نسخه متنی مقاله

شناسايی جايگاه کنونی و مطلوب دست‌اندرکاران مختلف در نظام تحقيقات کشاورزی کشور

اطلاعات مقاله:
نویسندگان:
  • ابوالقاسم  شريفزاده

  • غلامحسين  عبدالله زاده

اطلاعات تماس:
  • ابوالقاسم  شريفزاده

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • غلامحسين  عبدالله زاده

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
متن:

اين تحقيق به شيوه پيمايشی به منظور شناسايی جايگاه کنونی و مطلوب دست‌اندرکاران عرصه تحقيقات کشاورزی ايران در ارتباط با کارکردهای مورد انتظار به انجام رسيده است. محققان سازمان تحقيقات، آموزش و ترويج کشاورزی و اعضای هيات علمی کشاورزی جامعه آماری اين تحقيق را تشکيل می‌دهند. با استفاده از فرمول کوکران برای تعيين حجم نمونه و با بهره‌گيری از روش نموه‌گيری چند مرحله‌ای 172 عضو هيات علمی (1260=N) و 152 محقق (1160=N) برگزيده و مورد مطالعه قرار گرفتند. روايی پرسشنامه مورد استفاده برای گردآوری داده‌ها از سوی گروهی از اعضای هيات علمی و محققان کشاورزی مورد بررسی و تاييد قرار گرفت. پايايی آن نيز برپايه ضريب آلفای کرونباخ (بين 71. تا 89. برای بخش‌های مختلف) مورد تاييد قرار گرفت. از نرم‌افزار SPSS برای تحليل داده‌ها با کاربست روش‌های آماری مناسب بهره گرفته شد. بر اساس نتايج تحقيق، موقعيت کنونی و مطلوب هفت دست‌اندرکار اصلی عرصه تحقيقات کشاورزی در ارتباط با نه کارکرد شناخته شده تحقيقاتی اولويت‌بندی شد. با توجه به يافته‌های تحقيق، نخستين اولويت کارکردی سازمان‌های فرابخشی، تحقيقات کشاورزی دانشگاهی، سازمان تحقيقات، آموزش و ترويج کشاورزی، شبکه ترويج کشاورزی کشور، تشکل‌های کشاورزی، بخش خصوصی و مراکز تحقيقاتی منطقه‌ای و بين‌المللی در وضعيت مطلوب به ترتيب عبارت است از: سياستگذاری و اولويت‌بندی، طراحی و اجرای تحقيقات کاربردی، طراحی و اجرای تحقيقات راهبردی، جذب فناوری و رسانش دستاوردهای تحقيقاتی، طراحی و اجرای تحقيقات سازگاری، تامين نهاده‌های تحقيقاتی و حمايت‌های نهادی و سياستی. طبق نتايج مقايسه ميانگين‌ها (آزمون t) شکاف معنی‌داری بين کارکرد فعلی و مطلوب تمامی دست‌اندرکاران تحقيقات کشاورزی وجود دارد.

