فهرست مقالات , سال 1392,دوره5 شماره 3 XML
نویسندگان: سيد سپهر قاضي نوري(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  5 | شماره:  3 | تاریخ:  1391/12/22
: 16
: 0
: 0
اين شماره فصلنامه در فصلی منتشر می‌شود که مقارن با انتخابات رياست جمهوری است. شرايط کشور ما در سالهای اخير چنان بوده که هر دوره انتخابات سرنوشت‌سازتر از دوره‌های قبلی به نظر می‌رسد واين بدان معناست که متأسفانه هنوز ثبات سيستماتيک بر نظام اداری ما حاکم نيست و تصميمات فردی اشخاص می‌تواند تأثيرات مثبت يا منفی فوق‌العاده روی سرنوشت کشور بگذارد. به نظر می‌رسد انتخابات دوره يازدهم رياست جمهوری، فرصتی برای ارزيابی نظام آموزش عالی کشور نيز هست. در 2-3 دهه گذشته، جامعه ايرانی سرمايه‌گذاری عظيمی روی توسعه آموزش عالی داشته و سطح پوشش آن را افزايش چشمگيری داده ‌است. ما امروز می‌توانيم به رشد تعداد دانشجويان و دانش‌آموختگان دانشگاهی خود بباليم. اما همواره اين سوال را هم در گوشه ذهن خود داريم که اين رشد در واقع چه ميزان کيفيت وعمق دارد و چقدر توانسته ‌است به توسعه ذهنی دانش آموختگان و کل جامعه ايرانی منجر شود؟ يکی از راه‌های پاسخ‌يابی برای اين سوال، همين انتخابات است. بايد ببينيم جامعه ايرانی که اکنون ميانگين سطح تحصيلات آن بسيار بالاتر رفته ‌است، چه ميزان پخته‌تر رای می‌دهد؟ چقدر به ظواهر توجه دارد؟ چقدر به معيارهای قوميتی اهميت می‌دهد؟ وعده‌های زودگذر و شعارهای تند (بويژه در مورد موضوعات کوتاه مدت اقتصادی) چقدر برای آن مهم است؟ و بالاخره اينکه چقدر به سوابق مديريتی، پختگی، توسعه‌گرايی و نگاه بلند مدت نامزدها رای خواهد داد؟‌ اگر شاهد باشيم که می‌توان مردم ايران را با شعارها، وعده‌ها و اقدامات و تبليغات زودگذر اقناع کرد، درخواهيم يافت که نظام آموزش عالی ما صرفاً به صدور مدرک اکتفا می‌کند و تأثيری بر توسعه واقعی روح و ذهن آحاد جامعه ندارد. طبيعتاً رشد بيش از پيش چنين نظامی هم خيلی فايده‌ای برای کشور نخواهد داشت. اما اگر مشاهده کنيم که جامعه ايرانی رفتاری متفاوت با گذشته خود (به‌ويژه از دوران مشروطيت به اين سو) نشان می‌دهد و موضوعات و شاخص‌های عميق، بلند مدت و توسعه‌ای را در نظر می‌گيرد می‌توانيم به گذشته و آينده دانشگاه‌های خود اميدوار باشيم. برای کشور و جامعه ايرانی و تک تک مردم عزيزمان، توسعه‌ای عميق، پويا و پايدار آرزو می‌کنيم.
نویسندگان: محمد رضا دارايی, داوود سلمانی , حسين فخاری
کلیدواژه ها: شرکت‌های کوچک دانش‌بنیان، تحریم‌های اقتصادی، تهدیدها و فرصت‌ها، روش دلفی
دوره:  5 | شماره:  3 | تاریخ:  1391/12/22
: 18
: 0
: 0

