نسخه متنی مقاله

حفاظت از اختراعات نرم افزاری در ايران

اطلاعات مقاله:
نویسندگان:
  • سعيد  شوال‌پور

  • مريم توکلی مقدم

  • سيد کامران  باقری

  • حميد  عزيزی مرادپور

اطلاعات تماس:
  • سعيد  شوال‌پور

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • مريم توکلی مقدم

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • سيد کامران  باقری

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • حميد  عزيزی مرادپور

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
متن:

در مسير حرکت به سوی يک جامعه دانش‌‌بنيان که از اهداف سند چشم‌انداز 20 ساله جمهوری اسلامی ايران است، صنعت نرم‌افزار به عنوان صنعتی دانش‌بنيان و متکی به فکر و تخصص می‌تواند جايگاه ويژه‌ای داشته باشد. در همين راستا توسعه و صادرات محصولات نرم افزاری می تواند مورد توجه سياست‌گذاران ملی در حوزه فناوری قرار گيرد. يکی از عوامل بسيار مهم و تاثير گذار بر شکوفايی صنعت نرم افزار و فناوری های مربوطه، نظام مالکيت فکری است و به همين دليل نوع نگاه اين نظام به ويژگی های اين صنعت از جمله دل نگرانی‌های سياست‌گذاران فناوری در سطح ملی به شمار می‌رود. در اين مقاله انواع روش‌های حفاظت از دارايی‌های فکری محصولات نرم افزاری به اختصار معرفی شده و سپس مزايا و کاستی‌های کسب حفاظت از راه سازوکار ثبت اختراع در مقايسه با ديگر روش‌ها مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است. در ادامه، ظرافت‌ها و پيچيدگی‌های مرتبط با ثبت اختراعات نرم افزاری در نظام‌های حقوقی گوناگون و عمق دقيق حفاظت اختراعی از نرم‌افزارها در ايران بررسی شده است. سپس گستره و عمق نوآوری‌ها در صنعت نرم‌افزار ايران مورد ارزيابی قرارگرفته تا نياز به حفاظت اختراعی در صنعت نرم افزار ايران و کفايت حفاظت‌های قانونی موجود ارزيابی گردد. در آخر، نارسايی‌های موجود در زمينه حفاظت از اختراعات نرم‌افزاری معرفی می‌گردند.

