فهرست مقالات , سال 1392,دوره6 شماره 1 XML
نویسندگان: طاهره میر عمادی
کلیدواژه ها:
دوره:  6 | شماره:  1 | تاریخ:  1392/9/30
: 13
: 0
: 0
نویسندگان: سيد سپهر قاضي نوري
کلیدواژه ها:
دوره:  6 | شماره:  1 | تاریخ:  1392/9/30
: 6
:
: 0

نامه سردبیر

نویسندگان: روح ا... ايزدخواه, محمد رضا رضوی
کلیدواژه ها: سیاست صنعتی، مکاتب اقتصادی، توسعه صنعتی، اقتصاد متعارف، اقتصاد پسامتعارف
دوره:  6 | شماره:  1 | تاریخ:  1392/9/30
: 17
: 0
: 0

سياست صنعتی يکی از مقولات مهم اقتصادی است که سابقه نظريه‌پردازی در اين مقوله به قرن هجدهم برمی‌گردد. اما به دليل غلبه اقتصاد مرسوم که معتقد به عدم دخالت دولت در توسعه است، اين مقوله چندان که بايد در محافل علمی و سياست‌گذاری فراگير نشده است. در اين مقاله، با بررسی مقايسه‌ای مهمترين مکاتب نظری، مشاهده می‌شود که دو جريان نظری اقتصاد که به اقتصاد متعارف و اقتصاد پسامتعارف مشهورند، رويکردهای متمايزی نسبت به مقوله سياست‌های دولت در توسعه صنعتی دارند. اين تمايز در قالب مقايسه هشت محور، از قبيل تئوری بنگاه، نوع رقابت، نقش مکانيزم بازار و غيره نشان داده شده است. در انتها نيز چارچوبی برای نشان دادن ابعاد نظری سياست صنعتی ارائه شده و براين اساس، تحليلی کلی درباره وضعيت ادبيات نظری سياست صنعتی در ايران ارائه شده است.

نویسندگان: علیرضا بوشهری, قدير نظامی پور, رضا حسنوی , سعيد قربانی , عادل آذر
کلیدواژه ها: آینده‌نگاری، سیاست‌گذاری، معادلات ساختاری
دوره:  6 | شماره:  1 | تاریخ:  1392/9/30
: 16
: 0
: 0

مقاله حاضر به دنبال آن است که ارتباط و تاثيرگذاری آينده‌نگاری را بر سياست‌گذاری علم، فناوری و نوآوری در سطح ملی مورد بررسی قرار دهد. اين تحقيق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش پيمايشی است. ابزار تحقيق، پرسش‌نامه بوده و از روش‌ معادلات ساختاری برای تجزيه و تحليل داده‌ها استفاده شده است. يافته‌های تحقيق نشان می‌دهد که فرايند آينده‌نگاری به دو شکل فرايند سياست‌گذاری را تحت تاثير قرار می‌دهد؛ يکی به شکل مستقيم از طريق شبکه‌سازی و يادگيری متقابل و ديگری به شکل غيرمستقيم به واسطه خروجی يا محصول آينده‌نگاری. از ديگر يافته‌های تحقيق اين است که آينده‌نگاری با ايجاد مشارکت فعال ميان خبرگان و نيز با ايجاد پيوندها و خوشه‌های دانشی ميان بازيگران و نهادهای مرتبط با سياست‌گذاری و تصميم‌سازی، نقش موثری در بهبود سياست‌گذاری در حوزه‌ی علم، فناوری و نوآوری ايفا می‌نمايد.

نویسندگان: محمد دوستار, محمود مرادی, اسماعيل قادری فر, بهناز زنجانی
کلیدواژه ها: فعالیت¬های پژوهشی، موانع پژوهش، موانع فردي، موانع سازماني، موانع محيطي، موانع فني.
دوره:  6 | شماره:  1 | تاریخ:  1392/9/30
: 16
: 0
: 0

