فهرست مقالات , سال 1387,دوره1 شماره 3 XML
نویسندگان: سيد سپهر قاضي نوري(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  1 | شماره:  3 | تاریخ:  1387/7/17
: 26
: 0
: 0
نویسندگان: نادر نيککام, سعيد اميری, مجيد صاحبی‌نژاد
کلیدواژه ها: اختراع, پتنت, فناوري نانو, توليد علم, توليد فناوري
دوره:  1 | شماره:  3 | تاریخ:  1387/7/17
: 24
: 1
: 2

در اين مقاله به منظور ارزيابي توان نوآوري و جذابيت بازار فناوري نانو در کشورهاي مختلف، اختراعات ثبت‌شده در حوزة فناوري ‌نانو با استفاده از پايگاه داده QPAT در بازة زماني 2001- 2007 مورد بررسي مي‌شوند. در مرحلة اول، تعداد اختراعات ثبت‌شدة کشورهاي مختلف در دفاتر ثبتي امريکا، اتحادية اروپا و سازمان جهاني مالکيت فکري (WPO)تجزيه و تحليل مي‌شوند و سهم و جايگاه هريک از کشورها در اين زمينه تعيين مي شود. همچنين، رابطة بين توليد علم و فناوري و موقعيت کشورهاي مختلف در اين دو شاخص مطالعه مي‌شود. مطابق اين بررسي، تنها توانمندي علمي براي رشد و توسعة فناوري کافي نيست و توسعة زيرساخت‌هاي مالکيت فکري در اين زمينه ضروري است. در مرحلة دوم، شمار اختراعات ثبت‌شده در هريک از کشورهاي موجود در پايگاهQPAT ،به‌عنوان معياري از قدرت فناوري و جذابيت بازار داخلي تجزيه و تحليل آماري مي‌شود و بر اساس آن، کشورهاي مورد نظر رده‌بندي مي‌شوند. همچنين، رابطة بين شاخص توانمندي نوآوري و توان تجاري‌سازي و جذابيت بازار نيز  بررسي خواهد شد.

 

نویسندگان: مهدی کاظمی, محمد حسين رضازاده مهريزی, آرش موسوی
کلیدواژه ها: ابزارها و تكنيك هاي سياستگذاري, انتقال سياست, سياستگذاري علم و فناوري
دوره:  1 | شماره:  3 | تاریخ:  1387/7/17
: 24
: 0
: 0

مقالة حاضر به دنبال پاسخ گفتن به اين پرسش‌هاست كه مهم‌ترين دلايل رواج تكنيك‌ها و ابزارهاي نوين سياست‌گذاري در ايران کدام‌اند، و نيز اين‌که تا چه ميزان اين دلايل مي‌توانند سرعت رواج اين ابزارها را در فضاي سياست‌گذاري كشور توضيح دهند. براي پاسخ‌گويي به اين پرسش‌ها، با استفاده از گفتمان بين‌المللي كه حول موضوع "انتقال سياست‌" شكل گرفته، مسئلة انتقال ابزارهاي سياستي (كه خود مصداقي از پديدة انتقال سياست است) در مقاله تحليل شده است. با تمركز بر "چرايي" انتقال ابزارهاي سياستي، مهم‌ترين عوامل اثرگذار بر اين پديده از متون پژوهشي انتقال سياست استخراج شده ‌است. در گام بعد، بخشي از اين دلايل كه به‌كارگيري ابزارهاي نوين سياست‌گذاري از سوي بازيگران عرصة سياست را توضيح مي‌دادند، مشخص شدند. سپس در گام پاياني، با نظرسنجي از خبرگان حوزة سياست‌گذاري در كشور، ميزان اهميت نسبي اين دلايل در رواج ابزارهاي نوين سياست‌گذاري در ايران بررسي شدند. نتيجة اين بررسي، نشان داده است كه رواج بسياري از ابزارهاي نوين سياست‌گذاري در ايران متأثر از دلايلي همچون "تلاش براي علمي جلوه دادن سياست‌ها" يا با هدف "صَرف بودجه‌هاي تخصيص‌يافته در اين زمينه"، و نه مثلاً در جهت افزايش مشاركت ذي‌نفعان در فرآيند سياست‌گذاري است. افزون بر اين، دانشِ اندک دست‌اندرکاران و متقاضيانِ به‌كارگيري اين ابزارها و تكنيك‌ها، زمينة لازم را براي رواج سريع اين ابزارها و تكنيك‌هاي سياست‌گذاري بيش از پيش فراهم كرده ‌است.

