خلاصه وضعیت: کد مقاله: 535283 تاریخ انتشار: ۱ / ۳ / ۱۳۹۴ تعداد مشاهدات: 105
DOI: 10.22034/jstp.2015.7.1.535283

تحلیل محتوای برنامه های توسعه آموزش عالی با تمرکز بر تغییرات ساختاری و کارکردی استقلال نظام دانشگاهی

چکیده در این تحقیق به بررسی مقایسه ای تغییرات ساختاری و کارکردی استقلال نظام دانشگاهی در برنامه های پنجساله بخش آموزش عالی پس از انقلاب اسلامی پرداخته شده است. مبانی نظری این تحقیق تلفیقی از تئوری سیستمها و نظریات ارائه شده در زمینه های مدلهای حکمرانی آموزش عالی و کارکردهای استقلال دانشگاهی است. هدف از این تحقیق، بررسی و تشریح روند تغییرات ساختاری (مدل های سه گانه حکمرانی آموزش عالی) و کارکردی استقلال نظام آموزش عالی ایران، در طی برنامه های پنجگانه توسعه است. بدین منظور از روش تحلیل محتوا با رویکرد کمی و مصاحبه استفاده شده است. هدف از تحلیل محتوا، بررسی میزان فراوانی مقوله های مرتبط با مدلهای حکمرانی آموزشعالی و کارکردهای استقلال دانشگاهی در متن برنامههای پنجگانه توسعه است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از شاخصهای آمار توصیفی و استنباطی همانند آزمون مجذور کای استفاده شده است. در بخش مصاحبه، از سؤالات نیمه ساختاریافته برای جمع آوری اطلاعات استفاده شده است. یافته های تحقیق هم در سه بخش ارائه شده اند که بخش اول شامل یافته های حاصل از تحلیل محتوا، بخش دوم شامل یافته های حاصل از مصاحبه با خبرگان موضوعی و بخش سوم نیز مشتمل بر مقایسه یافتههای حاصل از تحلیل محتوا و مصاحبه است. در حالت کلی و با نگاهی به سیر تغییرات ساختاری (مدل های حکمرانی آموزش عالی) و کارکردی استقلال دانشگاهی در طول پنج برنامه توسعه، ملاحظه میشود که یک تغییر در جهتگیری و نگرش برنامهریزان و سیاستگذاران کشور، از مدلهای حکمرانی دولتگرا به مدلهای حکمرانی هومبولتی و بازارمحور ایجاد شده که به تبع این تغییر نگرش، میزان توجه به برخی از کارکردهای استقلال دانشگاهی در طی برنامه های سوم، چهارم و پنجم توسعه، بیش از سایر برنامه ها بوده است. همین رابطه مثبت نشاندهنده تعامل بین ابعاد ساختاری و کارکردی استقلال دانشگاهی در طی برنامه های توسعه است. 


استقلال دانشگاهی
تحليل محتوا و مصاحبه ها
كاركردهاي استقلال دانشگاهي
مدلهاي حکمرانی آموزش عالی
نظريه سيستم ها

احمد فتح الهی
زهرا صباغیان
محمد قاضی طباطبائی
محمد یمنی
مقصود فراستخواه

 
نام و نام خانوادگی : پست الکترونیک :  
نظر شما :  
Captcha..
لطفا کد امنیتی زیر را وارد کنید


نسخه متنی
تعداد نظرات: 0
ایندکس شده در:
تعداد ارجاعات: 0
تعداد جستجوهای این مقاله : 1
تعداد دانلود مقاله : 105
  • رفرنس
  • [1] فراستخواه، مقصود. 1388. "استقلال دانشگاهي؛ تحولات مفهومي و چالش‌هاي جهاني آن". مجموعه مقالات رويكردها و چشم اندازهاي نو در آموزش‌عالي. پژوهشكده مطالعات فرهنگي‌اجتماعي. صص94-361.

    [2] آراسته، حميد. 1384. "تكامل آموزش‌عالي: تحولات تاريخي و مشكلات پيش روي كشورهاي در حال توسعه". فصلنامه رهيافت. (1)36. صص 15-5.

    [3] ذاكر صالحي، غلامرضا. 1388. "بررسي ابعاد حقوقي و مديريتي استقلال دانشگاه‌ها در ايران (موضوع ماده 49 قانون برنامه چهارم توسعه) و تدوين راهكارهاي اجرائي تحقق آن". فصلنامه پژوهش و برنامه‌ريزي در آموزش‌عالي. (53)15. صص 106-79.

    [4] باباخاني، جعفر. 1385. "استقلال اعطائي به مؤسسات آموزش‌عالي؛ فرصت يا تهديد". فصلنامه مطالعات حسابداري. (8)5. صص 53-30.

    [5] ذاكر صالحي، غلامرضا و همكاران. 1389. "بررسي ديدگاه مديران مراكز علمي كشور در زمينه استقلال دانشگاهي در ايران". فصلنامه انجمن آموزش‌عالي ايران. (1)3. صص 59-33.

    [6] سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور. 1383. "قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران". انتشارات سازمان مديريت و برنامه‌ريزي.

    [7] Gornitzka, A., Maassen, P., Olsen, J. P., & Stensaker, B. 2007. "Europe of Knowledge: Search for a New Pact". University dynamics and European integration. pp 181-214.

    [8] Dobbins, M., & Knill, C. 2009. "Higher education policies in Central and Eastern Europe: convergence toward a common model?". Governance. 22(3). pp 397-430.

