نسخه متنی مقاله

عوامل مؤثر بر جامعه پذيری دانشجويان دکتری با نقش محقق؛ مطالعه موردی دانشجويان دکتری دانشگاه تبريز

اطلاعات مقاله:
نویسندگان:
  • فاروق امين   مظفری

    استادیار دانشکده علوم انسانی واجتماعی دانشگاه شهید بهشتی
  • رحيم  يوسفی اقدم

    دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی
اطلاعات تماس:
  • فاروق امين   مظفری

    Affiliation: استادیار دانشکده علوم انسانی واجتماعی دانشگاه شهید بهشتی
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • رحيم  يوسفی اقدم

    Affiliation: دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
متن:

اين مقاله براساس پژوهشی در بين 134 دانشجوی دکتری از رشته‌های مختلف دانشگاه تبريز تدوين شده است. هدف از ارائه اين مقاله بررسی عوامل مؤثر برجامعه پذيری دانشجويان دکتری با ايفای نقش‌های محققي1 در دانشکده‌های مختلف دانشگاه تبريز است. چارچوب نظری تحقيق بر اساس الگوی جامعه‌پذيری دانشجويان دکتری وايدمن و همکاران است. در تحقيق حاضر دو دسته از عوامل، از مدل وايدمن اتخاذ شده که شامل جوّ حمايتی گروه آموزشی برای فعاليت‌های پژوهشی، حمايت‌های علمی استادان، تشويق دانشجويان به فعاليت‌های علمی، تعاملات دانشجويان با همکلاسی‌ها و همـکاری‌های دانشگاهی(متغيرهای درون گروه آموزشی) و متغير عضويت در سازمان‌های تخصصی پژوهشی ( متغير بيرون از گروه آموزشی) است. متغيرهای زمينه (جنس و رشته) برای ارائه اين فرضيه که جامعه‌پذيری در بين رشته‌های مختلف و جنس‌ها (زن و مرد) تفاوت دارد. به تحقيق اضافه شده است. اين تحقيق با روش پيمايش و با استفاده از پرسش‌نامه انجام شده و داده‌های به دست آمده با استفاده از نرم افزارSPSS تجزيه و تحليل آماری شده‌اند. نتايج تحقيق حاکی از آن است که متغير‌های درنظر گرفته شده برای جامعه‌پذيری دانشجويان دکتری به ميزان اندکی توانسته‌اند ايفای نقش محقق به وسيله دانشجويان دکتری را توضيح دهند (210/0=²R). فرضيه تفاوت جامعه‌پذيری در بين دو جنس هرچند تأييد نشد، اما آزمون (T-Test) برای گروه‌های مستقل نشان داد که گروه آموزشی در قبال دو جنس به صورت يکسانی برخورد نمی‌کند و نيز بين دو جنس در عضويت سازمان‌های تخصصی پژوهشی تفاوت معنی‌داری وجود دارد. همچنين فرضيه تفاوت جامعه‌پذيری در بين رشته-های مختلف با آزمون F تأييد شد. دستاورد تحقيق حاضر ضمن بديع بودن آن در زمينه تحقيق دربـاره جامعه‌پذيری دانشجويان دکتری در ايران، نشان دادن تأثير اندک گروه آموزشی بر جامعه‌پذيری دانشجويان (هم‌سو با مطالعات ديگر در اين زمينه) است. همچنين برای سياست‌گذاران کلان آموزشی برای سياست‌گذاری برای ايجاد جو گروه آموزشی که بتواند هرچه بيش‌تر دانشجويان دکتری را با نقش-های حـرفـه‌ای خود آشنا سازد، می‌تواند مفيد باشد.