نویسندگان: پريسا رياحی, غلامعلی فرجادی
کلیدواژه ها: توسعه اقتصاد منطقه اي, پارك علمي, نواحي نوآور, خط مشي نوآوري
دوره:  1 | شماره:  3 | تاریخ:  1387/7/17
: 21
: 0
: 0

امروزه ايجاد پارک­هاي علمي يکي از استراتژي­هاي اساسي توسعة کسب­وکار منطقه­اي و ايجاد نواحي نوآور به شمار مي‌رود. براي توسعة پارک­هاي علمي، اغلب از نظريه­هاي مربوط به نواحي نوآور  استفاده مي­شود و توانمندي‌ها و ضعف‌هاي ناحيه کمتر به‌حساب مي‌آيد. از آنجا که پارک‌هاي علمي بخشي از زنجيرة نظام نوآوري ملي/ منطقه­اي هستند، مي­توان ادعا کرد که خط­مشي­هاي توسعة پارک­ها بايد با خط­مشي توسعة نوآوري ناحية ميزبان آنها همخوان باشد. در اين مقاله فرض بر آن است که خط­مشي­هاي نوآوري در مناطق داراي نوآوري کمتر از حد انتظار، مي­توانند رهنمود مناسبي براي توسعه پارک­هاي علمي ايران به­دست دهند.

اين مقاله، با مرور آثار و متون پژوهشي اين دوره، موانع نوآوري در مناطق مختلف و خط­مشي­هاي ارتقاي نوآوري در نواحي کمتر نوآور را با هدف تعميم آنها به توسعة پارک­­­هاي علمي بررسي مي­کند. سپس با توجه به داده‌هاي مرتبط با  نوآوري، استان­هاي ايران را به سه گروه ناحية شهري گسسته (شامل دو استان)، ناحية صنعتي قفل‌شده (شامل هشت استان) و ناحية جانبي (شامل 18 استان) دسته­بندي مي‌کند و خط­مشي­هاي مناسبي براي توسعة پارک­هاي علمي در اين مناطق پيشنهاد مي‌دهد

نویسندگان: بهزاد سلطانی, مهدی کيامهر
کلیدواژه ها:
دوره:  1 | شماره:  3 | تاریخ:  1387/7/17
: 40
: 0
: 0

در منابع نظري و عملي سياست‌گذاري علم، فناوري و نوآوري مجموعه‌اي از نظريه‌ها، چارچوب‌ها و ابزارها براي تدوين سياست‌هاي ملي علم‌، فناوري و نوآوري هستند که از جنس يک برنامة تحول در سطح کلان‌اند. با‌ اين همه، مرور اين منابع نشان مي‌دهد که نمي‌توان چارچوبي مفهومي براي يکپارچه‌ کردن اين مجموعه از ابزارها يافت. اين مقاله با بررسي مسئلة برنامة ملي توسعة علم، فناوري و نوآوري، به عنوان يک برنامة تحول در سطح کلان و با روش پژوهش بين‌رشته‌اي، مي‌کوشد تا چارچوبي مفهومي از ترکيب اين مجموعه نظريه‌ها و روش‌ها پيشنهاد کند. اين چارچوب مفهومي بر پاية مراحل تدوين يک برنامة تحول و جايابي نظريه‌ها، چارچوب‌ها و ابزارهاي موجود اين حوزه در قالب مراحل ياد‌شده شکل گرفته و از نظريات برخي از خبرگان سياست‌گذاري علم و فناوري کشور استفاده شده است. سپس بر اساس اين چارچوب، روشي براي تدوين نقشة جامع علمي کشور ايران به‌مثابة مصداقي از برنامه‌هاي ملي توسعة علم، فناوري و نوآوري تدوين شده است. در نهايت، موضوعاتي براي پژوهش‌هاي آينده در زمينة سياست‌گذاري علم، فناوري و نوآوري پيشنهاد شده‌اند.

نویسندگان: بامداد صوفی, سید حبیب الله طباطباییان, ابوالفضل باقری
کلیدواژه ها: مديريت فناوري, فناوري نرم, شناسايي فناوري, انتخاب فناوري, فناوري فرآيندي نرم
دوره:  1 | شماره:  3 | تاریخ:  1387/7/17
: 21
: 0
: 0

پژوهش حاضر به حوزة فناوري‌هاي نرم ، به مثابة يکي از زواياي ناشناختة مديريت فناوري مي‌پردازد. در اين پژوهش با توجه به اهميـــت فناوري‌هاي نرم،  با به‌دست دادن تعريفي مشخص از اين فناوري ، ويژگي‌ها و انواع آن بررسي مي‌شود. از سوي ديگر، دربارة يکي از مهـم‌ترين مسائل صنعت کشور، يعني انتقال سيستم‌هاي سازماني بحث مي‌شود كه در اين پژوهش با عنوان فناوري‌هاي فرايندي نرم معرفي مي‌شوند در اين مقاله با مرور متون و آثار پژوهشي اين حوزه،40 تمايز فناوري‌هاي نرم و سخت شناسايي مي‌شوند.با طبقه‌بندي اين تمايزات در چهار گروه، اهميت هر‌يك از آنها در فرايند‌هاي شناسايي و انتخاب SPR (يكي از مهم ترين فناوري‌هاي نرم انتقال‌يافته به ايران‌خودرو) با نگرش سنجي از جامعة آماري سنجيده مي‌شود.

