فهرست مقالات , سال 1388,دوره2 شماره 2 XML
نویسندگان: سيد سپهر قاضي‌نوري(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  2 | شماره:  2 | تاریخ:  1388/12/17
: 27
: 0
: 1
نویسندگان: بابک تيمورپور, محمد مهدی سپهری, ليلا پزشک
کلیدواژه ها: علم‏ سنجی, فناوری نانو, متن‏ کاوی, طبقه‏ بندی متون, خوشه ‏بندی, معیار سیلوئت
دوره:  2 | شماره:  2 | تاریخ:  1388/12/17
: 27
: 0
: 2

چکيده مقالات نمايه شده در مؤسسه اطلاعات علمي1 (ISI) يکی از معتبرترين شاخص های سنجش علم و فناوری می باشد که طبقه بندی موضوعی آن ها يکی از چالش های بزرگ مديريت فناوری است. در اين مقاله سعی شده است با استفاده از يک روش نوين متن‌کاوي2 به نام SUTC، مقالات متخصصان ايرانی در حوزه فناوری نانو که در مجلات ISI نمايه شده اند دسته‌بندی شوند. اين دسته بندی می تواند معياری مناسب برای سياست گذاران در شناخت توانمندی های کشور در زمينه های مختلف تحقيقاتی فناوری نانو قرار گيرد. در اين راستا، ابتدا استانداردهای معتبر در فناوری نانو با يکديگر ادغام شده و طبقه بندی جامعی برای نانومواد حاصل گرديده است. سپس، با استفاده از روش‌های بازيابی ‌اطلاعات3 و متن‌کاوی، مقالات بدون دانش پيشين از برچسب دسته ها به طور هوشمند دسته‌بندی شده‌اند. به منظور ارزيابی روش طراحی شده، دسته‌بندی هوشمند مقالات با دسته‌بندی مقالات به وسيله خبرگان حوزه نانو مقايسه شده است. نتايج، حاکی از صحت مناسب روش ارائه شده است. کليدواژه ها: علم‏سنجی، فناوری نانو، متن‏کاوی، طبقه‏بندی متون، خوشه‏بندی، معيار سيلوئت

نویسندگان: فاطمه ثقفی, مريم محامدپور
کلیدواژه ها: مديريت عملكرد, آينده نگاري, كارت امتيازي متوازن, فناوري اطلاعات, فناوري اطلاعات
دوره:  2 | شماره:  2 | تاریخ:  1388/12/17
: 21
: 0
: 1

چکيده کارکرد اصلی آينده‌نگاری، خلق و ترسيم پاردايم ها، سناريوها و آينده های مطلوب است. ابهام و عدم اطمينان از آينده بر اهميت پروژه های آينده نگاری فناوری اطلاعات می‌افزايد. تاکنون روشی برای ارزيابی پروژه های آينده نگاری فناوری اطلاعات ارائه نشده است. کارت امتيازی متوازن به عنوان يکی از سيستم های مديريت عملکرد، کنترل تطابق خروجی پروژه ها با اهداف راهبردی را انجام می دهد. به تازگی از کارت امتيازی متوازن برای مديريت پروژه نيز استفاده شده، ولی تاکنون مدلی برای ارزيابی پروزه های آينده نگاری ارائه نشده است. از نتايج سنجش عملکرد پروژها می‌توان برای اثر بخش کردن سرمايه‌گذاری بر روی اين پروژه ها استفاده کرد. ويژگی های خاص پروژه های ICT؛ از جمله ريسک بالا؛ نرخ بازگشت سرمايه کم؛ ناملموس بودن نتايج و فوايد پنهان آن ها، بر اهميت ارزيابی عملکرد آن ها می افزايد. مقاله حاضر روشی برای ارزيابی اين پروژه ها با استفاده از کارت امتيازی متوازن را ارائه کرده است. برای اين کار ابتدا قابليت های آينده نگاری و تجارب ساير کشورها بررسی شده است. سپس مطالعات انجام شده در زمينه ارزيابی پروژه ها با استفاده از کارت امتيازی متوازن مرور شده است. در مرحله بعد با تحليل مباحث پيشين، 4 جنبه به همراه 40 شاخص با استفاده از مدل کارت امتيازی استخراج شده و برای تأييد آن ها از نظرسنجی از خبرگان با روش دلفی استفاده شده است. جنبه های چهارگانه ارزيابی عبارتند از: 1- جنبه ايجاد و ارتقای مستمر تفکر آينده‌نگر مبتنی بر فناوری اطلاعات؛ 2- رضامندی ذی نفعان؛ 3- فرايندها و سازماندهی پروژه آينده نگاري؛ 4- رشد و يادگيری جمعی. با استفاده از دو دور دلفی، نظريات خبرگان همگرا شده و 26 شاخص آن تأييد شده است. در انتها برای اعتبار سنجی مجدد شاخص های به دست آمده از پرسش‌نامه و تحليل آن با استفاده از روش آنتروپی شانون استفاده شده است. نتايج اين دو روش همديگر را تأييد کرده اند. کليدواژه ها: مديريت عملکرد، آينده نگاری، کارت امتيازی متوازن، فناوری اطلاعات