    [9] De Boer, H., Enders, J., & Schimank, U. 2007. "On the way towards new public management?". The governance of university systems in England, the Netherlands, Austria, and Germany. pp 137-152.

    [10] De Boer, H., Jongbloed, B., Enders, J., & File, J. 2011. "Progress in higher education reform across Europe: Governance and Funding reform". Centre for Higher Education Policy Studies.

    [11] Dobbins, M., Knill, C., & Vogtle, E. M. 2011. "An analytical framework for the cross-country comparison of higher education governance". Higher Education. 62(1). pp 665-83.

    [12] De Boer, H., Enders, J., & Leisyte, L. 2007. "Public sector reform in Dutch higher education: The organizational transformation of the university". Public Administration. 85(1). Pp 27–46.

    [13] Estermann, T., & Nokkala, T. 2009. "University autonomy in Europe: Exploratory study". Brussels: European University Association.

    [14] Estermann, T., Nokkala, T. & Monika Steinel 2011. "University autonomy in Europe 2: the scorecard". European university association.

    [15] برتالنفي، لودويك. 1973. "مباني، تكامل و كاربردهاي نظريه عمومي سيستمها". ترجمه كيومرث پرياني. نشر تندر. 1366. ص 229.

    [16] دوران، دانيل. 1983. "نظريه سيستمها". ترجمه محمد يمني دوزي سرخابي. انتشارات آموزش انقلاب اسلامي. 1370. ص 89..

    [17] بلاوبرگ، سادوسكي و يودين. 1977. "نظريه سيستمها؛ مسائل فلسفي و روش شناختي". ترجمه كيومرث پرياني. تهران: نشر تندر. 1361. ص 240.

    [18] غفراني، محمد باقر. 1385. "مسائل ساختاري نظام آموزش‌عالي ايران و راه‌هاي برون‌رفت از آن در برنامه چهارم". فصلنامه مجلس و پژوهش. (41)10. صص 100-73.

    [19] European Commission. 2003. "Higher education in Europe". Available in:

    http://europa.eu.int/comm/education/higher. (consulted 15 June 2008).

    [20] European Commission. 2006. "Delivering on the modernisation agenda for Universities: Education, research and innovation".—Communication from the commission to the council and the European Parliament. 12.09.2009.

    http://ec.europa.eu/education/higher-education/doc1320_en.

    [21] Gornitzka, A., & Maassen, P. 2000. "National policies concerning the economic role of higher education". Higher Education Policy. 13(3). Pp 225–30.

    [22] Millett, J. D. 1978. "New Structures of Campus Power". San Francisco: Jossey-Bass.

    [23] Dill, D. D. 1999. "Academic Administration: The Nature of Academic Organization". Utrecht: LEMMA Publisher. pp 9-30.

    [24] Baldridge, J. 1971. "Power and Conflict in the University". New York: John Wiley.

    [25] Cohen, M. D. & March, J. G. 1974. "Leadership and Ambiguity: The American College President". New York: McGraw-Hill/Carnegie Commission on Higher Education.

    [26] Mintzberg, H. 1979. "The Structuring of Organizations". Englewood Cliffs. NJ: Prentice Hall.

    [27] Clark, B. R. 1998. "Creating Entrepreneurial Universities: Organizational Pathways of Transformation". Oxford: Pergamon Press.

    [28] Tjeldvoll, A. 2002. "The Service University in the Knowledge Economy of Europe". in Dewatripont, M., Thys-Clemet, F. and Wilkin, L.(eds.). The Strategic Analysis of Universities: Microeconomic and Management Perspectives. Bruxelles: Universite Libre de Bruxelles. pp 85-110.

    [29] Marginson, S. and Considine, M. 2000. "The Enterprise University: Power, Governance and Reinvention in Australia". UK: Cambridge University Press.

    [30] Aderson, D., & Johanson, R. 1998. "Higher education autonomy in Eropeain universities". Center for continuing education, The Australian National university, Department of employment, Education, Training and Youth Affairs, April.

    [31] Beltran, Yolima Ivonne. 2003. "University autonomy in culombian public universities". ProQuest Dissertations and Theses (PQDT).

    [32] Levy, D. C. 1980. "Accountability: University and government in Mexico". Autonomy in an authoritarian system. Preager.

    [33] اسناد برنامه اول توسعه. 1384. فصلنامه مجلس و پژوهش. (38)9. ص25.

    [34] اسناد برنامه دوم توسعه. 1384. فصلنامه مجلس و پژوهش. (39)9. ص 30.

    [35] سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور. 1379. "قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران". تهران: انتشارات سازمان مديريت و برنامه‌ريزي.

    [36] سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور. 1383. "قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران". تهران: انتشارات سازمان مديريت و برنامه‌ريزي.

    [37] معاونت نظارت راهبردي رياست جمهوري. 1389. "قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران". تهران: انتشارات معاونت نظارت راهبردي رياست جمهوري.

    [38] مهدوي مزده، محمد و همكاران. 1392. "تعيين شاخص‌هاي تأثيرگذار در كارآفرين بودن دانشگاه‌هاي دولتي ايران و رتبه‌بندي دانشگاه‌ها از اين منظر". فصلنامه سياست علم و فناوري. (1)6. صص 100-81.

    [39] عباسي، بدري و همكاران. 1388. "تحقيق كيفي پيرامون تأثير رويكرد تجاري‌سازي بر ارزش‌هاي سنتي دانشگاه". فصلنامه سياست علم و فناوري. (2)2. صص 76-63.