خلاصه وضعیت: کد مقاله: 535167 تاریخ انتشار: ۹ / ۵ / ۱۳۹۱ تعداد مشاهدات: 147
DOI: 10.22034/jstp.2012.4.3.535167

سازوکار ملی ترويج علم در ايران؛ با تمرکز بر سياست‌گذاری و پياده‌سازی

به منظور تعيين بهترين شيوه سياست‌گذاری و پياده‌سازی فرايند ترويج علم در کشور، ارائه سازوکاری ملی با توجه به چالش‌ها، ضروريات و نيازهای يک کشور اجتناب‌ناپذير است. در اين پژوهش تلاش شده است به‌طور ويژه، به اين مهم پرداخته شود. بدين منظور جامعه پژوهش شامل 60 تفر از صاحبنظران حقيقی و حقوقی در کشور که هريک به نوعی برای ترويج علوم در کشور فعاليت می‌کنند مورد مراجعه قرار گرفته‌اند. داده‌ها توسط تلفيقی از روش‌های پژوهشی اعم از اسنادی-کتابخانه‌ای و پيمايشی گردآوری شده است. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه (محقق ساخته) و روش نمونه‌گيری، هدفمند و گلوله‌برفی بوده است. تعيين بهترين شيوه سياست‌گذاری و پياده‌سازی ترويج علم در کشور همزمان با ترسيم و تعريف سازوکار ملی ترويج علم، يکی از مهمترين نکات مورد نظر در اين مقاله بوده است. قابل ذکر است پس از جمع‌آوری و تحليل داده‌ها و ترسيم سازوکار اوليه، تعدادی از صاحبنظران در طرح پرسش از خبرگان (دلفی) شرکت کرده و به بازبينی، اصلاح و تاييد سازوکار پرداختند. به منظور شناسايی بهترين روش‌های به کار گرفته شده و الگوگيری از روش‌های موفق ساير کشورهای پيشرو در اين زمينه، مطالعاتی در سطح بين‌المللی نيز صورت گرفته است. تحليل يافته‌ها نشان داد که «سياست‌گذاری متمرکز ملی (شورايی و هيات امنايی) و پياده‌سازی غيرمتمرکز» بهترين شيوه برای سازوکار ملی ترويج علم از ديد پاسخگويان است. طبق اين مدل از سياست‌گذاری، شورايی از سياست‌گذاران به سياست‌گذاری کلان می‌پردازند و ساير نهادها نيز ضمن تعامل با اين شورا، به پياده‌سازی فرايندهای ترويج علم می‌پردازند.


ايران
پياده سازي
ترويج علم
سازوكار ملي
سياست گذاري

آزاده حيدری
فاطمه نوشين فرد
محمد حسن زاده
نجلا حريری

 
نام و نام خانوادگی : پست الکترونیک :  
نظر شما :  
Captcha..
لطفا کد امنیتی زیر را وارد کنید


