نسخه متنی مقاله

بررسی ميزان همکاريهای علمی ايران و کشورهای هم جوار در تاليف مشترک از سال 1990 تا 2007

اطلاعات مقاله:
نویسندگان:
  • خاليد ولايتی

  • علیرضا نوروزی

    دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشیار، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران
اطلاعات تماس:
  • خاليد ولايتی

    Affiliation:
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
  • علیرضا نوروزی

    Affiliation: دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشیار، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران
    آدرس محل کار:
    تلفن محل کار:
    فکس:
    پست الکترونیک:
متن:

هدف از این پژوهش، تعیین میزان همکاری‏های علمی بین ایران و کشورهای هم‌جوار در تأليف مشترك مقاله‌هاي منتشر‌شده مجلات ISI در سال‌های 1990 ـ 2007 است. در این پژوهش از روش توصیفی‏تحلیلی با استفاده از ابزارهای علم‏سنجی استفاده شده است. شاخص تأليف مشترک براي سنجش میزان همکاری شده استفاده است. نتايج پژوهش نشان می‏دهد که بیش‏ترین همکاری‏های علمی ایران در میان کشورهای هم‌جوار با کشورهای روسیه، ترکیه، و پاکستان است. بیش‏ترین همکاری‏ها در حوزه‌های موضوعی فیزیک، زیست‏شناسی و شیمی صورت گرفته است. مقاله‌های مشترک در مجله‌هایی منتشر شده‏اند که ضریب تأثير بالایی دارند. میزان همکاری‏های علمی در بازه زمانی پژوهش از سیر صعودی برخوردار است. دانشگاه‌های صنعتی شریف، شهید بهشتی و تهران از میان دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور بیش‌ترین همکاری را با کشورهای مجاور هستند. میزان تولیدات علمی هر کشور با میزان همکاری‏های علمی آن کشور از همبستگی بالایی برخوردار است. این پژوهش نشان می‏دهد که به نظر می‏رسد روابط سیاسی بین کشورها، در شکل‏گیری همکاری‏ها مؤثر باشد؛ ولي علایق فرهنگی مشترک از قبیل دین و مذهب در شکل‏گیری همکاری‏ها نقش قابل توجهی نداشته باشد، هرچند تأثير زبان مشترک در شکل‏گیری همکاری‏ها تا حدودی قابل مشاهده است.

Scientific Research Collaboration between Iran and Its Neighbour Countries AWT-SEP بررسی ميزان همکاريهای علمی ايران و کشورهای هم جوار در تاليف مشترک از سال 1990 تا 2007 AWT-SEP The purpose of this study is to explore the scientific collaborations between Iran and its neighbor countries from 1990 to 2007, describing the need and importance of collaboration in scientific research. Scientific research collaboration as an important component of the research process is an essential factor in the development of science and research, especially in developing countries. This study analyzes 'co-authorship' as the most common indicator for assessing scientific collaborations. For this study, papers co-authored and published by researchers affiliated with institutions from Iran and its neighbor countries are considered. ISI Web of Science was the main source of data collection. The findings show that Iran has the highest number of co-authorships with Russia, Turkey, and Pakistan, respectively, in physics, chemistry, and biology. Although, common language and culture may have significant impact on scientific collaborations, they are not the only factor. This study shows that political relations between countries may be have a direct impact on scientific collaborations. It is also shown that there is a significant correlation between scientific research productivity of a country and its scientific collaborations with other countries. AWT-SEP AWT-SEP خاليد ولايتی عليرضا نوروزی AWT-SEP $Scientific Research Collaboration between Iran and Its Neighbour Countries AWT-SEP بررسی ميزان همکاريهای علمی ايران و کشورهای هم جوار در تاليف مشترک از سال 1990 تا 2007 AWT-SEP The purpose of this study is to explore the scientific collaborations between Iran and its neighbor countries from 1990 to 2007, describing the need and importance of collaboration in scientific research. Scientific research collaboration as an important component of the research process is an essential factor in the development of science and research, especially in developing countries. This study analyzes 'co-authorship' as the most common indicator for assessing scientific collaborations. For this study, papers co-authored and published by researchers affiliated with institutions from Iran and its neighbor countries are considered. ISI Web of Science was the main source of data collection. The findings show that Iran has the highest number of co-authorships with Russia, Turkey, and Pakistan, respectively, in physics, chemistry, and biology. Although, common language and culture may have significant impact on scientific collaborations, they are not the only factor. This study shows that political relations between countries may be have a direct impact on scientific collaborations. It is also shown that there is a significant correlation between scientific research productivity of a country and its scientific collaborations with other countries. AWT-SEP AWT-SEP خاليد ولايتی عليرضا نوروزی AWT-SEP AWT-SEP بررسی ميزان همکاريهای علمی ايران و کشورهای هم جوار در تاليف مشترک از سال 1990 تا 2007 AWT-SEP AWT-SEP AWT-SEP AWT-SEP AWT-SEP

رفرانس :

[1] محسني، م.، 1372؛  مباني جامعه‏شناسي علم: جامعه، علم و تكنولوژي؛ تهران: كتابخانه طهوري، 1372.

