فهرست مقالات , سال 1387,دوره1 شماره 28 XML
نویسندگان: معصومه قارون
کلیدواژه ها: اشتغال، سياست‌گذاري، بازار كار، دولت، سرمايه‌انساني، سياستهاي علمي، فناوري، ‌جوانان، نيروي متخصص، كارآفريني، آموزش، تحقيق و توسعه
دوره:  1 | شماره:  28 | تاریخ:  1387/11/29 | نوع مقاله: 
: 3
: 0
: 0
در بسياري از تحليل‌هاي اقتصادي، بيكاري موجود در اقتصاد ايران بيكاري ساختاري (ناشي از عدم انطباق مهارتهاي افراد با نيازهاي شغلي كارفرما) معرفي شده‌است. ليكن تعريف دقيق، شاخصهاي مربوط به هر يك از انواع بيكاري نشان مي‌دهد كه بيكاري موجود تركيبي از بيكاري دوره‌اي و ساختاري است كه وجه غالب آن بيكاري دوره‌اي ناشي از عدم تقاضاي كافي است و سياستهاي كوتاه مدت اتخاذ شده در سالهاي اخير نتوانسته‌است در رفع آن كارآمد و مؤثر باشد. درا ين مقاله ابتدا ساختار معيوب اشتغال با توجه به چند شاخص مرور و عملكرد سياستهاي اشتغال‌زايي تحليل و عدم تأثير آن در تصحيح اين ساختار به بحث گذاشته خواهد شد. آثار واگذاري فعاليت‌هاي دولتي در تشديد بيكاري دوره‌اي، لزوم تجديدنظر در نقش دولت و بدنبال آن سياست‌گذاري جامع و هماهنگ براي انعطاف‌پذير كردن بازار كار و افزايش رقابت در آن را مطرح مي‌سازد كه در اين خصوص، توجه به سياستهاي علوم و فناوري در ارتباط تناتنگ با سياستهاي كلان اقتصادي، اجتماعي الزامي است. از آنجا كه در سياست‌گذاري علوم و فناوري تاكنون به اين ارتباط كمتر توجه شده‌است، توصيه‌هايي در مورد كارآمد كردن اين سياستها از طريق اصلاح رويكردها و اقدامات فعلي ارائه خواهد شد.
    کلیدواژه ها: واحدهاي پژوهشي، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، خودارزيابي، شاخص
    دوره:  1 | شماره:  28 | تاریخ:  1387/11/29 | نوع مقاله: 
    : 3
    : 0
    : 0
    يكي از شاخص‌هاي مهم ارزيابي وضعيت پژوهشي خودارزيابي واحدهاي پژوهشي فعال موجود در آن كشور است. نگاهي به گذشته نشان مي‌دهد كه با پيشرفت جوامع و گذر از جامعه سنتي به جامعه صنعتي، فرايند پژوهش هم از حيطه فعاليتهاي متفرقه و پراكنده خارج شده و شكل نهادي و قانوني گرفته است. در ايران نظام طبقه‌بندي واحدهاي تحقيق براساس آيين‌نامه مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي مي‌باشد كه آنرا در قالب نهادهايي چون مؤسسه، مركز تحقيقات، گروه پژوهشي و ... طبقه‌بندي مي‌نمايد. گزارشي از خودارزيابي واحدهاي پژوهشي موضوع بحث اين مقاله مي‌باشد.
      نویسندگان: زهرا استاد زاده
      کلیدواژه ها: روابط علمي، گسترش همكاريهاي علمي – بين‌المللي، يادداشت تفاهم، موافقت‌نامه دانشگاهها و مراكز علمي و پژوهشي، موانع همكاري مشترك، زمينه‌ها
      دوره:  1 | شماره:  28 | تاریخ:  1387/11/29 | نوع مقاله: 
      : 3
      : 0
      : 0
      در اين بررس، به روش‌شناسي و بيان اهميت همكاريهاي علمي و بين‌المللي به بررسي مفهوم اين نوع همكاريها پرداخته شده‌است. بخش اصلي مقاله به بررسي وضعيت موجود همكاريهاي علمي بين دانشگاهي داخل و خارج براساس يادداشت تفاهم‌هاي منعقده بين دانشگاهي اختصاص يافته‌است. در اين مقاله به طور خلاصه عملكرد دفتر همكاريهاي علمي و بين‌المللي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري براساس دو بخش روابط بين‌المللي و علمي اشاره شده و بيشترين و كمترين رابطه علمي با كشورهاي مختلف براساس تقسيم‌بندي جغرافيايي بيان گرديده‌است. هم‌چنين دانشگاهها و مراكز علمي براساس بيشترين ميزان رابطه علمي معرفي گرديده‌اند. بررسي زمينه‌هاي مشترك همكاري و موانع همكاري مشترك بين دانشگاهي بخش ديگري از مقاله را تشكيل مي‌دهد. در بخش آخر مقاله نيز جمع‌بندي و برخي راهكارهاي مفيد ارائه گرديده‌است.