Academic Socialization of Students in the University of Tabriz AWT-SEP عوامل مؤثر بر جامعه پذيری دانشجويان دکتری با نقش محقق؛ مطالعه موردی دانشجويان دکتری دانشگاه تبريز AWT-SEP This article is prepared on the basis of a study on 134 doctorate students studying in different disciplines in University of Tabriz. The goal of this research is to explore the socialization ability of students in different faculties from different points of view. Theoretical framework is based on socialization model of Weidman and his colleagues on doctorate students (John. C. Weidman. Elizabeth L. Stein, 2003) through which different variants such as the university atmosphere, scientific support of professors, encouraging students to participate in scientific programs, interactions among students and with professors has been estimated. This research is accomplished using measurement method and questionnaire and the data obtained are statistically analyzed using SPSS software. Also using variance analysis test it is proved that the scientific socialization process of doctorate students differs in different faculties and a meaningful relationship rules among faculties. Also t. test proves that a very significant correlation is recognized between two groups of students: students who interact with professors differ from those who don’t from socialization dimensions. Pierson’s correlation test also manifests that there is no relation between scientific assessments of students about themselves and scientific socialization. In this research, the atmosphere of the university proves to be the main variant in socialization of doctorate students and its regression equation is shown with a collection of different variables. Also another regression test proves the credibility of the model. The achievements of this paper are novel in the field of research about socialization of doctorate students in Iran. Also it is an attempt to better present different forms of socialization process among students with experimental findings. Also it can be helpful for those who are in charge of educational issues to bring about an environment more applicable with scientific norms. AWT-SEP اين مقاله براساس پژوهشی در بين 134 دانشجوی دکتری از رشته‌های مختلف دانشگاه تبريز تدوين شده است. هدف از ارائه اين مقاله بررسی عوامل مؤثر برجامعه پذيری دانشجويان دکتری با ايفای نقش‌های محققي1 در دانشکده‌های مختلف دانشگاه تبريز است. چارچوب نظری تحقيق بر اساس الگوی جامعه‌پذيری دانشجويان دکتری وايدمن و همکاران است. در تحقيق حاضر دو دسته از عوامل، از مدل وايدمن اتخاذ شده که شامل جوّ حمايتی گروه آموزشی برای فعاليت‌های پژوهشی، حمايت‌های علمی استادان، تشويق دانشجويان به فعاليت‌های علمی، تعاملات دانشجويان با همکلاسی‌ها و همـکاری‌های دانشگاهی(متغيرهای درون گروه آموزشی) و متغير عضويت در سازمان‌های تخصصی پژوهشی ( متغير بيرون از گروه آموزشی) است. متغيرهای زمينه (جنس و رشته) برای ارائه اين فرضيه که جامعه‌پذيری در بين رشته‌های مختلف و جنس‌ها (زن و مرد) تفاوت دارد. به تحقيق اضافه شده است. اين تحقيق با روش پيمايش و با استفاده از پرسش‌نامه انجام شده و داده‌های به دست آمده با استفاده از نرم افزارSPSS تجزيه و تحليل آماری شده‌اند. نتايج تحقيق حاکی از آن است که متغير‌های درنظر گرفته شده برای جامعه‌پذيری دانشجويان دکتری به ميزان اندکی توانسته‌اند ايفای نقش محقق به وسيله دانشجويان دکتری را توضيح دهند (210/0=²R). فرضيه تفاوت جامعه‌پذيری در بين دو جنس هرچند تأييد نشد، اما آزمون (T-Test) برای گروه‌های مستقل نشان داد که گروه آموزشی در قبال دو جنس به صورت يکسانی برخورد نمی‌کند و نيز بين دو جنس در عضويت سازمان‌های تخصصی پژوهشی تفاوت معنی‌داری وجود دارد. همچنين فرضيه تفاوت جامعه‌پذيری در بين رشته-های مختلف با آزمون F تأييد شد. دستاورد تحقيق حاضر ضمن بديع بودن آن در زمينه تحقيق دربـاره جامعه‌پذيری دانشجويان دکتری در ايران، نشان دادن تأثير اندک گروه آموزشی بر جامعه‌پذيری دانشجويان (هم‌سو با مطالعات ديگر در اين زمينه) است. همچنين برای سياست‌گذاران کلان آموزشی برای سياست‌گذاری برای ايجاد جو گروه آموزشی که بتواند هرچه بيش‌تر دانشجويان دکتری را با نقش-های حـرفـه‌ای خود آشنا سازد، می‌تواند مفيد باشد. AWT-SEP فاروق امين مظفری رحيم يوسفی اقدم AWT-SEP $Academic Socialization of Students in the University of Tabriz AWT-SEP عوامل مؤثر بر جامعه پذيری دانشجويان دکتری با نقش محقق؛ مطالعه موردی دانشجويان دکتری دانشگاه تبريز AWT-SEP This article is prepared on the basis of a study on 134 doctorate students studying in different disciplines in University of Tabriz. The goal of this research is to explore the socialization ability of students in different faculties from different points of view. Theoretical framework is based on socialization model of Weidman and his colleagues on doctorate students (John. C. Weidman. Elizabeth L. Stein, 2003) through which different variants such as the university atmosphere, scientific support of professors, encouraging students to participate in scientific programs, interactions among students and with professors has been estimated. This research is accomplished using measurement method and questionnaire and the data obtained are statistically analyzed using SPSS software. Also using variance analysis test it is proved that the scientific socialization process of doctorate students differs in different faculties and a meaningful relationship rules among faculties. Also t. test proves that a very significant correlation is recognized between two groups of students: students who interact with professors differ from those who don’t from socialization dimensions. Pierson’s correlation test also manifests that there is no relation between scientific assessments of students about themselves and scientific socialization. In this research, the atmosphere of the university proves to be the main variant in socialization of doctorate students and its regression equation is shown with a collection of different variables. Also another regression test proves the credibility of the model. The achievements of this paper are novel in the field of research about socialization of doctorate students in Iran. Also it is an attempt to better present different forms of socialization process among students with experimental findings. Also it can be helpful for those who are in charge of educational issues to bring about an environment more applicable with scientific norms. AWT-SEP اين مقاله براساس پژوهشی در بين 134 دانشجوی دکتری از رشته‌های مختلف دانشگاه تبريز تدوين شده است. هدف از ارائه اين مقاله بررسی عوامل مؤثر برجامعه پذيری دانشجويان دکتری با ايفای نقش‌های محققي1 در دانشکده‌های مختلف دانشگاه تبريز است. چارچوب نظری تحقيق بر اساس الگوی جامعه‌پذيری دانشجويان دکتری وايدمن و همکاران است. در تحقيق حاضر دو دسته از عوامل، از مدل وايدمن اتخاذ شده که شامل جوّ حمايتی گروه آموزشی برای فعاليت‌های پژوهشی، حمايت‌های علمی استادان، تشويق دانشجويان به فعاليت‌های علمی، تعاملات دانشجويان با همکلاسی‌ها و همـکاری‌های دانشگاهی(متغيرهای درون گروه آموزشی) و متغير عضويت در سازمان‌های تخصصی پژوهشی ( متغير بيرون از گروه آموزشی) است. متغيرهای زمينه (جنس و رشته) برای ارائه اين فرضيه که جامعه‌پذيری در بين رشته‌های مختلف و جنس‌ها (زن و مرد) تفاوت دارد. به تحقيق اضافه شده است. اين تحقيق با روش پيمايش و با استفاده از پرسش‌نامه انجام شده و داده‌های به دست آمده با استفاده از نرم افزارSPSS تجزيه و تحليل آماری شده‌اند. نتايج تحقيق حاکی از آن است که متغير‌های درنظر گرفته شده برای جامعه‌پذيری دانشجويان دکتری به ميزان اندکی توانسته‌اند ايفای نقش محقق به وسيله دانشجويان دکتری را توضيح دهند (210/0=²R). فرضيه تفاوت جامعه‌پذيری در بين دو جنس هرچند تأييد نشد، اما آزمون (T-Test) برای گروه‌های مستقل نشان داد که گروه آموزشی در قبال دو جنس به صورت يکسانی برخورد نمی‌کند و نيز بين دو جنس در عضويت سازمان‌های تخصصی پژوهشی تفاوت معنی‌داری وجود دارد. همچنين فرضيه تفاوت جامعه‌پذيری در بين رشته-های مختلف با آزمون F تأييد شد. دستاورد تحقيق حاضر ضمن بديع بودن آن در زمينه تحقيق دربـاره جامعه‌پذيری دانشجويان دکتری در ايران، نشان دادن تأثير اندک گروه آموزشی بر جامعه‌پذيری دانشجويان (هم‌سو با مطالعات ديگر در اين زمينه) است. همچنين برای سياست‌گذاران کلان آموزشی برای سياست‌گذاری برای ايجاد جو گروه آموزشی که بتواند هرچه بيش‌تر دانشجويان دکتری را با نقش-های حـرفـه‌ای خود آشنا سازد، می‌تواند مفيد باشد. AWT-SEP فاروق امين مظفری رحيم يوسفی اقدم AWT-SEP

