فهرست مقالات , سال 1393,دوره6 شماره 3 XML
نویسندگان: سيد سپهر قاضي نوري(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  6 | شماره:  3 | تاریخ:  1393/4/9
: 22
:
: 1

نامه سردبیر

نویسندگان: ابراهیم سوزنچی کاشانی (*) , سروش طالبی, وحید علی عسگری
کلیدواژه ها: توانمندي‌هاي فناورانه, رويکرد منبع محور سازمان, شرکت‌هاي دانش‌بنيان, توانمندي هاي سازمانی, توانمندي هاي فناورانه, رویکرد منبع محور سازمان, شرکت هاي دانش بنیان
دوره:  6 | شماره:  3 | تاریخ:  1393/4/9
: 56
: 1
: 7

" شرکت‌های دانش‌بنیان" می‌توانند نقشی کلیدی در رشد و توسعه علم و فناوری  که در سالیان اخیر مورد توجه سیاستگذاران و همچنین بسیاری از کارآفرینان در کشور قرار گرفته است، ایفا کند. اما به نظر می‌رسد که ممکن است درک دقیقی از عوامل موثر بر عملکرد شرکت‌های دانش‌بنیان در داخل کشور وجود نداشته باشد. این مطالعه قصد دارد با بررسی توانمندی‌های سازمانی موثر بر موفقیت شرکت‌های دانش بنیان و مقایسه آنها با توانمندی‌های ذکر شده در منابع موضوع، به این مهم دست پیدا کند. در این مطالعه 4 شرکت مرتبط با مرکز رشد فناوری‌های پیشرفته دانشگاه صنعتی شریف مورد کاوی شده و نتایج مصاحبه‌ها به صورت مقایسه‌ای تحلیل شده‌اند. در نهایت، توانمندی‌هایی که شرکت‌ها به صورت مشترک از آنها برخوردار بوده‌اند، توانمندی‌هایی که فقدان آنها برای شـرکت‌ها چالش آفرین بوده است، توانمندی‌هایی که در ادبیات مطرح بوده و شرکت‌ها از آنها برخوردار نبوده‌ ولی برای آنها چالش آفرین نبوده‌اند و در نهایت تفاوت شرکت‌ها در برخورداری از توانمندی‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. در انتها درس‌هایی که برای مدیریت و سیاستگذاری در حوزه فناوری و شرکت‌های دانش بنیان از این مطالعه می‌توان آموخت مورد بحث قرار می‌گیرد.

نویسندگان: سودابه نامدار زنگنه, زهرا محمدي دانیالی (*)
کلیدواژه ها: رتبه بندي نانو مواد, فناوري نانو, مدلسازي چند هدفه, آنتروپي, سمیت نانومواد
دوره:  6 | شماره:  3 | تاریخ:  1393/4/9
: 58
:
: 5

در این مقاله خطراتی که در پی استفاده از نانو مواد به وجود می‌آید در رتبه بندی این مواد لحاظ شده است. به‌عبارتی با توجه به اهمیت سـمیّت ایجاد شده توسـط نانو مواد، جهت تعیین اولویت آلترناتیوها، حداکثر مقدار مجاز نانومواد در هوا علاوه بر عوامل عنوان شده در ادبیات، برای اولین بار به عنوان یک عاملی کمی موثر در این تحقیق در نظر گرفته شده است. مدل چند هدفه ابتکاری با توجه به ویژگی‌های این مساله جهت تعیین اولویت این مواد طراحی شده است. پس از حل مدل مشاهده شدکه با لحاظ کردن عامل سمیت رتبه‌بندی متفاوتی به دست می‌آید. با استفاده از روش سنجش، اعتبار رتبه‌بندی حاصل از طریق ضریب همبستگی اسپیرمن تعیین شد و مشخص گردید که اختلاف رتبه‌بندی حاصل، تنها به دلیل لحاظ کردن عامل سمیت، بوده است. این موضوع خود تاییدی بر اهمیت درنظر گرفتن یک عامل تاثیرگذار در رتبه‌بندی نانومواد است که تا به حال نادیده گرفته شده است. نتایج حاصل از این تحقیق می‌تواند مرجعی برای تحقیقات آینده، سیاست‌گذاری‌های کلان اقتصادی و سرمایه‌گذاری بخش‌های خصوصی و کارخانه‌ها در انتخاب بهترین زمینه فناوری نانو باشد.

