نسخه متنی مقاله

بررسی مقايسه ای عوامل مؤثر در آينده مديريت علم و فناوری ايران تا افق 1404 از ديدگاه متخصصان و سياست گذاران

اطلاعات مقاله:
نویسندگان:
  • محسن بهرامی

    -
  • مهکامه  طاعتی

اطلاعات تماس:
  • محسن بهرامی

    Affiliation: -
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • مهکامه  طاعتی

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
متن:

چکيده تدوين سند چشم انداز بيست ساله، گام ارزشمندی در جهت‌دهی فعاليت های کشور برای رسيدن به توسعه بوده و از مهم ترين فرازهای سند، توجه ويژه به جايگاه ايران در افق 1404 در حوزه علم و فناوری است. بديهی است تحقق اهداف مندرج در سند چشم انداز، مديريت و تدبير جامع در تمامی ابعاد را می طلبد و لازم است در حوزه مديريتی علم و فناوری، مهم ترين عوامل شناسايی شده و برنامه های مناسب، طراحی و اجرا گردند. از آنجا که چشم انداز ناظر به آينده است، بهره گيری از تکنيکهای آينده نگرانه برای سنجش جهت گيری صحيح سياست ها و کيفيت برنامه ها در مسير تحقق اهداف چشم انداز، ضروری است. در مطالعه حاضر که تلاشی در اين مسير است، ابتدا ضمن مطالعات کتابخانه ای و ميدانی و بهره گيری از نظريات کارشناسان، عوامل مهم تأثيرگذار در آينده مديريت علم و فناوری مورد شناسايی قرار گرفته و علاوه بر رتبه بندی اهميت آن ها، ميزان احتمال به چالش کشيده شدن اين عوامل و مورد چالش قرار گرفتن آن ها تا افق مندرج در سند چشم انداز بيست ساله (1404) به سنجش نظر متخصصان علمی در مقايسه با افراد درگير در حوزه سياست گذاری علم و فناوری گذاشته می شود. نتايج حاکی از آن است که پيش بينی هر يک از دو گروه بيش تر بر اساس حوزه ديد ايشان نسبت به مسائل تخصصی حوزه کاری خودشان است. نتايج حاصل علاوه بر بيان نقاط همگرای نظريات اين دو گروه، مبين دلايل اختلاف نظريات ايشان در پيش بينی آينده بوده و می تواند معياری برای اصلاح سياست ها و برنامه ها باشد. پيش بينی سياست گذاران به طور کلی خوش بينانه تر از متخصصان بوده است. کليدواژه ها: آينده پژوهی، مديريت علم و فناوری، سياست گذاری، چشم انداز بيست ساله 1404