رفرانس :

[1] R. K. Merton, G. Reader, P. L. Kendall, 1957, "The student physician", Cambridge, MA:Harvard University Press

[2] بزاز جزایری، سید احمد، 1383، «کاربست رویکرد مدیریت کیفیت فراگیر در آموزش عالی»، میزگرد بررسی ارتقای کیفیت آموزش­های دانشگاهی ؛ به اهتمام دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی و مؤسسۀ پژوهش و برنامه­ریزی آموزش عالی . تهران: مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.

[3] محمدی، رضا، فتح­آبادی، جلیل، یادگارزاده، غلامرضا، میرزا محمدی، محمدحسن، پرند، کورش، 1385، «ارزشیابی کیفیت در آموزش عالی: مفاهیم، اصول، روش­ها، معیارها»، تهران : مرکز انتشارات سازمان سنجش آموزش کشور، چاپ اول.

[4] Izadi, M. ,1996, "Quality in Higher Education"; Journal of Indus trial Teacher Education: vol. 33, nu 2.

[5]  Light, D. Jr., 1974, "Introduction: The structure of the academic profession", Sociology of Education 47: pp. 2–28.

[6]  Braxton, J. M., Toombs, W., 1982, "Faculty uses of doctoral training: Consideration of a technique for the differentiation of scholarly effort from research activity. Research in Higher Education" 16: pp. 265–282.

[7] نوری، ابوالقاسم ،1374، «عوامل درونی – اجتماعی در اعتدال کیفیت آموزش دانشگاه­های کشور». مجموعه مقالات سمینار کیفیت در آموزش عالی . تهران : انتشارات دانشگاه شهید بهشتی .

[8] Tierney, W. G. , and Rhoads, R. A. ,1994, "Faculty socialization as cultural process: A mirror of institutional commitment, ASHE-ERIC Higher Education Report", no. 93–6. Washington,DC: The George Washington University, School of Education and Human Development.

[9] Brim, O. G. , Jr. , and S. Wheeler (Eds.),1966, "Socialization after childhood: Two essays", New York: Wiley, pp. 1–49.  

[10]  Thornton, R. , and Nardi, P. M. ,1975, "The dynamics of role acquisition", American Journal of Sociology, 80(4), pp. 870–885.

[11] O’Toole, J., 1996, "Forming the future: Lessons from the Saturn Corporation", Cambridge, MA:Blackwell Publishers.

[12] Weidman. J. c,Twale. D. J, Stein. E. L, 2001, "Socialization of graduate and professional student in higher education", ASHE-ERIC higher education report volume 28, Number3,jossey-bass wilery company San Francisco.

[13]  Twale, D. , and Kochan, F. ,1999, "Restructuring an educational leadership program: The teacup adventure", International Studies in Educational Administration, 27(1), pp. 61–69.

[14] محمدی، اکرم ، 1386، «تأثیر ارتباطات علمی بر تولید دانش»، مجله جامعه­شناسی ایران، دوره هشتم، شماره1، صص 75-52.

[15]  Anderson, M. S. ,1996, "Collaboration, the doctoral experience, and the departmental environment", Review of Higher Education, 19(3), pp. 305–326.

[16] قانعی راد، محمد امین، 1386، «تعاملات دانشجویان، انگیزش و کنشگری رشته­ای»، فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی، شماره42، صص38-23

[17]  قانعی راد، محمد امین، طلوعی، ابوالقاسم، خاور، فرهاد خسرو ،1387، «عوامل، انگیزش­ها و چالش­های تولید دانش در بین نخبگان علمی»، فصلنامه سیاست علم و فناوری، سال اول، شماره 2، صص85-71.

[18] Weidman and Elizabeth L. Stein ,2003, "Socialization of doctoral student to academic norms", Research in Higher Education, Vol. 44, No. 6, December.

[19] قاضی طباطبایی، محمود، مرجایی، هادی ،1380، «بررسی عوامل مؤثر سبر خود اثر بخشی دانشگاهی دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری دانشگاه تهران» فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، شماره19، صص57-31.

[20]  قانعي راد، محمد امين، 1385، «تعاملات و ارتباطات در جامعه علمي (بررسي موردي رشته علوم اجتماعي)»، تهران پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي.

[21] فعلی، سعید، پزشکی­راد، غلامرضا، چیذری، محمد، 1385، «بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت دانشجویان در فعالیت­های پژوهشی و تولید علم» فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، شماره42، صص107-93.

[22] Wright, C. ,1967, "Changes in the occupational commitment of graduate sociology students:A research note", Sociological Inquiry, 37(1), pp. 55–62.

[23]  ودادهیر، ابوعلی، 1381، «تکوین هویتی نوین برای زنان در آموزش عالی»، مجله کتاب زنان، شماره15، صص45-28.