[2] Archambault, É., Côté, G., Michaud, B., 2008; "Potential for scientific collaboration between Canada and Nordic countries, 1998-2003 Denmark – Finland - Iceland - Norway – Sweden" Retrieved September 10, from http://www.science-metrix.com/eng/ projects_2005_Scientific_Collaboration.

[3] حرّي، ع.، 1372؛ مروري بر اطلاعات و اطلاع‌رساني؛ تهران، دبيرخانه هيات امناي کتابخانه‌هاي عمومي کشور.

[4] رحيمي، م.، فتاحي، ر.، 1386؛ "همكاري علمي و توليد اطلاعات: نگاهي به مفاهيم و الگوهاي رايج در توليد علمي مشتر"؛. فصلنامه كتاب، دوره71، ش. 2، صص. 238-245.

[5] سازمان مديريت و برنامه‏ريزي كشور؛ سند چشم انداز بلند مدت جمهوري اسلامي ايران. بخش‌نامه شماره 193000/101 مورخه 20/9/1382.

[6] شورای عالی انقلاب فرهنگی، 1387؛ نقشه جامع علمی کشور. پیش‌نویس سوم. تهران، شورای عالی انقلاب فرهنگی، 1387.

[7] OECD, 2005; Science technology and industry scoreboard; Retrieved September 10, 2008, from http://www.oecd.org/sti/scoreboard.

[8] Katz, J.S., Martin, B.R., 1997; What is research collaboration?; Research Policy, vol. 26, No. 1, pp: 1-18.

[9] حريرچي، گ.، 1384؛ بررسي عوامل همکاري نويسندگان ايراني در تدوين مقالات مشترک آي. اس. آي با نويسندگان خارجي در حوزه علوم تجربي در سال 2003 ميلادي؛ پايان‏نامه کارشناسي‏ارشد کتابداری و اطلاع‏رسانی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه تهران، 1384.

[10] دانش، ف.، رحيمي، ع.، بابايي، ف.، 1386؛ بررسي ميزان همکاري گروهي محققان مراکز تحقيقاتي دانشگاه علوم پزشکي اصفهان و در اجراي طرح‏هاي پژوهشي طي سال‌هاي 1380-1385؛ مديريت اطلاعات سلامت، ويژه‏نامه شماره 1.

[11] Glanzel, W., Schubert, A., Czerwon, J., 1999; A bibiliometric analysis of international scientific cooperation of the European Union (1985-1995); Scientometrics, Vol. 45, No. 2, pp: 185-202.

[12] Garg, K.C., Padhi, P., 2001; A study of collaboration in laser science and technology; Scientometrics, Vol. 51, No. 22, 415-427.

[13] Osareh, F., Wilson, C. S., 2002; Collaboration in Iranian scientific publications; Libri, Vol. 52, No. 2, pp: 88–98.

[14] Wang, Y., & et al., 2005; Scientific collaboration in China as reflected in coauthorship; Scientometrics, Vol. 62, No. 2, pp: 183-198.

[15] Schubert, A., Glanzel, W., 2006; Cross-national Reference in co-authorship references and citations; Scientometrics, Vol. 69, No. 2, pp: 409-428.

[16] Royle, J., & et al., 2007; Publishing in international journals: An examination of trends in Chinese co-authorship; Scientometrics, Vol. 71, No. 1, pp: 59–86.

 [17] Lee, S., Bozeman, B., 2005; The impact of research collaboration on scientific productivity; Social Studies of Science, Vol. 35, No. 5, pp: 703-723.

[18] Bordon, M., Gomez, I., 2000; Collaboration networks in science; In: The Web of knowledge: A festschrift in the honor of Eugene Garfield. Medford: Information today., pp: 197-213.

[19] Morrison, P.S., & et. al., 2003; Reearch collaboration among university scientists; Higher Education Research & Develipment, Vol. 22, No. 3, pp: 275-296.

[20] Melin, G., 2000; Pragmatism and self-organization research collaboration on the individual level; Research Policy, Vol. 29, No. 1, pp: 31-40.

[21] Narin, F., Stevens, K., Whitelow, E.S., 1991; Scientific co-operation in Europe and the citation of multinationally authored papers; Scientometrics, Vol. 21, No. 3, pp: 313-323.

[22] Hicks, D.M., Katz, J.S., 1996; Science policy for a highly collaborative science system; Science and Public Policy, Vol. 23, No. 1, pp: 39-44.

[23] Glanzel, W., Schubert, A., 2001; Double effort= Double impact? A critical view at international co-authorship in chemistry; Scientometrics, Vol. 50, No. 2, pp: 199-214.

[24] Melin, G., Persson, O., 1996; "Studing research collaboration using co-authorships"; Scientometrics, Vol. 36, No. 3, pp: 393-377.

[25] Okubo, Y., Zitt, M., 2004; "Searching for research integration acroos Europe: A closer look at international inter-regional collaboration in France"; Science and Public Policy, Vol. 31, No. 3, pp: 213-226.