The Effective Factors on Future of Management of Science and Technology in Iran 1404 AWT-SEP بررسی مقايسه ای عوامل مؤثر در آينده مديريت علم و فناوری ايران تا افق 1404 از ديدگاه متخصصان و سياست گذاران AWT-SEP Abstract The Twenty Year Vision Document is valuable step in directing the countries activities to attain development. One of the important high lights of the Document is paying particular attention to science and technology in 1404. To achieve the goals of the document an integrated overall management is needed for science and technology and identifying most important factors and designing proper plans are needed. Since the Document has future looking nature, it is necessary to use related future and foresight methods to monitor the proper directing of policies and quality of the plans. In the present work, which is a step in this regard, after an extensive literature survey and compiling experts opinion, important factors affecting the future of science and technology were identified, prioritized, and the probability of them being challenged in the time frame of the Document i.e. 1404 is evaluated by comparing the opinions of scientists and policy makers active in field of science and technology. The outcomes show that the forecast by each group is under the influence of their field of expertise. The results not only present the convergent points of views, but also explain the underlying reasons for differing views, which can be used to correct the policies and plans. In overall policy makers show more optimism that the specialists. Keywords: Futures Studies, Science and Technology Management, Policy Making, Twenty Year Vision Document (1404) AWT-SEP چکيده تدوين سند چشم انداز بيست ساله، گام ارزشمندی در جهت‌دهی فعاليت های کشور برای رسيدن به توسعه بوده و از مهم ترين فرازهای سند، توجه ويژه به جايگاه ايران در افق 1404 در حوزه علم و فناوری است. بديهی است تحقق اهداف مندرج در سند چشم انداز، مديريت و تدبير جامع در تمامی ابعاد را می طلبد و لازم است در حوزه مديريتی علم و فناوری، مهم ترين عوامل شناسايی شده و برنامه های مناسب، طراحی و اجرا گردند. از آنجا که چشم انداز ناظر به آينده است، بهره گيری از تکنيکهای آينده نگرانه برای سنجش جهت گيری صحيح سياست ها و کيفيت برنامه ها در مسير تحقق اهداف چشم انداز، ضروری است. در مطالعه حاضر که تلاشی در اين مسير است، ابتدا ضمن مطالعات کتابخانه ای و ميدانی و بهره گيری از نظريات کارشناسان، عوامل مهم تأثيرگذار در آينده مديريت علم و فناوری مورد شناسايی قرار گرفته و علاوه بر رتبه بندی اهميت آن ها، ميزان احتمال به چالش کشيده شدن اين عوامل و مورد چالش قرار گرفتن آن ها تا افق مندرج در سند چشم انداز بيست ساله (1404) به سنجش نظر متخصصان علمی در مقايسه با افراد درگير در حوزه سياست گذاری علم و فناوری گذاشته می شود. نتايج حاکی از آن است که پيش بينی هر يک از دو گروه بيش تر بر اساس حوزه ديد ايشان نسبت به مسائل تخصصی حوزه کاری خودشان است. نتايج حاصل علاوه بر بيان نقاط همگرای نظريات اين دو گروه، مبين دلايل اختلاف نظريات ايشان در پيش بينی آينده بوده و می تواند معياری برای اصلاح سياست ها و برنامه ها باشد. پيش بينی سياست گذاران به طور کلی خوش بينانه تر از متخصصان بوده است. کليدواژه ها: آينده پژوهی، مديريت علم و فناوری، سياست گذاری، چشم انداز بيست ساله 1404 AWT-SEP محسن بهرامی مهکامه طاعتی AWT-SEP $The Effective Factors on Future of Management of Science and Technology in Iran 1404 AWT-SEP بررسی مقايسه ای عوامل مؤثر در آينده مديريت علم و فناوری ايران تا افق 1404 از ديدگاه متخصصان و سياست گذاران AWT-SEP Abstract The Twenty Year Vision Document is valuable step in directing the countries activities to attain development. One of the important high lights of the Document is paying particular attention to science and technology in 1404. To achieve the goals of the document an integrated overall management is needed for science and technology and identifying most important factors and designing proper plans are needed. Since the Document has future looking nature, it is necessary to use related future and foresight methods to monitor the proper directing of policies and quality of the plans. In the present work, which is a step in this regard, after an extensive literature survey and compiling experts opinion, important factors affecting the future of science and technology were identified, prioritized, and the probability of them being challenged in the time frame of the Document i.e. 1404 is evaluated by comparing the opinions of scientists and policy makers active in field of science and technology. The outcomes show that the forecast by each group is under the influence of their field of expertise. The results not only present the convergent points of views, but also explain the underlying reasons for differing views, which can be used to correct the policies and plans. In overall policy makers show more optimism that the specialists. Keywords: Futures Studies, Science and Technology Management, Policy Making, Twenty Year Vision Document (1404) AWT-SEP چکيده تدوين سند چشم انداز بيست ساله، گام ارزشمندی در جهت‌دهی فعاليت های کشور برای رسيدن به توسعه بوده و از مهم ترين فرازهای سند، توجه ويژه به جايگاه ايران در افق 1404 در حوزه علم و فناوری است. بديهی است تحقق اهداف مندرج در سند چشم انداز، مديريت و تدبير جامع در تمامی ابعاد را می طلبد و لازم است در حوزه مديريتی علم و فناوری، مهم ترين عوامل شناسايی شده و برنامه های مناسب، طراحی و اجرا گردند. از آنجا که چشم انداز ناظر به آينده است، بهره گيری از تکنيکهای آينده نگرانه برای سنجش جهت گيری صحيح سياست ها و کيفيت برنامه ها در مسير تحقق اهداف چشم انداز، ضروری است. در مطالعه حاضر که تلاشی در اين مسير است، ابتدا ضمن مطالعات کتابخانه ای و ميدانی و بهره گيری از نظريات کارشناسان، عوامل مهم تأثيرگذار در آينده مديريت علم و فناوری مورد شناسايی قرار گرفته و علاوه بر رتبه بندی اهميت آن ها، ميزان احتمال به چالش کشيده شدن اين عوامل و مورد چالش قرار گرفتن آن ها تا افق مندرج در سند چشم انداز بيست ساله (1404) به سنجش نظر متخصصان علمی در مقايسه با افراد درگير در حوزه سياست گذاری علم و فناوری گذاشته می شود. نتايج حاکی از آن است که پيش بينی هر يک از دو گروه بيش تر بر اساس حوزه ديد ايشان نسبت به مسائل تخصصی حوزه کاری خودشان است. نتايج حاصل علاوه بر بيان نقاط همگرای نظريات اين دو گروه، مبين دلايل اختلاف نظريات ايشان در پيش بينی آينده بوده و می تواند معياری برای اصلاح سياست ها و برنامه ها باشد. پيش بينی سياست گذاران به طور کلی خوش بينانه تر از متخصصان بوده است. کليدواژه ها: آينده پژوهی، مديريت علم و فناوری، سياست گذاری، چشم انداز بيست ساله 1404 AWT-SEP محسن بهرامی مهکامه طاعتی AWT-SEP The Effective Factors on Future of Management of Science and Technology in Iran 1404 AWT-SEP بررسی مقايسه ای عوامل مؤثر در آينده مديريت علم و فناوری ايران تا افق 1404 از ديدگاه متخصصان و سياست گذاران AWT-SEP Abstract The Twenty Year Vision Document is valuable step in directing the countries activities to attain development. One of the important high lights of the Document is paying particular attention to science and technology in 1404. To achieve the goals of the document an integrated overall management is needed for science and technology and identifying most important factors and designing proper plans are needed. Since the Document has future looking nature, it is necessary to use related future and foresight methods to monitor the proper directing of policies and quality of the plans. In the present work, which is a step in this regard, after an extensive literature survey and compiling experts opinion, important factors affecting the future of science and technology were identified, prioritized, and the probability of them being challenged in the time frame of the Document i.e. 1404 is evaluated by comparing the opinions of scientists and policy makers active in field of science and technology. The outcomes show that the forecast by each group is under the influence of their field of expertise. The results not only present the convergent points of views, but also explain the underlying reasons for differing views, which can be used to correct the policies and plans. In overall policy makers show more optimism that the specialists. Keywords: Futures Studies, Science and Technology Management, Policy Making, Twenty Year Vision Document (1404) AWT-SEP چکيده تدوين سند چشم انداز بيست ساله، گام ارزشمندی در جهت‌دهی فعاليت های کشور برای رسيدن به توسعه بوده و از مهم ترين فرازهای سند، توجه ويژه به جايگاه ايران در افق 1404 در حوزه علم و فناوری است. بديهی است تحقق اهداف مندرج در سند چشم انداز، مديريت و تدبير جامع در تمامی ابعاد را می طلبد و لازم است در حوزه مديريتی علم و فناوری، مهم ترين عوامل شناسايی شده و برنامه های مناسب، طراحی و اجرا گردند. از آنجا که چشم انداز ناظر به آينده است، بهره گيری از تکنيکهای آينده نگرانه برای سنجش جهت گيری صحيح سياست ها و کيفيت برنامه ها در مسير تحقق اهداف چشم انداز، ضروری است. در مطالعه حاضر که تلاشی در اين مسير است، ابتدا ضمن مطالعات کتابخانه ای و ميدانی و بهره گيری از نظريات کارشناسان، عوامل مهم تأثيرگذار در آينده مديريت علم و فناوری مورد شناسايی قرار گرفته و علاوه بر رتبه بندی اهميت آن ها، ميزان احتمال به چالش کشيده شدن اين عوامل و مورد چالش قرار گرفتن آن ها تا افق مندرج در سند چشم انداز بيست ساله (1404) به سنجش نظر متخصصان علمی در مقايسه با افراد درگير در حوزه سياست گذاری علم و فناوری گذاشته می شود. نتايج حاکی از آن است که پيش بينی هر يک از دو گروه بيش تر بر اساس حوزه ديد ايشان نسبت به مسائل تخصصی حوزه کاری خودشان است. نتايج حاصل علاوه بر بيان نقاط همگرای نظريات اين دو گروه، مبين دلايل اختلاف نظريات ايشان در پيش بينی آينده بوده و می تواند معياری برای اصلاح سياست ها و برنامه ها باشد. پيش بينی سياست گذاران به طور کلی خوش بينانه تر از متخصصان بوده است. کليدواژه ها: آينده پژوهی، مديريت علم و فناوری، سياست گذاری، چشم انداز بيست ساله 1404 AWT-SEP AWT-SEP AWT-SEP