نویسندگان: امیرحسام رادفر(*)
کلیدواژه ها: انتشارات علمی, سند چشم انداز بیست ساله, شاخص هاي علم سنجی, فناوري و نوآوري, مشارکت بین المللی
دوره:  6 | شماره:  3 | تاریخ:  1393/4/9
: 41
:
: 5

پژوهش حاضر با هدف بررسی شاخص‌های علم‌سنجی مورد اشاره در سند چشم‏انداز بیست ساله ایران به منظور تعیین میزان تحقق آن‌ها و مقایسه با وضعیت مورد انتظار انجام گرفته و در آن، با بهره‌گیری از روش مطالعه‌ اسنادی و تحلیل محتوای کیفی، شاخص‌های موجود در سه مقوله‌ انتشارات علمی (5 مورد)، فناوری و نوآوری (4 مورد) و مشارکت بین‌المللی (2مورد) که به مطالعات علم‌سنجی مربوط می‌شود، بررسی گردید. داده‌های گردآوری شده از متن سند به عنوان وضعیت مطلوب مورد تجزیه و تحلیل قرار ‌گرفته و وضعیت مورد انتظار به نسبت سال‏های سپری شده از تصویب سند محاسبه شد. از سوی دیگر، بررسی این شاخص‌ها در وضعیت فعلی به منظور سنجش میزان توفیق به وضعیت مطلوب پیش‌بینی شده در سند مورد ارزیابی قرار گرفت. این سنجش با استفاده از داده‌های معتبر حاصل از گزارش‏های ملی و بین‌المللی از نهادها و پایگاه‌های رسمی صورت گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد تفاوت معنی‌داری میان وضعیت موجود شاخص‏های علم‌سنجی در هر دو حوزه‌ انتشارات علمی و فناوری و نوآوری نسبت به وضعیت مورد انتظار در سند چشم انداز وجود ندارد. هرچند در مواردی از قبیل میزان استنادات در هر واحد انتشارات، شمار نشریات با نمایه بین المللی معتبر (ضریب تأثیر بالاتر از 3) و اختراعات و اکتشافات به ثبت رسیده بین‌المللی، فاصله تا تحقق وضعیت پیش‏بینی شده فاحش است. لیکن تفاوت میان وضعیت موجود در شاخص‏های مشارکت بین‌المللی و تأثیر آثار علمی ایران در سند چشم انداز نسبت به وضعیت مورد انتظار معنی‌دار است. همچنین، اهداف سند چشم انداز در اغلب شاخص‌هایی که به جنبه‌های کمی مربوط می‌شوند، از قبیل تعداد دانش‌آموختگان، اعضای هیئت علمی، مقالات نمایه شده و غیره، نسبت به شاخص‌هایی که ابعاد کیفی‌تری دارند از جمله، ضریب تأثیر مجلات، مقالات پراستناد و غیره، در وضعیت مطلوب‌تری قرار دارند.

نویسندگان: طیبه عباسی(*) , حسن دانايي فر
کلیدواژه ها: تغییر خط مشی, چارچوب ائتلاف مدافع, یادگیري خط مشی, سیاستگذاري علوم، تحقیقات و فناوري
دوره:  6 | شماره:  3 | تاریخ:  1393/4/9
: 67
:
: 3

تغییر خط‌مشی ماهیتا فرایندی پیچیده و چند وجهی است و یکی از راه‌های متداول، برای تبیین آن استفاده از نظریه‌های تغییر خط‌مشی است. هدف اصلی این مقاله تحلیل قانون "اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری" به عنوان یکی از تحولات اساسی در ساختار و مدیریت حوزه علوم، تحقیقات و فناوری با استفاده از چارچوب ائتلاف مدافع ساباتیه و جنکینز- اسمیت است. پژوهش نشان می‌دهد که تغییر خط‌مشی (تغییر قانون "اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری")، در قالب برآیند ظهور ائتلاف‌ها و رقابت بین آنها و همچنین تغییرات بیرونی قابل تبیین است. در نهایت مقاله ادعا می‌کند که چارچوب ائتلاف مدافع علی‌رغم برخی محدودیت‌ها، کاربردهای واضحی در تحلیل و تبیین فرآیند تغییر قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری دارد. با توجه به ماهیت و اهداف این پژوهش، از مورد کاوی کیفی استفاده شده است. همچنین محققین برای جمع‌آوری داده‌ها از روش پیمایش کیفی (مصاحبه) و برای تحلیل داده‌ها، از تحلیل محتوای کیفی استفاده کرده‌اند.