نویسندگان: غلامرضا ذاکر صالحی, امين ذاکر صالحی
کلیدواژه ها: نقشه جامع علمی کشور، ره‌نگاشت علم و فناوری، تحليل محتوا، ارزيابی ره نگاشت، توسعه علمی
دوره:  2 | شماره:  2 | تاریخ:  1388/12/17
: 29
: 3
: 1

چکيده مقاله حاضر دو پرسش عمده را هدف مطالعه خود قرار داده است : نخست اين که ساختار کلان مفهومی نقشه جامع علمی کشور چيست و دوم چه مؤلفه هايی برای ارزيابی اين سند پيشنهاد می شود؟ روش تحقيق در بخش اول تحليل محتوا و در بخش بعدی مطالعه اسنادی است. يافته های تحليل محتوا بيانگر تأکيد اين نقشه بر سياست فشار علم (در مقابل کشش تقاضا)، همچنين برجستگی خاص ارزش های فرهنگی، دينی و ايدئولوژيک در مقابل ارزش های علمی و فناورانه و حرفه ای است. هم چنين يافته های اين مطالعه نشان داد که سه گروه مفاهيم علمی و فناوری (با 23/38 درصد)، مفاهيم اقتصادی (با 08/16درصد) و مفاهيم مديريتی (با 7/14درصد) به ترتيب بالا ترين سهم را در ساختار مفهومی پيش نويس نقشه ايفا می کنند. پس از آن در رتبه چهارم، مفاهيم جامعه شناختی، رتبه پنجم مفاهيم فرهنگی، رتبه ششم مفاهيم آينده پژوهی، رتبه هفتم مفاهيم سياسی و در نهايت در آخرين رتبه مفاهيم حقوقی قرار دارند. در پايان اين مقاله با اتکا به يک مطالعه اسنادی 18 مؤلفه در قالب يک الگو برای ارزيابی نقشه جامع علمی کشور تدوين و پيشنهاد شده است. کليدواژه ها: نقشه جامع علمی کشور، ره‌نگاشت علم و فناوری، تحليل محتوا، ارزيابی ره نگاشت، توسعه علمي

نویسندگان: مهکامه طاعتی, محسن بهرامی
کلیدواژه ها: آينده پژوهي, مديريت علم و فناوري, سياست گذاري, چشم انداز بيست ساله 1404
دوره:  2 | شماره:  2 | تاریخ:  1388/12/17
: 27
: 2
: 1