در ميان انواع همکاری‌های پژوهشی، پژوهشگاه‌ها با نگرشی فراگير بر نقش تحقيقات در رشد و توسعه کشور، با انجام انواع فعاليت‌های تحقيقاتی درصدد آن هستند تا حرکتی دانش‌محور و مبتنی بر ارزش افزوده بر پايه علم و فناوری انجام دهند. اما هنوز هم بخش تحقيقات در پژوهشگاه‌ها از رشد و بالندگی کافی برخوردار نيست. بنابراين پژوهش حاضر، به شناسايی و اولويت‌بندی موانع فراروی فعاليت‌های پژوهشی در پژوهشگاه‌ها، می‌پردازد. بدين منظور، پس از انتخاب موانع و عوامل زيرمجموعه هرگروه موانع بر اساس مرور ادبيات تحقيق (موانع فردی، محيطی، سازمانی و فنی)، مدل مفهومی پژوهش با استفاده از تحليل عاملی تأييدی برآورد شده و با استفاده از آزمون t تک نمونه، فرضيات تحقيق بر مبنای مدل مفهومی آزمون می‌گردند. علاوه‌براين، به منظور رتبه‌بندی موانع مؤثر بر انجام فعاليت‌های تحقيقاتی و هم‌چنين اولويت‌بندی زير ابعاد مربوط به هر بعد، از آزمون آماری فريدمن استفاده می‌شود. بر اساس يافته‌های پژوهش، هر 4 گروه موانع شناسايی شده جزء موانع فراروی پژوهش‌های زيرمجموعه وزرات علوم، تحقيقات و فناوری محسوب می‌شوند و بيش از حد متوسط بر انجام فعاليت‌های تحقيقاتی مؤثرند. ترتيب ميزان اهميت موانع به‌صورت موانع محيطی، فردی، سازمانی و فنی می‌باشد. علاوه‌براين، نتايج نشان می‌دهند که از بين کليه عوامل زير مجموعه 4 مانع مورد بررسی، فقدان فرهنگ تحقيق بيشترين تأثير را بر انجام پژوهش‌های زيرمجموعه وزارت علوم دارد.

نویسندگان: محسن نوغانی , معصومه افشاری, بهروز مهرام
کلیدواژه ها: مقاله علمی ـ پژوهشی، شاخص، ارزیابی کیفیت، تولید علمی، هنجارهای علم مرتون
دوره:  6 | شماره:  1 | تاریخ:  1392/9/30
: 16
: 0
: 0

هدف مقاله حاضر، تدوين شاخص‏های کيفيت برای ارزيابی مقاله‏های علمی ـ پژوهشی است. روش اين پژوهش تلفيقی (qual) QUAN و ترکيبی از پيمايش و تحليل محتوا بوده و جامعه اين پژوهش شامل 1) کاربرگه‏های ارزيابی مقاله‏های علمی مجله‏ها در دانشگاه‏های معتبر داخلی و خارجی و 2) متخصصان و صاحب‏نظران در حوزه هنجارهای علم است. در اين راستا، 35 کاربرگه ارزيابی مقاله و 7 نفر از متخصصان در حوزه هنجار علم با روش نمونه‏گيری هدف‏مند انتخاب شدند. با استفاده از سياهه محقق ساخته به استخراج شاخص‏های موجود در کاربرگه‏های ارزيابی و با استفاده از مصاحبه نيمه‌ساخت يافته با متخصصان، به استخراج ‏مؤلفه‏های هنجار علم و همچنين خلاء کاربرگه‏های ارزيابی مقاله‏ها مبادرت شد. به‏ منظور بررسی داده‌ها از روش‏های آمار توصيفی شامل فراوانی شاخص‏ها و درصد فراوانی مقوله‏ها استفاده شد. يافته‏ها نشان داد که بيش‏ترين فراوانی در شاخص‏های موجود کاربرگه‏ها به شاخص «منابع» با 26 فراوانی و کم‏ترين فراوانی به شاخص‏ «عدم گرايش به گروه مذهبی و سياسي» با يک مشاهده تعلق داشت. همچنين طی فرايند مصاحبه، دوازده خلاء در کاربرگه‏های ارزيابی مقاله‏ها به دست آمد. يافته‏ها نشان از وضعيت نامطلوب کاربرگه‏های ارزيابی در انطباق با هنجارهای علم مرتون داشت. با استخراج شاخص‏های ارزيابی مقاله‏ها از کاربرگه‏های ارزيابی، استخراج ‏مؤلفه‌های هنجار علم مرتون و به دست آوردن خلاء کاربرگه‏های ارزيابی مقاله‏ها، سياهه نهايی ارزيابی مقاله‏ها با 48 گويه و 4 طيف ساخته شد که با اعتبارسنجی توسط متخصصان، به عنوان ابزاری کارآمد برای ارزيابی مقاله‏های علمی ـ پژوهشی مورد تأييد قرار گرفت.

