نسخه متنی مقاله

صادرات صنايع مبتنی بر فناوری برتر و عوامل موثر بر آن

اطلاعات مقاله:
نویسندگان:
  • بابک  ده موبد

  • نادر  مهرگان

  • محمدرضا  دهقانپور

اطلاعات تماس:
  • بابک  ده موبد

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • نادر  مهرگان

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • محمدرضا  دهقانپور

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
متن:

رشد شتابان جهانی‌شدن اقتصاد در دنيای امروز، شرايط را برای رشد و پويايی صنايع کشورهای در حال توسعه به‌ طرز روزافزونی تنگ‌تر نموده است. کشورهای در حال توسعه جهت توفيق در رشد توليد و صادرات کالاهای صنعتی خود تحت قيود جهانی شدن، چاره‌ای جز به‌کارگيری تکنيک‌های توليدی پيشرفته‌تر و صرفه‌جويی در هزينه‌های توليد خود ندارند. فناوری به‌عنوان يکی از مهم‌ترين عوامل توسعه اقتصادی و صنعتی کشورها مطرح می‌باشد و به‌خصوص فناوری ‌برتر که در رشد و ترقی صنعت آن کشورها بسيار مؤثر است و در سبقت گرفتن از ديگر رقبا در عرصه تجارت جهانی نقش بسزايی ايفا می‌کند. در ميان تقسيم‌بندی فناوری‌هايی که در توليد و صادرات محصولات کارخانه‌ای مد‌نظر است (فناوری ساده، فناوری متوسط، فناوری برتر)، صنايع با فناوری برتر از جايگاه ويژه‌ای برخوردار است. اين صنايع باعث ايجاد ارزش‌افزوده بالا می‌شود و علاوه بر آن حاصل و نتيجه اين فناوری بر ديگر بخش‌های اقتصادی هم تأثير‌گذار است و باعث افزايش ‌بهره‌وری و شکوفايی آنها می‌شود. پژوهش حاضر رفتار کشورهای توسعه‌يافته و در حال توسعه در مورد صادرات صنايع با فناوری برتر را بررسی و با استفاده از روش حداقل مربعات تعميم‌يافته در پانل ديتا برای دوره زمانی 2005-1990 با توجه به متغيرهای قيمتی و غيرقيمتی، عوامل مؤثر بر صادرات صنايع با فناوری برتر را شناسايی می‌کند. نتايج اين مطالعه نشان می‌دهد که متغيرهای تحقيق و توسعه، سرمايه‌گذاری مستقيم خارجی، نرخ ارز مؤثر واقعی، درجه باز بودن اقتصاد و تجارب ناشی از تجارت در هر دو گروه کشورها بر صادرات صنايع با فناوری برتر تأثير مثبت و معنی‌دار دارد و رشد اقتصادی تنها در گروه کشورهای توسعه يافته بر صادرات صنايع با فناوری برتر مؤثر است.

رفرانس :
  1. Sinha, D., 2003, Openness, “Investment and Economic Growth in Asia”, The Indian Economic Journal, 49(4), pp. 90-95.
  2. صالحی صدقیانی، جمشید، نقی زاده، محمد، مجیدفر، فرزان، محمدی، کمال، پاکزاد، مهدی، گودرزی، مهدی، نیرومند، پوراندخت و ایزدخواه، روح الله، 1388، "بررسی روابط بین برنامه‌ریزی راهبردی و عوامل درون سازمانی در شرکت‌های مبتنی بر فناوری‌های برتر در ایران"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 2(3)، صص. 60-47.
  3. بخشی، محمدرضا، پناهی، رجب، ملائی، زینب، کاظمی، سیدحسن و محمدی، داود، 1390، "ارزیابی وضعیت نوآوری در منطقه جنوب‌غرب آسیا و تعیین جایگاه ایران: کاربرد روش تصمیم‌گیری پرومته"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 3(3)، صص. 31-19.
  4. فيض‌پور، محمدعلي، 1389، "خلاصه مطالعات طرح استراتژی توسعه صنعتی و معدني استان يزد"، استانداري و سازمان صنايع و معادن استان يزد.
  5. Lall, S., 2000, “Export Performance and Competitiveness in the Philippines”, QEH Working Paper, Queen Elizabeth House, University of Oxford, Number 49, available from: http://cts.nankai.edu.cn/ xueshujiaoliu/huiyi/Export%20Performance%20and%20Competitiveness%20in%20the%20Philippines.pdf.
  6. Seyoum, B., 2004, “The role of factor conditions in high- technology exports: An empirical examination”, Journal of High Technology Management Research, 15, pp. 145-162.
  7. UNIDO, 2009, “Industrial Development Report”, avaiable from: http://www.unido.org/fileadmin /user_media/Publications/IDR_2009_print.PDF.
  8. World Bank., 2009, “World Development Indicators”, available from: http//data.worldbank. org/data-catalog/world-development-indicators.
  9. Sharma, K., 2003, “Factors Determining India's Export Performance”, Journal of Asian Economics, 14, pp. 435-446.
  10.  Crick, D. and Jones, M., 2000, “Small high-technology firms and international high-technology markets”, Journal of International Marketing, 8(2), pp. 63-85.
  11. Hughes, S., 1985, “Export and Innovation”, European Economic Review, 30, pp. 383-399.
  12. Bailey, M., Tavala, G. and Ulan, M., 1986, “Exchange rate variability and trade performance: evidence from the big Seven industrial countries”, Weltwirtsch, 122, pp. 466-477.
  13. Wilson, P. and Tat, K.C., 2001, “Exchange rates and the trade balance: the case of Singapore 1970 to 1996”, Journal of Asian Economics, 12, pp. 47-63.
  14. Irandoust, M., Ekblad, K. and Parmler, J., 2006, “Bilateral trade flows and exchange rate sensivity: Evidence from likelihood-based panel cointegration”, Economic System, 30, pp. 170-183.
  15. Akhtar Hossain, A., 2009, “Structural change in the export demand function for Indonesia: Estimation analysis and policy implication”, Journal of Policy Modelling, 31(2), pp. 260-271.
  16. Bahmani-Oskooee, M. and Ratha, A., 2008, “Exchange rate sensivity of bilateral trade flows”, Economic System, 32, pp. 129-141.
  17. An, G. and Iyigun, M.F., 2004, “The export technology content, learning by doing and specialization in foreign trade”, Journal of International Economics, 64, pp. 465- 483.
  18. Arrow, K.J., 1962, “The economic implications of learning by doing”, Review of Economic Studies, 29, pp. 155- 173.
  19. Benarroch, M. and Gaisford, J., 2001, “Export promoting production subsidies and the dynamic gains”, Journal of International Trade and Economic Development, 10(3), pp. 291-320.
  20. Goh, A. and Olivier, J., 2002, “Learning by doing, trade in capital goods and growth”, Journal of International Economics, 56(2), pp. 411 - 444.
  21. Montobio, F., 2005, “The Impact of Technology and Structural Change on Export Performance in Nine Developing Countries”, World Development, 33(4), pp. 527-547.
  22. Dipietro, W. and Anoruo, E., 2005, “Creativity, Innovation, and Export Perfprmance”, Journal of Policy Modeling, 28, pp. 133-139.
  23. Braunerhjelm, P. and Thulin, P., 2006, “Can countries create comparative advantages? R&D expenditures, high-tech exports and country size in 19 OECD countries, 1981-1999”, International Economic Journal, 22(1), pp. 95-111.
  24. Malerba, F., 1985, “Demand structure and technological change: The case of the European semi-conductor industry”, Research Policy, 14, pp. 283-297.