نسخه متنی مقاله

نگاهی تحليلی به پراکندگی جغرافيايی اختراعات در ايران

اطلاعات مقاله:
نویسندگان:
  • سيد کامران  باقری

  • مژگان  سمندرعلی اشتهاردی

  • صادق  پيمانخواه

  • ليلا  شفيعی

اطلاعات تماس:
  • سيد کامران  باقری

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • مژگان  سمندرعلی اشتهاردی

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • صادق  پيمانخواه

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • ليلا  شفيعی

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
متن:

با توجه به نقش نوآوری به‌عنوان يکی از عوامل مهم تفاوت در عملکرد اقتصادی مناطق و کشورها، بسياری از پژوهشگران به دنبال شاخص‌هايی برای شناسايی و پايش فعاليت‌های نوآورانه و پراکندگی جغرافيايی اين فعاليت‌ها بوده‌اند. در اين ميان، اختراعات ثبت شده به عنوان شاخصی از خروجی‌های نوآورانه و تحليل‌های مبتنی بر اطلاعات افشا شده اين اختراعات، اهميت فزاينده‌ای در سياست‌گذاری‌های ملی، بخشی و حتی بنگاهی يافته است. در اين پژوهش برای نخستين بار بانکی اطلاعاتی از اختراعات ثبت شده در ايران در فاصله سال‌های 1387 تا 1389 تهيه و مورد تحليل قرار گرفت. در اين راستا سه پرسش مهم از نگاه سياست‌گذاری فناوری که تاکنون بی‌پاسخ مانده بودند شامل چگونگی پراکندگی فعاليت‌های نوآورانه در سطح استان‌های کشور، تاثير فاصله استان‌ها تا پايتخت و ميانگين سطح درآمد خانوارهای هر استان بر فعاليت‌های نوآورانه استان‌های کشور مورد کاوش قرار گرفتند. نتايج نشان‌دهنده تمرکز شديد فعاليت‌های نوآورانه در تهران و چند شهر بزرگ است. همچنين، دستاوردهای اين پژوهش بر عدم تاثير ميانگين سطح درآمد خانوار اما تاثير معنادار فاصله استان‌ها تا پايتخت بر تعداد اختراعات ثبت شده استان‌های کشور دلالت می‌کنند.

رفرانس :
  1. OECD, 2009, Patents as Statistical Indicators of Science and Technology, OECD Patent Statistics Manual, OECD Publishing.
  2. Acs, Z.J., Anselin, L. and Varga, A., 2002, “Patents and innovation counts as measures of regional production of new knowledge”, Research Policy, 31(7), pp. 1069-1085.
  3. باقري، سيدکامران، توکل مقدم، مريم، شوال پور، سعيد و عزيزي مرادپور، حميد، 1389، "حفاظت از اختراعات نرم افزاري در ايران"، فصلنامه سياست علم و فناوري، 3(2)، صص. 30-13.
  4. باقري، سيدکامران، کبريايي، مريم و عزيزي مرادپور، حميد، 1391، "تحليلي بر افشاي اختراعات در ايران"، گزارش مرکز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي، قابل دسترس در: http://rc.majlis.ir/fa/report/show/808803
  5. Schumpeter, J., 1954, Capitalism, Socialism and Democracy, 3rd edition, Harper & Row, New York.
  6. Grossman, G.M. and Helpman, E., 1994, “Endogenous innovation in the theory of growth”, Journal of Economic Perspectives, 8(1), pp. 23-44.
  7. Guerrero, D.C. and Seroa, M.A., 1997, “Spatial distribution of patents in Spain: determining factors and consequences on regional development”, Regional Studies, 31(4), pp. 381- 390.
  8. Sun, Y., 2000, “Spatial distribution of patents in China”, Regional Studies, 34(5), pp. 441-454.
  9. Fagerberg, J., Verspagen, B. and Caniels, M., 1997, “Technology, growth and unemployment across European regions”, Regional Studies, 31(5), pp. 457-466.
  10. Griliches, Z., 1990, “Patent statistics as economic indicators: a survey”, Journal of Economic Literature, 28, pp. 1661-1707.
  11. Pakes, A. and Griliches, Z., 1980, “Patents and R&D at the firm level: a first report”, Economics Letters, 5, pp. 377-381.
  12. Long, C., 2002, “Patent Signals”, The University of Chicago Law Review, 69(2), pp. 625-679.
  13. Trajtenberg, M., 1990, “A Penny for Your Quotes: Patent Citations and the Value of Innovations”, The Rand Journal of Economics, 21(11), pp. 172-187.
  14. Dosi, G., 1988, “Sources, procedures and microeconomic effects of innovation”, Journal of Economic Literature, 26(3), pp. 1120-1171.
  15. Marshall, A., 1922, Principles of economics, 8th edition, London: Macmillan.
  16. Krugman, P., 1991, Economic geography and trade, Cambridge: MIT Press.
  17. Feldman, M.P. and Florida, R., 1994, “The Geographic Sources of Innovation: Technological Infrastructure and Product Innovation in the United States”, Annals of the Association of American Geographers, 84(2), pp. 210-229.
  18. Jacobs, J., 1969, The economy of cities, New York: Random House.
  19. Schmookler, J., 1966, Invention and economic growth, Cambridge: Harvard University Press.
  20. Fai, F., 2005, “Using intellectual property data to analyse China’s growing technological capabilities”, World Patent Information, 27(1), pp. 49-61.
  21. Yunwei, C., Zhiping, Y., Shu, F., Zhengyin, H., Meyer, M. and Bhattacharya, S., 2009, “A patent based evaluation of technological innovation capability in eight economic regions in PR China”, World Patent Information, 31(2), pp. 104-110.
  22. Bagheri, S.K., Azizi Moradpour, H. and Rezapour, M., 2009, “The Iranian Patent Reform”, Journal of World Patent Information, 31(1), pp. 32-35.
  23. "آيين‌نامه اجرايي قانون ثبت اختراعات، طرح‌هاي صنعتي و علائم تجاري"، مصوب 1 بهمن ماه 1387.
  24. "ثبت اينترنتی اختراعات در سازمان ثبت اسناد و املاك كشور محقق شد"، مصاحبه خبرگزاری جمهوری اسلامی با رييس سازمان ثبت اسناد و املاك كشور، 17 تيرماه 1391، قابل دسترس در: http://www.irna.ir/fa/News/272209/.