رفرانس :

[1] قديري، ر.، 1384؛ «بررسي چند تجربه ملي در آينده­نگاري»؛ مجموعه مقالات دومين كنفرانس مديريت فناوري، تهران، 26 تا 28 ارديبهشت.

[2] www.rand.com

[3] ناظمي، ا.، قديري، ر.، 1385؛ «آينده نگاري از مفهوم تا اجرا»؛ مركز صنايع نوين.

[4] حشمتي، ح.، بهمن 1385؛ «آينده­انديشي در چند كشور پيشرفته و در حال پيشرفت»؛ مركز تحقيقات سياست­هاي علمي كشور-گروه آينده­انديشي- طرح پامفا 1404.

[5] بهرامي، م.، کاووسي، ل.، قياسي، ن.، 1382؛ «وضعيت آينده 2001»؛ نشر خضراء.

[6] بهرامي، م.، قياسي، ن.، کاووسي، ل.، بشارتي‌راد، ز.، 1384؛ «وضعيت آينده 2002»؛ نشر خضراء.

[7] Glenn J. Clayton, Gordon Theodore J., "State of the future 2003", American Council for The United Nations University.

[8] Jerome C. Glenn, Theodore J. Gordon, 2004, "Future issues of science and technology", Technological Forecasting and Social Changes, Vol. 71, pp: 405-416.

[9] رضايي ميرقائد، م.، 1385؛ «ايران آينده در افق چشم­انداز»؛ سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.

[10] پيش‌نويس سند توسعه بخش پژوهش و فناوري در برنامه چهارم توسعه، وزارت علوم تحقيقات و فناوري- معاونت پژوهشي- معاونت فناوري، 12/8/1383.

[11] پايا، ع.، برادران شرکا، ح.ر.، طباطبايي، س.م.، بهرامي، م.، سلطاني، ب.، طبائيان، س.ك.، الستي، آ.، نادري منش، م.، امامي، ي.، حيدري، ا.ه.، 1386؛ «پامفا 1404: نخستين گام در مسير آينده­نگاري ملي»؛ فصلنامه سياست علمي و پژوهشي رهيافت، ش. 41، پاييز و زمستان.

[12] همايش آينده­نگاري فناوري ايران 1404، 1388؛ مرکز تحقيقات سياست علمي کشور.

[13] http://www.ias.ac.ir/persian/pages/Research_projecs-detail-f.htm

[14] بهرامي، م.، 1381؛ «گزارش طرح ملي شناسايي فناوری­های نو و راهبرد تحقيقات»؛ پژوهشکده فناوري­هاي نو، آذرماه.

[15] بهرامي، م.، طاعتي، م.، ضيغمي، ف.، 1387؛ «گزارش طرح آينده مديريت علم و فناوري»؛ گروه آينده‌شناسي، پژوهشکده فناوري­هاي نو، دانشگاه صنعتي امير کبير.

[16] Science and Technology Policy Infrastructure Guidelines and References; Office of technology policy, technology administration, United States Department of Commerce, Section II, Version 1,0, August 2004.

[17] «روش­هاي آينده­نگاري تکنولوژي»؛ 1384؛ گروه آينده­انديشي، بنياد توسعه فردا.

[18] بهرامي، م.، طاعتي، م.، ضيغمي، ف.، 1387؛ «مديريت علم و فناوري، حال، آينده»؛ همايش آينده­پژوهي، نوآوري و همگرايي فناوري.