        کلیدواژه ها: آموزگار علم و معنا، رشد چند بعدي، نوآموزان، دانش، خرد، تجربه، توسعه شخصيت و مهارت.
        دوره:  1 | شماره:  28 | تاریخ:  1387/11/29 | نوع مقاله: 
        : 3
        : 0
        : 0
        نوآموزان، دانش‌آموزان و دانشجويان در راستاي رشد علمي و معنوي مخود نيازمند به مربيان آگاه و توانا مي‌باشند كه علاوه بر يادگيري روش علم‌يابي بتوانند روح خود را وسعت بخشيده و در راستاي اخلاق كريمه و انساني رشد نمايند. آموزگاران علم و معنا (Mentors) انسان‌هاي دانشمند، آگاه، پرمايه و مرشداني هستند كه چراغ هدايت را براي نوآموزان بدست گرفته و آنها را چند منظوره تربيت مي‌نمايند تا هم آموزنده علم روز و دانش‌مدار باشند و هم انسانهايي با مناعت طبع و كرامت نفس و برخوردار از فضايل اخلاقي به جامعه تحويل نمايند. آموزگاران علم و معنا دريچه‌هاي گوناگون يك پديده را به نوآموز مي‌آموزاند و آنها را از ماهيت تك بعدي خارج و آگاهي‌هاي زمانه و تجربه جهان ديدگان را بر سينه آنان حك مي‌نمايند. آموزگاران علم و معنا، علاوه بر پرورش استعدادهاي دروني دانش‌آموز و دانشجو، آنها را در برابر هجمه‌هاي علمي ديگران و ساير تحريم‌ها مقاوم ساخته و انسانهاي پرطاقت و چندبعدي مي‌سازند تا نور دانش آنان بر تارك جامه تابان گردد. امروز دانشجويان نياز به چنين مرشداني دارند تا استعدادهاي آنان از حالت بالقوه به فعليت درآيد تا بتوانندنيازهاي بشري را در سايه مديريت دانش خود رفع نموده و ساختار جامعه متعالي را سازمان دهند.
          نویسندگان: جمشيد خام چمنی
          کلیدواژه ها: نشريات ISI، ارزيابي، درخواست نمايه‌سازي نشريه، فرايند نمايه سازي نشريات در ISI
          دوره:  1 | شماره:  28 | تاریخ:  1387/11/29 | نوع مقاله: 
          : 3
          : 0
          : 0
          بانك اطلاعاتي ISI مركزي براي فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهمترين مجلات علمي منتشره در دنيا به منظور تبادل اطلاعات ميان پژوهشگران مختلف مي‌باشد. پر واضح است كه منظور پوشش جامع، فهرست‌نمودن كل مجلات علمي منتشر شده در جهان نمي‌باشد چرا كه از طرفي مقرون به صرفه نيست و از طرف ديگر تمام مجلات نشر يافته در جهان از استانداردهاي ISI پيروي نكرده و از غناي علمي لازم برخوردار نيستند. ارزيابي مجلات علمي ISI پيروي نكرده و از غناي علمي لازم برخوردار نيستند. ارزيابي مجلات علمي ISI به طور مستمر و مداوم هر دو هفته صورت مي‌گيرد. ارزيابي كنندگان ISI در حدود 2000 عنوان جديد را سالانه مورد ارزيابي قرار داده و تنها 10 تا 12% از مجلات علمي ارزيابي شده انتخاب مي‌شوند. هر مجله علمي قبل از انتخاب شدن و فهرست شدن در ISI يكسري مراحل ارزيابي را پشت سر مي‌گذارد. از جمله عوامل مورد ارزيابي رعايت استانداردهاي بانك اطلاعاتي ISI، كميته علمي منتخب مجله، تنوع بين‌المللي مقالات چاپ شده در آن، نشر به موقع مجله و جايگاه نشر آن مي‌باشد. لازم به ذكر است كه هيچ يك از اين عوامل به تنهايي مورد بررسي و ارزيابي قرار نمي‌گيرد بلكه با بررسي مجموع عوامل يك امتياز كلي داده خواهد شد. از جمله مواردي كه در ارزيابي مجله مورد توجه قرار دارد اين است كه عنوان مقالات، چكيده و كلمات كليدي بايد به زبان انگليسي باشد همچنين توصيه مي‌شود كه منابع نيز به زبان انگليسي نوشته شوند. اگر چه اطلاعات علمي مهم به تمامي زبان‌ها به چاپ مي‌رسد اما موارد ذكر شده بايد به زبان انگليسي باشد تا تحت داوري و ارزيابي ISI قرار گيرد زيرا ارزيابي كنندگان مجلات علمي در ISI نمي‌توانند عناوين و منابع بكار رفته در مقالات را به زبان انگليسي ترجمه كنند. داوري علمي و تخصصي مقالات چاپ شده در مجله توسط داوران نام آشناي علمي از جمله عمده‌ترين موارد مورد توجه ارزيابي كنندگان مي‌باشد كه گوياي اعتبار و غناي علمي مجله است. در اين نوشتار عوامل كيفي و كمي و شرايط لازم براي فهرست شدن يك مجله علمومي در بانك اطلاعات ISI برشمرده مي‌شود.