 
نویسندگان: عليرضا علی احمدی, سروش قاضی نوری
کلیدواژه ها:
دوره:  1 | شماره:  3 | تاریخ:  1387/7/17
: 26
: 1
: 0

در سال‌هاي اخير، "شركت‌هاي تازه تأسيس فناوري محور"، به عنوان موتور رشد سريع اقتصادي، مورد توجه بسياري از محققان و سياست‌گذاران در كشورهاي مختلف بوده‌اند.

ميزان بسيار بالاي رشد اشتغالزايي، فروش، صادرات و سرماية اين شركت‌ها، و به‌ويژه نقش آنها در ايجاد فرصت‌هاي شغلي با كيفيت بالا، اين شرکت‌ها را در كانون توجه سياست‌گذاران در بسياري از كشورهاي دنيا قرار داده است. نقش مهم NTBFها، "اشاعة فناوري در شبكه‌هاي نوآوري است. اين شرکت‌ها از طريق کمک به انتقال فناوري از بخش‌هاي تحقيقاتي به بخش‌هاي توليدي و صنعتي، نقش بسيار مهمي در توسعه فناورانه به عهده داشته‌اند.

در نتيجه، با توجه به اهميت فراوان اين شركت‌ها و همچنين، از آنجا كه توسعة آنها به دلايل بسياري نيازمند برنامه‌ريزي و حمايت صحيح دولت است، در اين مقاله ابتدا به شناسايي ابزارهاي مناسب براي كمك به ايجاد و رشد NTBFها مي پردازيم؛ سپس با استفاده از ديدگاه‌هاي گروههاي مختلفي از خبرگان و به کمک يک مدل تصميم‌گيري چندمعيارة فازي، ابزارهاي سياستي اولويت‌دار را تعيين مي‌کنيم.

نویسندگان: عبدالحميد ميرحسينی, حسین محمدی دوستدار
کلیدواژه ها: آموزش عالي, ارتقاي علمي, معيارهاي ارتقا, بررسي تطبيقي
دوره:  1 | شماره:  3 | تاریخ:  1387/7/17
: 21
: 0
: 0

نظام ارتقا‌ي اعضاي هيئت علمي دانشگاه‌ها يکي ازسازوکارهاي عمدۀ حفظ و تقويت کيفيت و کارآمدي فعاليت‌هاي آموزش عالي و پژوهش در کشور به شمار مي‌آيد.براين‌اساس، و با توجه به در دست تدوين بودن آيين‌نامه‌ي جديد ارتقاي اعضاي هيئت علمي دانشگاه‌ها و مراکز آموزشي و پژوهشي کشور، بررسي تطبيقي نظام‌هاي ارتقاي اعضاي هيئت علمي در دانشگاه‌هاي ديگر کشورها به منزله‌ي يکي از گام‌هاي مقدماتي در تدوين چنين نظامي ضروري به نظر مي‌رسد. مطالعه‌اي تطبيقي در اين مورد با بررسي نظام ارتقاي دانشگاه‌هاي ديگر کشورها و مقايسه‌ي آن با نظام جديد پيشنهادي براي ارتقاي اعضاي هيئت علمي در آموزش عالي به سياست‌گذاران علمي کشور امکان خواهد داد با تحليل ديدگاه‌هاي منعکس‌شده در نظام ارتقاي مربوط به ديگر کشورها و با در نظر گرفتن موقعيت آموزش عالي کشورمان، آيين نامۀ جديد ارتقاي اعضاي هيئت علمي را به گونه‌اي طراحي و تدوين کنند که فراهم‌کنندۀ زمينۀ ارتقاي همه‌جانبۀ آموزشي، علمي و تحقيقاتي کشور باشد. مطالعۀ حاضر به بررسي تطبيقي معيارهاي ارتقاي اعضاي هيئت علمي در آيين نامۀ پيشنهادي در مقايسه با معيارهاي ارتقاي در 35 دانشگاه از کشورهاي ترکيه، افريقاي جنوبي، ايرلند، لبنان، نيوزيلند، کانادا، امريکا، انگلستان و استراليا مي‌پردازد. معيارهاي مورد بررسي که برگرفته از وبگاه‌هاي رسمي اين دانشگاه‌ها هستند، در زمينه‌هاي آموزش، پژوهش و خدمات استخراج شده‌اند و سپس به صورت تطبيقي در مقايسه با زمينه‌هاي مشابه درآيين نامۀ پيشنهادي ارتقاي مورد بحث قرار گرفته‌اند. بر اين اساس، پيشنهادهايي براي جامعيت و تعميق بيشتر معيارهاي آيين نامۀ مورد بحث به‌ويژه در زمينۀ توجه بيشتر به جنبه‌هاي آموزشي فعاليت‌هاي اعضاي هيئت علمي و مد نظر قرار دادن اثرگذاري فعاليت‌هاي علمي و پژوهشي در متن جامعه ارائه مي‌شود.