرفت علمی: از عقلانی‌سازی تا رویکرد فرهنگی"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 3(3)، صص 48-33.
  3. وزارت علوم تحقیقات و فناوری، 1387، "سند تحول راهبردی علم و فناوری کشور (نقشه جامع علمی کشور)"، گروه مطالعات علمی طرح تحول علم و فناوری جمهوری اسلامی ایران،.
  4. Mingers, J., 2000, “The Contribution of Critical Realism as an Underpinning Philosophy for OR/MS and Systems”, The Journal of the Operational Research Society, 51(11), pp. 1256-1270.
  5. Williams, E.C., 1954, “Reflections on Operational Research,” Operations Research, 2, pp. 441-443.
  6. Rebecca, H., “Understanding Soft Operations Research: The methods, their application and its future in the Defence setting”, 2004, DSTO Information Sciences Laboratory.
  7. مهرگان، محمدرضا، 1385، پژوهش عملیاتی، برنامه‌ریزی خطی و کاربردهای آن، نشر كتاب دانشگاهي.
  8. Carter, M.W. and Price, C.C., 2001, Operations research: a practical introduction, CRC, Boca Raton, USA.
  9. Daellenbach, H.G, 2002, “Hard OR, Soft OR, Problem Structuring Methods, Critical Systems Thinking”, A Primer, Unpublished Paper, University of Canterbury, NZ.
  10. Bhaskar, R., 1978, A Realist Theory of Science, Harvester: Hemel Hempstead.
  11. Bhaskar, R., 1979, The Possibility of Natutralism, Harvester Press: Sussex.
  12. Bhaskar, R., 1986, Scientific Realisnm and Human Emancipation, Verso: London.
  13. Knorr-Cetina, K.D. and Mulkay, M., 1983, “Emerging principles in social studies of science”. In: K.D. Knorr-Cetina and M. Mulkay (eds), Science Observed, Sage: London, pp. 1-17.
  14. Waddington, C., 1973, OR in World War 2. Operational Research against the U-Boat, Elek Science: London.
  15. Larnder , H., 1984,“The origin of operational research”, Operations Research, 32, pp. 465-475.
  16. Blackett, P., 1962, Stucdies of War, Hill and Wang: New York.
  17. Ackoff, R.L., 1962, Scientific Method, Wiley, New York.
  18. Rivett, P., 1980, Model Buildingfor Decision Analysis, Wiley, Chichester.
  19. White, D.J., 1985, Operational Research, Wiley, Chichester.
  20. Taha, H.A., 1992, Operations Research: An Introduction, 5th Edition, Macmillan, New York.
  21. Ormerod, R., 1996, “On the Nature of OR-Entering the Fray”, Journal of the Operational Research Society, 47, pp. 1-17.
  22. Eilon, S., 1975, “How scientific is OR?”, Omega, 2, pp. 1-8.
  23. Cook, S.L., 1978, “O.R. and Science”, Journal of the Operational Research Society, 29, pp.1031- 1032.
  24. Dando, M.R. and Sharp, R.G., 1976, “OR in the UK in 1977: the causes and consequences of a myth”, Journal of the Operational Research Society, 27, pp. 939-949.
  25. Bevan, R.G., 1976, “The language of operational research”, Operational Research Quarterly, 27, pp. 305-313.
  26. Bevan, R.G., 1978, “OR and science: Reply”, Journal of the Operational Research Society, 29, pp. 499-502.
  27. Raitt, R.A., 1979, “OR and science”, Journal of the Operational Research Society, 30, pp. 835-836.
  28. Keys, P., 1989, “OR as technology: some issues and implications”, Journal of the Operational Research Society, 40, pp. 753-759.
  29. Flood, M.M., 1962, “New operations research potentials”, Operations Research, 10, pp. 423-436