            نویسندگان: مير فضل الله موسوی
            کلیدواژه ها: هيأت علمي، پژوهشگر، فعاليت‌هاي پژوهشي، تحصيلات تكميلي، پايان نامه، توليد علم، سند چشم‌انداز ايران 1404، احراز جايگاه نخست علمي.
            دوره:  1 | شماره:  28 | تاریخ:  1387/11/29 | نوع مقاله: 
            : 3
            : 0
            : 0
            در اين مقاله با توجه به سند چشم‌انداز 20 ساله جمهوري اسلامي، در افق 1404 هجري شمسي ( 1404-1384) كه رسيدن به مقام اول در منطقه به لحاظ اقتصادي، علمي و فني را هدف قرار داده‌است، ‌وضعيت علمي كشور از منظر مقالات نمايه شده و مقايسه آن با برخي از كشورها مورد بررسي قرار گرفته‌است. در مطالعه وضعيت موجود مواردي همچون، معرفي شاخص‌هاي اساسي علم، سهم رشته‌هاي مختلف در توليد علم برخي از كشورها، روند رشد توليد علم در ايران و مقايسه آن با تركيه، تعداد مؤسسات ايران نمايه شده در مؤسسه اطلاعات ISI، آستانه ارجاعات و موقعيت رشته‌هاي گوناگون در توليد علم در گستره زماني ده ساله و تغييرات رتبه كشور در رشته‌هاي مختلف در دو گستره زماني متفاوت مورد توجه قرار گرفته است. بررسي‌هاي انجام شده نشان مي‌دهد به لحاظ نيروي انساني كارآمد، كه مهمترين سرمايه در توسعه مبتني بر دانايي است، در ايران پتانسيل بالقوه بالايي وجود دارد و با برنامه‌ريزي دقيق و با پشتيباني كامل از فعاليت تحقيقاتي مي‌توان به جايگاه شايسته ايران در جهان دست يافت.
              کلیدواژه ها: توليدات علمي پژوهشگران ايراني مدلاين، علم‌سنجي، شاخص‌هاي علمي.
              دوره:  1 | شماره:  28 | تاریخ:  1387/11/29 | نوع مقاله: 
              : 3
              : 0
              : 0
              مطالعه آثار علمي محققان ايراني، نمايه شده در پايگاه نمايه استنادي علوم در طي سالهاي 2003-1976 از افزايش بسيار زياد توليدات علمي ايرانيان بويژه در محدوده زماني سالهاي 2003-1990 حكايت دارد. در اين مقاله با بهره‌گيري از روشهاي علم‌سنجي به مطالعه رشد و توسعه آثار و مقالات علمي پژوهشگران علوم پايه و بين‌رشته‌اي پزشكي كه در سالهاي 2003-1976، مشتمل بر 2695 مدرك در پايگاه مدلاين به چاپ رسانده‌اند؛ مورد بررسي و تحليل قرار مي‌گيرد. به اين ترتيب دانشگاه‌ها، مجله‌ها و پديد‌آورندگان ايراني كه داراي بيشترين توليدات علمي هستند مشخص خواهند شد و حوزه‌هاي موضوعي كه بيشترين علاقمندي پژوهشگران در حوزه‌هاي علوم پايه و بين‌رشته‌اي پزشكي را در بر مي‌گيرد، مورد بررسي قرار گرفته و محل انتشار مقالات و نشريات آنان نيز مورد شناسايي قرار خواهد گرفت.