نسخه متنی
تعداد نظرات: 0
ایندکس شده در:
تعداد ارجاعات: 0
تعداد جستجوهای این مقاله : 0
تعداد دانلود مقاله : 147
  • رفرنس
    1. برنال، جان، 1356، علم در تاریخ، جلد دوم، انتشارات امیرکبیر، تهران، ص. 394.
    2. زلفی‌گل، محمدعلی، 1383، "از ترویج علم تا تولید ثروت از دانش"، رهیافت، 33، صص. 24-16.
    3. دانایی‌فرد، حسن، 1388، "تحلیلی بر موانع تولید دانش در حوزه علوم انسانی: رهنمودهایی برای ارتقای کیفیت ظرفیت سیاست ملی علم ایران"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 2(1)، صص. 16-1.
    4. ذاکرصالحی، غلامرضا، 1381، "راهبردهای ملی ترویج علم"، روزنامه ایران، 8 (شماره 2131) ، 2 خرداد، ص. 6.
    5. پایا، علی، 1387، "ترویج علم در جامعه؛ یک ارزیابی فلسفی"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 1(1)، صص. 38-25.
    6. Bauer, M.W., Allum, N. and Miller, S., 2007, “What can we learn from 25 years of PUS survey research? Liberating and expanding the agenda”, Public Understanding of Science, 16)1), pp. 79-95.
    7. حری، عباس، 1384، "تولید و دسترسی همگانی به دانش و اطلاعات"، گزارش از فریال طهماسبی، روزنامه ایران، 12 شهریور، ص. 16.
    8. Jianmin, L., 2005, "Study of science popularization in Modern cities". Shanghai Institute of Science of Sciences, November 3rd, available from: http://recerca.upf/escity/docs/LI%20Jianmin.pdf.
    9. حری، عباس، 1385، اطلاع‌رسانی: نظام‌ها و فرآیندها، نشر کتابدار، تهران، ص. 66.
    10. تابش، یحیی،1379، "ترویج علم، علم برای همه"، روزنامه انتخاب، 20 دی، ص. 8.
    11. حسن‌زاده، محمد، 1388، "بررسی وضعیت ابزارها و متولیان ترویج علم در جمهوری اسلامی ایران با هدف شناسایی عوامل موثر و ارائه راهکارهای مناسب برای بهره‌وری ابزارها و اثربخشی متولیان"، گزارش طرح تحقیقاتی، ج. 1-2، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران.
    12.  Olivera, M.B., 2004, “Science Popularization as a study subject”, PCST International conference, available from: http://www.PCST2004.org/ing/pdf/ parallel_session_9.pdf.
    13. Martinez, E., 2009, “Boosting public understanding of science and technology in developing countries”. World Conference on Science, available from: http://www.nature.com/wcs/c16.html.
    14. Kyvik, S., 2005, “Popular science publishing and contributions to public discourse among university faculty”, Science Communication, 26(3), pp. 288-311.
    15. Noruzi, A., 2008, “Science Popularization through Open Access (editorial)”, Webology, 5(1), available from: http://www.webology.org/2008/v5n1/editorial 15.html.
    16. Kidd, J.S., 1988, “The popularization of science: some basic measurements”, Scientometrics, 14(1-2), pp. 127-142.
    17. Godin, B. and Gingras, Y., 2000, “what is Scientific and Technological Culture and how is it measured? A multidimensional model”, Public Understanding of Science, 9(1), pp. 43-58.
    18. وصالی، منصور، جلالی، یاسر، اجاق، زهرا، عطاری، مازیار، کبیری، ریحانه، جهانگیر، محمدرضا و همکاران، 1386، "مبانی نظری فهم عامه از علم در ایران"، گزارش طرح تحقیقاتی، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، گروه ترویج علم.
    19. وصالی، منصور، اجاق، زهرا، عطاری، مازیار، وکیل، حمید، شمسی، میترا، جلالی، یاسر و همکاران، 1386، "رصد و مطالعۀ سیاست‌های ترویج علم موجود در کشورهای G8، D8، هند و چین"، گزارش طرح تحقیقاتی، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، گروه ترویج علم.
    20. پاول، رونالد، 1379، روش‌های اساسی پژوهش برای کتابداران، ترجمه: نجلا حریری، دانشگاه آزاد اسلامی، مرکز انتشارات علمی، تهران، ص. 111.
    21. میرزایی، خلیل، 1388، پژوهش، پژوهشگری و پژوهشنامه‌نویسی (روش، طرح، اصطلاح‌ها، فن، ادبیات، تحلیل، نگارش و مستندسازی)، نشر جامعه‌شناسان، تهران، ج. 1، ص. 180.
    22. Burns, T.W., O’Connor, D.J. and Stocklmayer, S.M., 2003, “Science Communication: a contemporary definition”, Public Understanding of Science, 12(2), pp. 183-202.
    23. Cornelis, G.C., 1998, “Is popularization of science possible?”, paper presented at 20th World Congress of Philosophy, Boston, Massachusetts USA, 10-15 August, available from: http://www.bu.edu/wcp/ Papers/Scie/ScieCorn.htm.
    24. سوزنچی، ابراهیم و امیدی‌نیا، اسکندر، 1389، "اثر پیش‌فرض‌های متعارض در سياست‌گذاری علم و فناوری: موردکاوی فرایند تصویب قانون ایمنی زیستی در ایران"، فصلنامه سیاست علم و فناوری، 3(1)، صص. 62-45.