رفرانس :
  1. شريف‌زاده، ابوالقاسم، حسيني، سيد محمود، كلانتري، خليل، اسدي، علي و شريفي، مهنوش، 1386، "تدوين الگوي نماياي پارادايم جديد براي نظام تحقيقات كشاورزي كشور"، فصلنامه علوم ترويج و آموزش كشاورزي ايران، 3(2)، صص. 84-69.
  2. Bouma, J. and Jones, J.W., 2001, “An international collaborative network for agricultural systems applications (ICASA)”, Agricultural Economics, 70(2-3), pp. 355-368.
  3. Sharifzadeh, A. and Abdollahzadeh, G., 2009, “Explaining strengthening mechanisms, institutional orientations and problematic challenges of university agricultural research in Iran”, Education, Knowledge & Economy, 3(3), pp. 141–162.
  4. Hall, A., Sulaiman, V.R., Clark, C. and Yoganand, B., 2003, “From measuring impact to learning institutional lessons; an innovation systems perspective on improving the management of international agricultural research”, Agricultural Systems, 78(2), pp. 213-242.
  5. Byerlee, D., 1998, “The Search for a New Paradigm for the Development of National Agricultural Research Systems”, World Development, 26(6), pp. 1049-1055.
  6. Smith, P., 2001, “Priority Setting in Agricultural Research: Beyond Economic Surplus Methods”, Public Administration and Development, 21(5), pp. 419-428.
  7. رعنايي، حبيب‌اله، مرتضوي، مهدي و مهرابي، علي اكبر، 1385، "استقرار و نهادينه‌سازي نظام ملي نوآوري كشاورزي در ايران"، فصلنامه اقتصاد كشاورزي و توسعه، 14(56)، صص. 108-77.
  8. جانسن، ويلم و برانشويگ، توماس، 1386، سازماندهي و تامين منابع مالي تحقيقات كشاورزي، دستاوردهاي كشورهاي پيشرفته براي كشورهاي در حال توسعه، ترجمه: حبيب‌الله رعنايي، عباداله بانشي و مهدي مرتضوي، هرمزگان: دانشگاه هرمزگان.
  9. اسدي، علي، اكبري،‌ مرتضي، شريف‌زاده، ابوالقاسم و علم‌بيگي، امير، 1388، درآمدي بر رويكرد سيستمي در ترويج و توسعه كشاورزي با تاكيد بر نظام دانش و اطلاعات كشاورزي، انتشارات جهاد دانشگاهي، تهران، ص. 449.
  10. Roling, N., 2009, “Pathways for impact: scientists’ different perspectives on agricultural innovation”, International Journal of Agricultural Sustainability, 7(2), pp. 83–94.
  11. اسدي، علي، جعفرنژاد، احمد، حسيني، سيد محمود و ملك محمدي، ايرج، 1383، "تحليل عاملي سازه‌هاي اثربخشي نظام توليد، انتقال و کاربرد فناوري کشاورزي"، فصلنامه علوم كشاورزي ايران، 35(4)، صص. 941-933.
  12. قانعي‌راد، محمدامين، 1381، "طرح ساختار نظام سياست‌گذاري علمي-پژوهشی"، فصلنامه علوم تحقيقات و فناوري، 4(8و9)، صص. 37-32.
  13. نجفي، بهاءالدين و زارع، ابراهيم، 1376، "تخصيص منابع در تحقيقات كشاورزي ايران"، فصلنامه اقتصاد كشاورزي و توسعه، 5(18)، صص. 55-33.
  14. شريف‌زاده، ابوالقاسم، حسيني، سيد محمود، كلانتري، خليل و اسدي، علي، 1385، "نظام تحقيقات كشاورزي ايران: مسايل و رهيافت‌ها"، فصلنامه روستا و توسعه، 9(3)، صص. 130-99.
  15. كرمي دهكردي، اسماعيل، پزشكي‌راد، غلامرضا و صديقي، حسن، 1379، "گرايش محققان كشاورزي پيرامون مشاركت با كاركنان ترويج و كشاورزان"، فصلنامه اقتصاد كشاورزي و توسعه، 29، صص. 256-231.
  16. شريعتي، محمدتقي، 1384، "ارزشيابي مراكز تحقيقاتي: مدل‌ها، روش‌ها و مطالعه موردي: مركز تحقيقات روستايي"، فصلنامه پژوهش و سازندگي در زراعت و باغباني، 68، صص. 103-91.
  17. كوچكي، عليرضا، 1382، "پژوهش‌هاي كشاورزي در گذشته و دورنماي آن در آينده"، نامه فرهنگستان علوم، 22، صص. 203-185.
  18. مرتضوي، مهدي، زارعي، عظيم و رعنايي، حبيب‌ا..، 1385، "اولويت‌بندي طرح‌هاي تحقيقات كشاورزي با تاكيد بر فرآيند تحليل سلسله ‌مراتبي"، فصلنامه پژوهش و سازندگي، در زراعت و باغباني، 72، صص. 14-2.
  19. Sumberg, J., 2003, “Agricultural research in the face of diversity, local knowledge and the participation imperative: theoretical considerations”, Agricultural systems, 76(1), pp. 739-753.
  20. باقری نژاد جعفر، 1387، "سيستم ارتباط دانشگاه وصنعت برای توسعه فناوری در ايران، سازوکارها و پيشنهادها"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 1(1)، صص. 14-1.
