نسخه متنی مقاله

فلسفه قاره‌ای علم چيست؟

اطلاعات مقاله:
نویسندگان:
  • رضا  عليزاده ممقانی

اطلاعات تماس:
  • رضا  عليزاده ممقانی

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
متن:

هدف از اين مقاله معرفی و مقايسه دو رويکرد اصلی در فلسفه علم است. رويکرد نخست که مدعی اصلی فلسفه علم است و هنوز هم نگرش رايج و اصلی در شناخت‌شناسی علم محسوب می‌شود عبارت از \"فلسفه تحليلی علم\" است. اما \"فلسفه قاره‌ای علم\" نگرشی ديگر است که به موازات نسخه تحليلی و در فضايی کاملا متفاوت و حتی گاه متناقض با رويکرد تحليلی به موضوع علم پرداخته است. در اين مقاله ضمن معرفی کلی فلسفه قاره‌ای علم که اصطلاحی کم و بيش نوين در شناخت‌شناسی علم محسوب می‌شود و بيان برخی انگيزه‌ها و مقاصد متنوع در پرداخت قاره‌ای، به يک مقايسه کلی بين اين دو نگرش پرداخته شده است. ترتيب کار از اين قرار است که ابتدا فلسفه تحليلی علم معرفی و سپس بديل قاره‌ای آن و چرايی ظهور آن در برابر رقيب تحليلی شرح داده می‌شود و در نهايت مقايسه‌ای بين برخی مولفه‌های اصلی دو رويکرد صورت می‌گيرد.

رفرانس :
  1. کارناپ، رودلف، 1387، مقدمه‌ای بر فلسفه علم، ترجمه: یوسف عفیفی، انتشارات نیلوفر، تهران.
  2. گیلیس، دانالد، 1381،  فلسفه علم در قرن بیستم، ترجمه: حسن میانداری، سمت، تهران.
  3. ویتگنشتاین، لودویگ، 1388، رساله منطقی-فلسفی، ترجمه: میرشمس‌الدین ادیب سلطانی، موسسه انتشارات امیرکبیر، تهران.
  4. پایا، علی، 1382، فلسفه تحلیلی مسایل و چشم‌اندازها، طرح نو، تهران.
  5. خرمشاهی، بهاءالدین، 1378، پوزیتویسم منطقی، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، تهران.
  6. راسل، برتراند، 1387، جهان بینی علمی، ترجمه: حسن منصور، موسسه انتشارات آگاه، تهران.
  7. کارناپ، رودلف، 1385، فلسفه و نحو منطقی، ترجمه: رضا مثمر، نشر مرکز، تهران.
  8. آیر، آلفرد جولز، 1384، زبان، حقیقت و منطق، ترجمه: منوچهر بزرگمهر، انتشارات شفیعی، تهران.
  9. رایشنباخ، هانس، 1384، پیدایش فلسفه علمی، ترجمه: موسی اکرمی، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، تهران.
  10. گودمن، نلسون، 1381، واقعیت، افسانه و پیش بینی، ترجمه: رضا گندمی نصرآبادی، انتشارات دانشگاه مفید، قم.
  11. همپل، کارل، 1380، فلسفه علوم طبیعی، ترجمه: حسین مصومی همدانی، مرکز نشر دانشگاهی، تهران.
  12. کواین، ویلرد ون اورمن، 1374، "دو حکم جزمی تجربه‌گرایی"، ترجمه: منوچهر بدیعی، فصلنامه ارغنون، 7 و 8، صص. 278-251.
  13. علوی‌نیا، سهراب، 1380،  معرفت‌شناسی ریاضی ویتگنشتاین و کواین، انتشارات نیلوفر، تهران.
  14. پاتنم، هیلاری، 1385، اخلاق بدون هستی‌شناسی، ترجمه: مسعود علیا، انتشارات صراط، تهران
  15. پاتنم، هیلاری، 1385، فروپاشی دوگانگی واقعیت/ارزش، ترجمه: فریدون فاطمی، نشر مرکز، تهران.
  16. پوپر، کارل ریموند، 1368، حدس‌ها و ابطال‌ها، شرکت سهامی انتشار، تهران.
  17. پایا، علی و کلانتری‌نژاد، رضا، 1389، "ارزیابی فلسفی و دلالت‌های سیاست‌گذارانه تاثیرات چهارمین موج توسعه علمی و فناورانه بر فرهنگ و جامعه: ملاحظاتی از دیدگاه عقلانیت نقاد"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 2(4)، صص. 51-33.
  18. کریپکی، سائول ای، 1381، نام‌گذاری و ضرورت، ترجمه: کاوه لاجوردی، انتشارات هرمس، تهران.
  19. شرت، ایون، 1387، فلسفه علوم اجتماعی قاره‌ای، ترجمه: هادی جلیلی، نشر نی، تهران.
  20. Gutting, G., 2005, Continental philosophy of science, Oxford: Blackwell publishing.
  21. Ihde, D, 1991, Instrumental realism, Indianapolis: Indiana University press.
  22. پایا، علی، 1387، "ترویج علم در جامعه؛ یک ارزیابی فلسفی"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 1(1)، صص. 38-25.
  23. دارتیگ، آندره، 1376،  پدیدارشناسی چیست؟، ترجمه: محمود نوالی، نشر سمت، تهران.
  24. ملایری، محمد حسین، 1390،  فلسفه علم پدیدارشناسی هرمنوتیک، مرکز تحقیقات استراتژیک،  تهران.
  25. May, T., 2005, “Gilles Deleuz, Difference, and Science”, In: Gary Gutting, Continental Philosophy of Science, Oxford: Blackwell publishing.
  26. Deutscher, P., 2005, “On Asking Wrong Question (“In Science, Is the Subject Sexed?”)”, In: Gary Gutting, CONTINENTAL PHILSOPHY OF SCIENCE, Oxford: Blackwell publishing.
  27. هایدگر، مارتین، 1386، "پرسش از تکنولوژی"، در: فلسفه تکنولوژی، ترجمه: شاپور اعتماد، نشر مرکز، تهران.
  28. Irigary, L., 2005, “In Science, Is the Subjects Sexed?”, In: Gary Gutting, Continental Philosophy of Science, Oxford: Blackwell Publishing.
  29. Deleuze, G. and Guattari, F., 2005, “From What Is Philosophy?” In: Gary Gutting, CONTINENTAL PHILSOPHY OF SCIENCE, Oxford: Blackwell publishing.
  30. گاتینگ، گری، 1390، فلسفه‌های قاره‌ای علم، ترجمه: پریسا صادقیه، انتشارات روزنامه ایران، تهران.
  31. سوکال، آلن و بریکمون، ژان، 1384، چرندیات پست مدرن: سوء استفاده روشنفکران پست مدرن از علم، ترجمه: عرفان ثابتی، نشر ققنوس، تهران.
  32. هوسرل، ادموند، 1389، فلسفه به مثابه علم متقن، ترجمه: بهنام آقایی و سیاوش مسلمی، نشر مرکز، تهران.
  33. هایدگر، مارتین، 1386، هستی و زمان، ترجمه: سیاوش جمادی، نشر ققنوس، تهران.