رفرانس :
  1. ميرحسيني، سيدحسن، 1387، "حقوق اختراعات"، نشر ميزان، تهران.
  2. "نرم افزار چيست؟"، 1386، قابل دسترس: http://www.onlinestudio.ir/software/  (3 بهمن 86)
  3. غضنفری، مهدی، 1387، "دومین همایش ملی توسعه صادرات نرم افزار"، پايگاه اطلاع رساني فناوري اطلاعات و ارتباطات ايران، قابل دسترس در: www.ictnews.ir/new/index.php
  4. صادقي نشاط، امير، 1376، "حمايت از پديدآورندگان نرم افزارهاي كامپيوتري"، انتشارات سازمان برنامه و بودجه.
  5. Harison, Elad, 2005, "Owning Technology: The Structure of Intellectual Property Ownership in Software Technologies", DRUID Summer Conference.
  6. "قفل‌هاي سخت‌افزاري و نرم‌افزاري"، 1383، به نقل از شبكه فناوري اطلاعات ايران، قابل دسترس در:www.iritn.com/ITshow-news-14279-قفل+های+سخت+افزاری+و+نرم+افزاری +.htm
  7. "سهم ايران در بازار نرم‌افزار يك هزارم است"، 1387، روزنامه سرمايه، شماره 920 ، قابل دسترس در:www.magiran.com/nptoc.asp?mgID=3360&Number=920
  8. Zekos, G.I., 2006, "Software Patenting", The Journal of World Intellectual Property, 9(4), pp. 426–444.
  9. دبيرخانه شوراي عالي انفورماتيك، 1379، "حقوق پديد آورندگان نرم افزار، ص63.
  10. انجمن مهندسين برق و الكترونيك آمريكا، 1373، "گزارش بررسي عمومي وضعيت نرم افزار"، به نقل از دبيرخانه شوراي عالي انفورماتيك، ، ص. 10، قابل دسترس در:      www.isfahanportal.ir /Files/kamali/namatan/NMTN3.FinalReport.pdf
  11. خوانساري، محمد و ربيعي، حميدرضا، 1384، "مقدمه‌اي بر نرم‌افزارهاي آزاد متن باز"، دبيرخانه شوراي عالي انفورماتيك كشور، تهران.
  12. Japan Patent Office, 1999, "Practical Procedures for Prosecuting Software Patents", available from: http://docs.google.com
  13. Carmel, Erran, 2003, "Taxonomy of new Software Exporting Nations", The Electronic Journal of Information Systems in Developing Countries, 13(2), pp. 1-6.
  14. Nicholson, Brian, 2003, "Building Iran’s Software Industry: An Assessment of Plans and Prospect", The Electronic Journal of Information Systems in Developing Countries, 13(6), pp. 1-19.
  15. Heeks, R. and Nicholson, B., 2004, "Software Export Success Factors and Strategies in Developing and Transitional Economies", Competition and Change, 8(3), pp. 267-302.
  16. Välimäki, Mikko, 2005, "The Rise of Open Source Licensing", TURRE Publishing, 1st edition.
  17. WIPO, 1979, "Berne Convention for the Protection of Literary and Artistic Works", Berne Convention (1886), amended in 1979 (Berne Union), available from: http://www.wipo.int/treaties/en/ip/berne/trtdocs_wo001.html
  18. Christie, A., 1995, "Integrated circuits and their contents, London Sweet & Maxwell, PP. 124-215.
  19. WTO (World Trade Organization), 1994, "Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPS)", Morocco on 15 April, available from:http://www.wto.org/english/tratop_e/trips_e/t_agm0_e.htm (last seen on August 15, 2009)
  20. US copyright office, "Frequently Asked Questions about Copyright", available from: http://www.copyright.gov/help/faq/
  21. جاکوب، رابين ، الکسندر، دنيل و لين، ليندسی، 1386، "مالکيت فکری"، ترجمه حميد هاشم بيگی، سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی واحد تهران، صص. 220.
  22. Nard, Craig Allen, 2008, "The Law of Patents", Aspen Publishers, New York, pp. 28-30.
  23. Hall, B.H., Graham, S.J.H., Harhoff, D. and Mowery, D.C., 2003, "Prospects for Improving U.S. Patent Quality via Post-grant Opposition", MIT Press: Innovation Policy and the Economy, 4, pp. 115-143.
  24. ميرحسيني، سيد حسن، 1384، " مقدمه‌اي بر حقوق مالكيت معنوي"، نشر ميزان، چاپ اول.
  25. حسن پور، محمد مهدی، 1384، "حقوق پديدآورنده برنامه رايانه‌ای؛ مطالعه تطبيقی"، مجله حقوقی دادگستری، 50 و51.
  26. Roberts, Paul, 2003, "Software piracy declines 10 percent", InfoWorld, June 03, available from: http://www.infoworld.com/d/security-central/software-piracy-declines-10-percent-717.
  27. EPC (European Patent Convention), 1973, "Article 52", paragraph 2,October 5th, available from: http://www.epo.org/patents/law/legal-texts/html/epc/2000/e/ar52.html
  28. Teufel, Fritz, 1997, "Decisions of the Technical Board of Appeal of the European Patent Office (EPO)", issued on July 1, 1998 and February 4, 1999 respectively, available from: http://legal.european-patent-office.org/dg3/pdf/t971173ex1.pdf    and http://legal.european-patent-office.org/dg3/pdf/t971173ex1.pdf (last seen on August 4, 2009).
  29. EPO (European Patent Office), 2009, "Guidelines for Examination in the European Patent Office", available from: http://www.epo.org/patents/law/legal-texts/guidelines.html (last seen on August 8, 2009)
  30. Kiat, Seng Yeo, Kim, Tean Ng and Zhi, Hui Kong, 2009, "Intellectual Property for Integrated Circuits", J. Ross bublishing.
  31. قانون حمايت از حقوق مولفان ومصنفان و هنرمندان ايران، مصوب 1348، قابل دسترس در: http://www.softreg.ir/rules/64-ghanoon1348.html
  32. چیت‌سازان، مرتضی، 1379، "حقوق مالکیت‌های فکری"، تهران، چاپ خانه کتاب، چاپ اول.
  33. روزنامه اطلاعات، مورخه 26/3/1373.متن رای دادگاه در وبگاه قوانين دادگستری استان تهران، قابل دسترس در: http://www.ghavanin.ir/detail.asp?id=8465 (last seen on September 13, 2009).
  34. WIPO, 1996, "WIPO Copyright Treaty (adopted in Geneva on December 20, 1996)", available from: http://www.wipo.int/treaties/en/ip/wct/pdf/trtdocs_wo033.pdf (last seen on Sep. 10, 2009)
  35. "قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری در ایران"، 1386، قابل دسترس در: http://www.ssaa.ir/Default.aspx?tabid=64.
  36. Bagheri, S.K., Azizi Moradpour, H. and Rezapour, M., 2009, "The Iranian Patent Reform", Journal of World Patent Information, 31, pp. 32-35.
  37. "قانون حمايت از پديدآورندگان نرم‌افزارهاي رايانه‌اي"، 1379 (و آئين نامه اجرايي آن مصوب 1383)، قابل دسترس در: http://www.shci.ir/softconf/Law1.htm.
  38. "دستورالعمل ثبت حق اختراع نرم‌افزار"، 1388، دبيرخانه شوراي عالي انفورماتيك، پياده‌سازي از سايت شورا، تير ماه، قابل دسترس در: http://www.shci.ir/portal/File/ShowFile.aspx?ID=8314c976-8656-4e7c-9de4-d37fbf75e5d6
  39. الهی، شعبان و خدابنده امیری، امین، 1387، "ارائه مدل باغ مرکبات برای شناسایی معیارها و عوامل موفقیت صنعت نرم‌افزار ایران"، سیاست علم و فناوری، 1(2)، صص. 16-1.