در عصر حاضر، پايدارترين رشد اقتصادی در جهان مربوط به اقتصادهای دانايی محور است و در اين بين موتور محرک اين اقتصادها شرکت‌های کوچک دانش‌بنيان هستند. با اين حال مشکلات متعدد فراروی اين شرکت‌ها، منجر به نرخ بالای شکست آنها در همان سال‌های اوليه می‌گردد. بديهی است در شرايط تحريم و التهاب اقتصادی، اين مؤسسات کانون تأثيرات مختلف محيطی خواهند بود. اين مطالعه بر اساس يک پارادايم پراگماتيسم و با رويکردی کيفی و کاربردی به بررسی اثرات تحريم بر عملکرد شرکت‌های دانش‌بنيان پرداخته است. هدف از پژوهش حاضر يافتن پاسخ مناسبِ اين سؤال است که تحريم‌های اقتصادی غرب چه آثار منفی و مثبتی بر عملکرد شرکت‌های کوچک دانش بنيان کشور جهت تداوم و توسعه فعاليت‌های آنها می‌گذارند؟ داده‌های اوليه در اين تحقيق شامل آمار مراکز معتبر داخلی و خارجی و نتايج همگرای پژوهش‌های مرتبط است. در اين پژوهشِ کيفی پس از نقد و تحليل داده‌ها، با انتخاب 20 نفر از خبرگان موضوع در کشور به روش هدفدار و اجرای تکنيک دلفی طی 2 مرحله، اجماع لازم حاصل شده و نتيجه فرآيند منجر به استخراج 13 عامل مؤثر و ارائه مدل سه جانبه تأثيرات منفی و مثبت تحريم بر عملکرد شرکت‌های دانش‌بنيان گرديد.

نویسندگان: سيد کامران باقری , مژگان سمندرعلی اشتهاردی, صادق پيمانخواه, ليلا شفيعی
کلیدواژه ها: اختراعات ثبت شده، پراکندگي جغرافيايي، نوآوري و ايران
دوره:  5 | شماره:  3 | تاریخ:  1391/12/22
: 20
: 0
: 1

با توجه به نقش نوآوری به‌عنوان يکی از عوامل مهم تفاوت در عملکرد اقتصادی مناطق و کشورها، بسياری از پژوهشگران به دنبال شاخص‌هايی برای شناسايی و پايش فعاليت‌های نوآورانه و پراکندگی جغرافيايی اين فعاليت‌ها بوده‌اند. در اين ميان، اختراعات ثبت شده به عنوان شاخصی از خروجی‌های نوآورانه و تحليل‌های مبتنی بر اطلاعات افشا شده اين اختراعات، اهميت فزاينده‌ای در سياست‌گذاری‌های ملی، بخشی و حتی بنگاهی يافته است. در اين پژوهش برای نخستين بار بانکی اطلاعاتی از اختراعات ثبت شده در ايران در فاصله سال‌های 1387 تا 1389 تهيه و مورد تحليل قرار گرفت. در اين راستا سه پرسش مهم از نگاه سياست‌گذاری فناوری که تاکنون بی‌پاسخ مانده بودند شامل چگونگی پراکندگی فعاليت‌های نوآورانه در سطح استان‌های کشور، تاثير فاصله استان‌ها تا پايتخت و ميانگين سطح درآمد خانوارهای هر استان بر فعاليت‌های نوآورانه استان‌های کشور مورد کاوش قرار گرفتند. نتايج نشان‌دهنده تمرکز شديد فعاليت‌های نوآورانه در تهران و چند شهر بزرگ است. همچنين، دستاوردهای اين پژوهش بر عدم تاثير ميانگين سطح درآمد خانوار اما تاثير معنادار فاصله استان‌ها تا پايتخت بر تعداد اختراعات ثبت شده استان‌های کشور دلالت می‌کنند.