چکيده تدوين سند چشم انداز بيست ساله، گام ارزشمندی در جهت‌دهی فعاليت های کشور برای رسيدن به توسعه بوده و از مهم ترين فرازهای سند، توجه ويژه به جايگاه ايران در افق 1404 در حوزه علم و فناوری است. بديهی است تحقق اهداف مندرج در سند چشم انداز، مديريت و تدبير جامع در تمامی ابعاد را می طلبد و لازم است در حوزه مديريتی علم و فناوری، مهم ترين عوامل شناسايی شده و برنامه های مناسب، طراحی و اجرا گردند. از آنجا که چشم انداز ناظر به آينده است، بهره گيری از تکنيکهای آينده نگرانه برای سنجش جهت گيری صحيح سياست ها و کيفيت برنامه ها در مسير تحقق اهداف چشم انداز، ضروری است. در مطالعه حاضر که تلاشی در اين مسير است، ابتدا ضمن مطالعات کتابخانه ای و ميدانی و بهره گيری از نظريات کارشناسان، عوامل مهم تأثيرگذار در آينده مديريت علم و فناوری مورد شناسايی قرار گرفته و علاوه بر رتبه بندی اهميت آن ها، ميزان احتمال به چالش کشيده شدن اين عوامل و مورد چالش قرار گرفتن آن ها تا افق مندرج در سند چشم انداز بيست ساله (1404) به سنجش نظر متخصصان علمی در مقايسه با افراد درگير در حوزه سياست گذاری علم و فناوری گذاشته می شود. نتايج حاکی از آن است که پيش بينی هر يک از دو گروه بيش تر بر اساس حوزه ديد ايشان نسبت به مسائل تخصصی حوزه کاری خودشان است. نتايج حاصل علاوه بر بيان نقاط همگرای نظريات اين دو گروه، مبين دلايل اختلاف نظريات ايشان در پيش بينی آينده بوده و می تواند معياری برای اصلاح سياست ها و برنامه ها باشد. پيش بينی سياست گذاران به طور کلی خوش بينانه تر از متخصصان بوده است. کليدواژه ها: آينده پژوهی، مديريت علم و فناوری، سياست گذاری، چشم انداز بيست ساله 1404

نویسندگان: بدری عباسی, آرين قلی پور, علی دلاور, پريوش جعفری
کلیدواژه ها: رويکرد تجاری‌سازی، سرمايه‌داری دانشگاهی، فعاليت‌های کارآفرينی، ارزش‌های سنتی دانشگاهی، ارزش‌های نئوليبرال.
دوره:  2 | شماره:  2 | تاریخ:  1388/12/17
: 24
: 0
: 1

چکيده بيش از يک دهه است که گرايش های نوين اقتصاد جهانی دانشبر بحث های عميقی را پيرامون ورود دانشگاه به عرصه سرمايه داری دانشگاهی پديد آورده اند؛ به طوری که تجاری سازی سرمايه های دانشگاهی به ضرورتی انکارناپذير در راستای توسعه اجتماعی-اقتصادی و موفقيت برنامه های آتی جوامع تبديل شده است. از سويی ديگر برخی از انديشمندان بر اين باورند که در فرايند تجارت دانشگاهی فقط مبادله دانش و اطلاعات صورت نپذيرفته؛ بلکه عناصر فرهنگی نيز مبادله می شوند. با توجه به اين که تجاری سازی سرمايه های فکری دانشگاهی از جمله ويژگی های مهم قانون برنامه چهارم توسعه کشوراست و توجه حوزه سياست گذاری علم و فناوری به آن مسير را برای نيل به بخش مهمی از اهداف پيش بينی شده در سند چشم انداز بيست ساله کشور هموار می سازد، لذا پاسخ به اين سؤال ضروری به نظر می رسد که دانشگاه های ايران در فرايند تجاری سازی با چه تغييراتی در زمينه ارزش های فرهنگی خود مواجه می شوند. هدف اصلی اين پژوهش تجزيه و تحليل تأثيرات رويکرد تجاری سازی در دانشگاه با استفاده از يک مطالعه کيفی است. بدين منظور از روش تحقيق کيفی تحليل تم استفاده شده و نتايج حاصل از بيست مصاحبه، نشان دهنده 7 تم اصلی است که چگونگی تأثير رويکرد تجاری سازی بر ارزش های دانشگاهی را ارائه مينمايند. کليدواژه ها: رويکرد تجاری سازی، سرمايه داری دانشگاهی، فعاليت های کارآفرينی، ارزش های سنتی دانشگاهی، ارزش های نئوليبرال.