نویسندگان: مونا خلج, مهدی کيامهر
کلیدواژه ها: توانمندی فناورانه، کشورهای در حال توسعه، کالاهای سرمایه‌ای پیچیده، همپایی
دوره:  6 | شماره:  1 | تاریخ:  1392/9/30
: 13
: 0
: 0

اين مقاله به بررسی انباشت توانمندی‌های فناورانه1 در بنگاه‌های عرضه کننده کالاهای سرمايه‌ای پيچيده2 در کشورهای در حال توسعه می‌پردازد و مبتنی بر مطالعه موردی اکتشافی در يک بنگاه ايرانی عرضه کننده نيروگاه‌های برقابی می‌باشد. اين مطالعه، چارچوب‌های موجود از توانمندی‌های فناورانه در متون را به عنوان نقطه شروع کار ميدانی استفاده می‌کند. نتايج تحقيق نشان می‌دهد که اين چارچوب‌ها که عموما براساس تجارب همپايي3 در صنايع توليد انبوه در کشورهای آسيايی شکل گرفته‌اند برای درک انباشت توانمندی‌های فناورانه در کالاهای سرمايه‌ای پيچيده که در تعداد کم يا در قالب پروژه عرضه می‌شوند کفايت نمی‌کند. مقاله چارچوبی جايگزين را بر اساس يافته‌های تحقيق پيشنهاد می‌دهد و الزامات يافته‌ها را از ابعاد نظری، سياست‌گذاری و استراتژی بنگاهی بررسی می‌کند.

نویسندگان: کيوان کوشا, يوسف طباطبايی, محمد رضا زاهدی , محمد مهدوی مزده, مائده بانک , مجيد پورمسگری
کلیدواژه ها: کارآفرینی، روش دلفی، فرآیند تحلیل شبکه‌ای، روش ویکور، تحلیل وزن – واریانس.
دوره:  6 | شماره:  1 | تاریخ:  1392/9/30
: 13
: 0
: 0

بهرهگيری از نيروهای کارآفرين در يک سازمان، سبب دست يابی به مراتب بالای سرآمدی آن سازمان از لحاظ اقتصادی ميگردد. کارآفرينان ميتوانند نيروی محرکه فعاليتهای جديد اقتصادی در جامعه شده و از اين طريق از يک سو به اشتغال‌زايی و از سوی ديگر به رشد و توسعه اقتصادی کشور کمک نمايند. آگاهی از شاخص‌های تاثير گذار در کارآفرينی دانشگاه‌ها و رتبهبندی دانشگاه‌های کشور از اين منظر می‌تواند کمک شايان توجهی به متوليان کارآفرينی کشور، به ويژه برنامه‌ريزان آموزش عالی بنمايد. به اين منظور اين مقاله به تعيين شاخصهای تأثيرگذار بر کارآفرينی دانشگاهها و ارائه راهکاری جهت رتبه‌بندی آنان می‌پردازد. در اين مقاله به منظور تعيين شدت کارآفرينی دانشگاه‌ها چارچوبی مرکب از چند روش شامل روش دلفی، فرآيند تحليل شبکهای و روش ويکور ارائه شده و در طی چند مرحله به اجرا درآمدهاست. در گام اول اين پژوهش سعی شده تا با بهرهگيری از ادبيات موضوع و استفاده از نظر خبرگان و با به کارگيری روش دلفی در جهت بومی سازی عوامل کارآفرينی، فهرستی از عوامل و زير عوامل موثر بر کارآفرينی دانشگاه ها ارائه گردد. سپس، وزن و اهميت هريک از اين عوامل و زير عامل‌ها با استفاده از روش فرآيند تحليل شبکه‌ای به دست می‌آيد. در گام بعدی با طراحی پرسشنامه‌ای چند گزينه‌ای حاوی سوالات مرتبط با هريک از اين عوامل و توزيع آن در ميان دانشگاه‌های دولتی اطلاعات لازم جمعآوری گرديده و رتبه‌ هريک از دانشگاه‌های شرکت کننده در پژوهش که شامل 30 دانشگاه می‌باشند، با استفاده از روش ويکور به دست آمده و در انتها نيز پس از انجام تحليل نتايج و با بهره‌گيری از روش تحليل وزن - واريانس، معيارهايی را که دانشگاه‌ها در رابطه با آن‌ها نيازمند انجام اقدامات بيشتری هستند و همچنين معيارهايی را که عملکرد دانشگاه‌ها تا کنون در مورد آن‌ها مناسب بوده شناسايی و معرفی می‌گردند. کليدواژه‌ها: کارآفرينی، روش دلفی، فرآيند تحليل شبکه‌ای، روش ويکور، تحليل وزن – واريانس.