نویسندگان: ميثم اکبری دهنو, آسيه اکبـری
کلیدواژه ها: حقوق مالکیت صنعتی، حقوق کیفری، قانون، جرم، مجازات
دوره:  5 | شماره:  3 | تاریخ:  1391/12/22
: 13
: 0
: 0

يکی از ابزارهای مهم در مسير توسعه اقتصادی کشور، حقوق مالکيت صنعتی است. نظام‌های حقوقی مختلف راهکارهای متنوعی را جهت حمايت از مالکيت صنعتی تدارک ديده‌اند که از جمله اين راهکارها، حمايت‌های حقوق کيفری از حقوق مالکيت صنعتی است. در اين مقاله به روش توصيفی- تحليلی، ظرفيت حقوق کيفری ايران از منظر حمايت از حقوق مالکيت صنعتی مورد تحليل و بررسی قرار می‌گيرد. از يک سو کوشش می‌شود مولفه‌های جزايی موجود در راستای حمايت از اين حقوق مشخص شود، از سوی ديگر کاستی‌های حقوق داخلی در مورد حمايت کيفری از حقوق مالکيت صنعتی بررسی و در اين راستا پيشنهاداتی ارائه می‌شود.

نویسندگان: سيد کمال صادقی , مريم صارمی , سعيد گرشاسبی فخر
کلیدواژه ها: فناوری اطلاعات و ارتباطات، اشتغال، تولید ناخالص داخلی، تابع تولید CES
دوره:  5 | شماره:  3 | تاریخ:  1391/12/22
: 17
: 0
: 1
بحث فناوری اطلاعات و ارتباطات، بحث نسبتا جديدی است که در دهه‌های اخير بدان توجه خاص شده و بررسی تأثير آن بر متغيرهای کلان اقتصادی در فرايند توسعه کشورها ضروری به نظر ميرسد. اين مساله در مورد کشور ايران نيز صادق است. يکی از متغيرهای کلان اقتصادی اشتغال است که در کشور نيز موضوعی مهم به شمار می‌رود. از آنجايی که فناوری اطلاعات و ارتباطات با ويژگی‌های جديد و منحصر به فرد خود، می‌تواند نظام شغلی يک جامعه را دگرگون سازد، بررسی تأثير فناوری اطلاعات و ارتباطات بر اين متغير اهميت به‌سزايی دارد. اين مقاله با استفاده از مدل تابع توليد با کشش جانشينی ثابت و داده‌های مقطعی سال 1388 به مقايسه بين استانی تاثير فناوری اطلاعات و ارتباطات بر روی اشتغال می‌پردازد. نقطه آغاز تحليل اقتصادسنجی مقاله حاضر، مدل تقاضای نيروی کار معرفی شده توسط پيوا و ويوارلی که مدل تعميم‌يافته وان رينان است، می‌باشد. نتايج اين تحقيق حاکی از تاثير منفی شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات بر روی اشتغال است، به اين معنی که افزايش استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات در استان‌ها باعث کاهش ميزان اشتغال می‌شود. همچنين از ديگر نتايج اين تحقيق می‌توان به تاثير منفی موجودی سرمايه سرانه و تاثير مثبت توليد ناخالص داخلی بر ميزان اشتغال اشاره کرد.
نویسندگان: نفيسه سليمانی , محمد رضا يوسف زاده , رسول سليمانی
کلیدواژه ها: تیپ درس‌نگر، تیپ رفتارنگر، تیپ فراگیرنگر، اعضای هیات علمی، عملکرد تحصیلی دانشجویان، دانشگاه بوعلی
دوره:  5 | شماره:  3 | تاریخ:  1391/12/22
: 15
: 0
: 0