نویسندگان: حمید رضا فرتوک زاده
کلیدواژه ها: شايستگی دستيابی، هسته‌های دستيابی، شبکه‌سازی، نوآفرينی دفاعی، زايش صنعتی، خلق شايستگی دفاعی، صنايع دفاعی، نظريه‌پردازی داده بنيان
دوره:  2 | شماره:  2 | تاریخ:  1388/12/17
: 31
: 0
: 0

چکيده هدف اين پژوهش، نظريه‌پردازی در باب موفقيت شبکه های همکاری تحقيق و توسعه در صنايع دفاعی است. برای اين منظور با استفاده از راهبرد پژوهشی نظريه‌پردازی داده بنيان، تجربه ها و پروژه های موفق و کليدی نوآوری در زيست بوم صنعت دفاعی با رويکردی کيفی و استقرايی مورد مطالعه قرار گرفت و با پشت سر گذاشتن مراحل مختلف مفهوم پردازی نظری های در اين زمينه توليد شد. اين نظريه حول مقوله محوری «شايستگی دستيابي» تشريح می‌شود. شايستگی دستيابی بيان می‌دارد که خلق محصولات نو و افزايش قدرت زايش صنعتی در زيست بوم صنايع دفاعی، مرهون قابليت شبکه‌سازی، هم سو‌سازی و بارورسازی است. شايستگی دستيابی در فرايند بازآفرينی زنجيره ارزش ساز صنايع دفاعی تبلور يافته و شناسايی، ترکيب، کانونی‌سازی قابليت‌های پراکنده و بازآرايی ظرفيت‌های ناهم سو در داخل و بيرون از صنايع دفاعی را به همراه می‌آورد. در جريان توسعه شايستگی دستيابی ظرفيت‌های يک نظام تحقيقاتی، صنعتی در آرايش «هسته های کوچک و شبکه های بزرگ» سامان می‌يابد؛ به اين ترتيب رويش و ريزش ظرفيت‌ها و همچنين تبادل ظرفيت‌ها بين دو قطب هسته و شبکه به نحوی انجام می‌شود که خلق سامانه های اثربخش در بنيه دفاعی کشور، با سرعت، هزينه، ريسک، کيفيت و انعطاف مورد انتظار امکان‌پذير باشد. کليدواژه ها: شايستگی دستيابی، هسته های دستيابی، شبکه‌سازی، نوآفرينی دفاعی، زايش صنعتی، خلق شايستگی دفاعی، صنايع دفاعی، نظريه پردازی داده بنيان

نویسندگان: رضا مهدی, محمد یمنی دوزي سرخابی, زهرا صباغيان, حسن فاطمی, علی اکبر متحدی
کلیدواژه ها: توليد علم، توليد دانش، علوم مهندسی، ارزيابی راهبرد، نظام پژوهش، فناوری.
دوره:  2 | شماره:  2 | تاریخ:  1388/12/17
: 45
: 0
: 3

چکيده امروزه از رويکرد نظام ملی نوآوری (NIS)، جايگاه علم و دانش به طور عام و نقش علوم مهندسی و فناوری به طور خاص در توسعه و سرآمدی ملی، حياتی و بارز است. برای ارتقای فعاليت های پژوهشی و توليد علم از يک سو بايد راهبردهای اثربخش براساس شرايط و عوامل درونی و بيرونی، طراحی و پياده سازی شود. از سوی ديگر، تحقق و توسعه راهبردها و کارامدی آن ها در صحنه عمل، بدون ارزيابی مستمر و بدون مداخله نظام مند و آگاهانه، امکان پذير نمی باشد. اجرا و ارزيابی بخش هايی از فرايند برنامه ريزی هستند که هر چه اجرا و پيامدهای آن با دقت ارزيابی گردد به همان نسبت، يادگيری برای تصميم سازی، توسعه اقدامات اصلاحی و حرکت آگاهانه، افزايش می يابد. در اين مقاله، راهبردهای اصلی پژوهش و توليد علم در علوم مهندسی و فناوری بر مبنای الگوی عمومی مديريت راهبردی با تکيه بر پيمايش از طريق مبانی راهبردها و سنجش معيارهای اصلی، تحليل شده است. بر پايه نتايج اين پژوهش، وضعيت راهبردهای توليد علم در علوم مهندسی و فناوری در حد متوسط ارزيابی شده است. از اين رو، ارتقای وضعيت راهبردهای پژوهش و توليد علم نيازمند حرکت نظام مند و متعهدانه برای مديريت، ايجاد ساختارها و شرايط عملياتی مؤثر، ترويج راهبردها و اختصاص منابع، امکانات و اعتبارات مناسب و مکفی است. کليدواژه ها: توليد علم، توليد دانش، علوم مهندسی، ارزيابی راهبرد، نظام پژوهش، فناوری.