نویسندگان: شقایق محمدي(*) , آیت اله ممیز
کلیدواژه ها: عوامل کلیدي موفقیت, کارآفرینی اجتماعی, کارآفرینی فناورانه, معلولان
دوره:  6 | شماره:  3 | تاریخ:  1393/4/9
: 38
:
: 3

کارآفرینی فناورانه با رویکرد اجتماعی، یکی از انواع نوظهور کارآفرینی است که به‌عنوان پاسخی پایدار به‌منظور بهبود وضعیت و رفع مشکلات افراد دارای معلولیت و عملیاتی نمودن قوانین حمایتی از این افراد در عرصه‌های مختلف از جمله ارائه‌ خدمات شهری معرفی می‌شود. از آن‌جا که مطالعات پیشین، عوامل کلیدی موفقیت در کارآفرینی فناورانه‌ اجتماعی در حوزه‌ ارائه‌ خدمات شهری به معلولان را شناسایی نکرده‌اند، این پژوهش سعی دارد با انجام یک مطالعه‌ کاربردی و ژرفانگر با بهره‌گیری از روش آمیخته‌ اکتشافی، چیستی این عوامل را در کارآفرینی فناورانه‌ اجتماعی در حوزه‌ ارائه‌ خدمات شهری به معلولان ساکن تهران شناسایی نماید. نتایج حاصل از انجام این پژوهش دست‌یابی به 6 گروه از عوامل مؤثر، احصاء 52 عامل موفقیت و رتبه‌بندی این عوامل براساس بارهای عاملی آن‌ها در 46 رتبه بود که عوامل مرتبط با آموزش، استانداردسازی، سیستم‌های نظارتی و بازخور، شبکه‌سازی، نوآوری فناورانه، مدیریت فناوری، اتحاد با مراکز رشد، پویایی‌های تیمی و بازاریابی با بیش‌ترین نمرات عاملی به‌ عنوان عوامل کلیدی موفقیت برگزیده شدند.

نویسندگان: مرتضی محمودزاده, محمود البرزي(*) , سهراب خلیلی شورینی
کلیدواژه ها: شبكه نوآوري, ساختار شبکه, تحليل شبكه هاي اجتماعي, شبکه نوآوري نانو
دوره:  6 | شماره:  3 | تاریخ:  1393/4/9
: 62
:
: 3

براساس سند راهبردی توسعه فناوری نانو، ایران می‌بایست طی یک دوره ده ساله و تا پایان سال 92 به رتبه پانزدهم در سه شاخص تولید علم، فناوری و بازار دست می‌یافت. کسب رتبه چهارم در تولید علم در سال 92 نشان از موفقیت چشم‌گیر این برنامه در شاخص علم بوده، اما دو شاخص دیگر علیرغم تمام تلاش‌ها از رتبه جهانی خوبی برخوردار نیستند. عدم دستیابی به هدفگذاری های انجام شده در شاخص های فناوری و بازار و یا به­عبارتی، سرعت کم نوآوری در این حوزه با وجود نرخ بالای تولید علم، یک مساله پیجیده و پویاست که نیازمند استفاده از رویکرد سیستمی در تحلیل آن می‌باشد، از آنجا که این شبکه‌ها درقالب سیستم‌های پیچیده انطباقی مورد مطالعه قرار می‌گیرند، استفاده از روش تحلیل شبکه‌های اجتماعی در شناسائی ساختار آنها مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله ساختار شبکه نوآوری نانو ایران درحوزه سلامت را با روش تحلیل شبکه‌های اجتماعی مورد بررسی قرار داده و به این نتیجه رسیده است که ساختار شبکه از نوع آزاد مقیاس می‌باشد و از آنجا که در این نوع شبکه‌ها، قدرت متمرکز است شبکه از کارایی لازم برخوردار نبوده و سرعت نوآوری در آن بسیار پائین است. لذا در کنار انواع سیاستگذاری‌های انجام شده برای توسعه فناوری نانو در کشور، سیاستگذاری هدفمند برای ارتقای سطح همکاری ها به گونه‌ای که ساختار شبکه به سمت ساختارهای کارآمد حرکت کند - تا سرعت نوآوری در آن افزایش یابد- یک ضرورت محسوب می‌شود.