هدف اين پژوهش، بررسی رابطه تيپ‌های مدرسی با عملکرد تحصيلی دانشجويان است. روش پژوهش توصيفی از نوع همبستگی است و جامعه آماری مورد تحليل نيز عبارتند از کليه اعضاء هيات علمی و دانشجويان مقطع کارشناسی دانشگاه بوعلی که تعداد آنها 3580 دختر و 2021 پسر می‌باشد. حجم نمونه آماری با استفاده از روش نمونه‌گيری تصادفی طبقه‌ای نسبتی و جدول بر آورد حجم نمونه کرجسی و مورگان به تفکيک دختر 186 و پسر 157 نفر است. ابزار اندازه‌گيری در اين مطالعه \"پرسشنامه محقق ساخته سنجش تيپ‌های معلمی\" و\"چک ليست ميانگين نمرات دانشجويان\" است. برای سنجش روايی \" پرسشنامه محقق ساخته سنجش تيپ های معلمی\" از روايی محتوا و برای سنجش پايايی آن از آزمون الفای کرونباخ استفاده شد و ميزان آن 0.85 محاسبه گرديد. برای تجزيه و تحليل داده‌ها از شاخص‌های آمار توصيفی شامل ميانگين، نمودار، درصد و آزمون آمار استنباطی ضريب همبستگی پيرسون و تحليل واريانس يک و چند متغيره استفاده شده است. يافته‌ها نشان داد که در هر دانشکده اهميت و وزن هر تيپ با دانشکده ديگر متفاوت است. در بعضی از دانشکده‌ها وجود تيپ درسی‌نگر دارای وزن بالاتر و در دانشکده ديگر وزن تيپ رفتارنگر اهميت بالاتری دارد.

نویسندگان: محمد عباسی , مريم اشرفی , اميرسامان خيرخواه, حميد بنياد, حميدرضا قربانزاده کريمی
کلیدواژه ها:
دوره:  5 | شماره:  3 | تاریخ:  1391/12/22
: 17
: 0
: 1

اگرچه سرمايه‌گذاری در پژوهش و فناوری يک ابزار مطمئن برای دستيابی به اهداف در سازمان‌های فناوری‌محور است، محدوديت منابع اين سازمان‌ها را ناگزير از انتخاب ميان انبوهی از پروژه‌های پژوهش و فناوری می‌سازد. ارزيابی و انتخاب پروژه‌های پژوهشی همواره از دغدغه‌های تصميم‌گيران بوده است که به اهميت هم‌راستايی پروژه‌های پژوهشی با اهداف استراتژيک هر سازمان باز می‌گردد. مديريت سبد پروژه‌ها در واقع تعيين می‌کند که در افق زمانی موردنظر بر روی چه پروژه‌هايی و به چه ميزان سرمايه‌گذاری انجام شود، کدام پروژه‌ها متوقف شوند و کدام پروژه‌ها با يکديگر ادغام شوند. ارزيابی سبد پروژه‌ها يک فرايند اساسی است که پس از تدوين رهنگاشت فناوری سازمان آغاز می‌شود و از خروجی‌های رهنگاشت فناوری به عنوان ورودی‌های فاز توليد پروژه‌های کانديدا در چرخه مديريت سبد استفاده می‌کند. در اين مقاله، چارچوب ارزيابی سبد پروژه‌های تحقيق و توسعه در قالب 4 فاز : 1- توليد پروژه‌های کانديدا بر مبنای نتايج حاصل از رهنگاشت فناوری و نيازسنجي؛ 2- ارزيابی پروژه‌ها شامل دسته‌بندی انواع پروژه‌ها و تحليل ارزش و ريسک آنها برمبنای معيارهای کارت امتيازی متوازن و عدم‌قطعيت؛ 3- انتخاب سبد بر اساس مدل ترکيبی تحليل پوششی داده‌ها-کارت امتيازی متوازن (DEA-BSC) و 4- تنظيم سبد؛ سازمان‌دهی شده است. مدل تحليل پوششی داده‌ها-کارت امتيازی متوازن به منظور ارزيابی و انتخاب سبد پروژه‌های تحقيق و توسعه ارائه شده است. نتايج حاصل از انتخاب سبد پروژه‌های تحقيق و توسعه، در يک پانل خبرگی، توسط خبرگان صنعت گاز مورد ارزيابی و اعتبارسنجی قرار گرفت. کليدواژه‌ها: سبد پروژه‌های تحقيق و توسعه، انتخاب سبد، رهنگاشت فناوری، ريسک، مدل تحليل پوششی داده‌ها، کارت امتيازی متوازن