  21. Klerkx, L., Hall, A. and Leeuwis, C., 2009, “Strengthening agricultural innovation capacity: are innovation brokers the answer?”, International Journal of Agricultural Resources, Governance and Ecology, 8(5/6), pp. 409–438.
  22. زماني، غلامحسين، 1379، "انتقال فن‌آوري و دانش كشاورزي، مطالعه موردي: ارتباط بين دانشكده كشاورزي دانشگاه شيراز و ترويج كشاورزي"، فصلنامه علوم و فنون كشاورزي و منابع طبيعي، 4(1)، صص. 42-23.
  23. غلامرضايي، سعيد، موحدمحمدي، حميد، اسدي، علي و حسيني، سيد محمود، 1386، "تحليل سازوكارهاي مشاركت دانشگاه در عرصه ترويج كشاورزي"، فصلنامه علوم كشاورزي ايران. 38-2(1)، صص. 173-161.
  24. يعقوبي فراني، احمد و شريعتي، محمد تقي، 1386، "بررسي عوامل موثر بر عملكرد مراكز تحقيقاتي: مورد مطالعه مراكز تحقيقاتي وزارت جهاد سازندگي سابق"، فصلنامه علوم ترويج و آموزش كشاورزي ايران، 3(2)، صص. 13-1.
  25. Stads, G.-J., Roozitalab, M.H., Beintema, N.M. and Aghajani, M., 2008, Agricultural Research in Iran: Policy, Investments, and  Institutional Profile, ASTI Country Report, International Food Policy Research Institute /Agricultural Extension, Education and Research Organization. available from: www.asti. cgiar.org/pdf/IranCR.pdf. Retrieved: October, 8, 2011.
  26. Aligica, P., 2006, “Institutional and Stakeholder Mapping: Frameworks for Policy Analysis and Institutional Change”, Public Organization Review, 6(1), pp. 79-90.
  27. Uebersax, J.S., 2006, “Likert scales: dispelling the confusion”, Statistical Methods for Rater Agreement website, available from: http://john-uebersax.com/stat/likert.htm. Retrieved: October,10,2011.
  28. منطقی، منوچهر، حسنی، علی و بوشهری، عليرضا، 1388، "شناسايی چالش‌های سياست‌گذاری در نظام ملی نوآوری ايران"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 2(3)، صص. 102-87.
  29. منصوري، رضا، 1383، "شوراي عالي علوم، تحقيقات و فناوري: نقطه عطفي در تاريخ توسعه علمي كشور"، خبرنامه تحقيقات و فناوري، 30، ص. 2.
  30. Eponuo, T., 1993, “Integrating agricultural research and technology transfer”, Puplic Admistration and Development, 13(3), pp. 307-318.
  31. Doorman, F., 1991, “Linkages between research, Extension, and farmers: The case of rice in the Dominican Republic”, Journal of Agricultural Systems, 37(5), pp. 107-111.
  32. حسيني، سيد محمود و اسكندري، فرزاد، 1387، "سازوكارهاي ارتباطي موجود ميان تحقيق و ترويج كشاورزي از ديدگاه كارشناسان"، فصلنامه علوم ترويج و آموزش كشاورزي ايران، 4(2)، صص. 11-1.
  33. Klotz-Ingram, C. and Day-Rubenstein, K., 1999, “The changing agricultural research environment: What dose mean for Public-Private innovation?”, AgBioEroum ,2(1), pp. 24-32.
  34. Byerlee, D. and Echeverría, R., 2002, Agricultural Research Policy in an Era of Privatization, CABI Publishing, Wallingford, UK.
  35. World Bank, 2007, Enhancing Agricultural Innovation: How to Go Beyond the Strengthening of Research Systems, World Bank, Washington DC, available from: http://siteresources.worldbank.org/ INTARD/Resources/Enhancing_Ag_Innovation.pdf.
  36. Anderson, J.R. and Dilon, J.L., 1989, “International agricultural research systems”, Agricultural Economics, 3(4), pp. 257-260.
  37. Goldsmith, A., 1993, “Institutional development in national agricultural research: Issues for impact assessment”, Public Administration and Development, 13(3), pp. 195-204.
  38. Dalrymple, D.G., 2008, “International Agricultural Research as a Gobal Public Good: Concepts, The CGIAR Experiance, and Policy Issues”, Journal of International Development, 20(3), pp. 347–379.
  39. رضايی، روح اله، حسينی، سیدمحمود، شعبانعلی فمی، حسين و صفا، ليلا، 1388، "شناسايی و تحليل موانع توسعه فناوری ‌نانو در بخش کشاورزی ايران از دیدگاه محققان"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 2(1)، صص. 26-17.