                نویسندگان: مهدی نوروزيان
                کلیدواژه ها: كامستك، سازمان كنفرانس اسلامي، مركز پژوهشهاي نوين، شبكه تعاوني امانت بين كتابخانه‌اي.
                دوره:  1 | شماره:  28 | تاریخ:  1387/11/29 | نوع مقاله: 
                : 4
                : 0
                : 0
                يكي از راههاي رشد و توسعه فناوري، همكاريهاي بين‌المللي و منطقه‌اي كشورها با يكديگر است. كميته دائمي همكاريهاي علمي وفناوري سازمان كنفرانس اسلامي يكي از مراكز فعال در اين زمينه است كه به منظور افزايش همكاريهاي علمي و ارتقاء سطوح ارتباطات علمي كشورهاي اسلامي تأسيس شده‌است. اين كميته كه اختصاراً كامستك ناميده مي شود با هدف و تأكيد بر توسعه آموزش‌هاي تكميلي، سرمايه‌گذاري در بخش تحقيقات، توجه ويژه به فناوري اطلاعات، مبادله اطلاعات ميان كشورهاي اسلامي و جلوگيري از فرار مغزها شكل گرفته‌است.
                  کلیدواژه ها: آكادمي علوم چين، سرمايه‌گذاري فنآوري، تحقيقات منجر به فنآوري برتر، مراكز تحقيقاتي علمي.
                  دوره:  1 | شماره:  28 | تاریخ:  1387/11/29 | نوع مقاله: 
                  : 4
                  : 0
                  : 0
                  خلق چين، تحت سرپرستي شوراي ايالتي به منظور اداره و انجام تحقيقات علمي تأسيس گرديد. اين آكادمي بالاترين موسسه آكادميك و همچنين مركز پژوهشي جامع علوم در چين است. رسالت و مآموريت آكادمي شامل تعيين خط مشي‌ها و هدفمند كردن تحقيقات علمي، آموزش و تربيت نيروي متخصص و كارآمد و بازسازي و قدرتمند نمودن مراكز علمي تحقيقاتي است. در راستاي اهداف فوق، تشويق و دعوت به كار دانشمندان چيني مقيم خارج كشور نيز منجر به برگشت بي‌سابقه دانشمندان چيني در سال 1950 و افزايش توان علمي و عملكردي آكادمي گرديد. آكادمي داراي پنج بخش آكادميك، 108 مركز تحقيقاتي علمي، بيش از 200 سرمايه‌گذار علمي و فنآوري و بالاي 20 واحد حمايت كننده‌است كه شامل يك دانشگاه و پنج مركز داده و اطلاعات مي‌باشد. اين مراكز در نقاط مختلفي از كشور گسترده شده‌اند و هدف آنها علاوه بر تحقيق و پژوهش، بومي نمودن علم و تعليق آن با نيازهاي روز جامعه مي‌باشد. آكادمي داراي بيش از 58000 كارمند و حدود 39000 هيأت علمي مي‌باشند. آكادمي نقش بسيار مؤثري در انجام تحقيقات منجر به توليد فنآوري برتر در كشور داشته و دارد.
                    نویسندگان: مسعود شجره
                    کلیدواژه ها: انجمن پيشبرد علوم آمريكا (AAAS)، رسالت، تشكيلات، فعاليت علمي، عضويت.
                    دوره:  1 | شماره:  28 | تاریخ:  1387/11/29 | نوع مقاله: 
                    : 3
                    : 0
                    : 0
                    انجمن پيشبرد علوم آمريكا در سال 1848 ميلادي تأسيس شد. اين انجمن با داشتن 262 انجمن و فرهنگستان علوم تابعه، داراي حدود ده ميليون عضو است. انجمن فوق به عنوان يك مؤسسه غيرانتفاعي عمل مي‌كند و داراي يكي از پرتيراژترين نشريه تحت عنوان Science در زمينه علوم پرخواننده است. دانشمندان، دانشجويان تمام وقت، دانشجويان فوق دكترا و رزيدنت‌ها مي‌توانند به عضويت اين انجمن درآمده و از نشريات اينترنتي و ساير مزايا همچون كمك هزينه‌هاي تحصيلي بهره‌منمد گردند. اين انجمن با فعاليت‌هاي خود نقش كاملاً‌ موثري در جهت پيشبرد علوم و رفاه جامعه آمريكا ايفا مي‌نمايد، اين نوشتار به شرح رسالت، تشكيلات، فعاليت‌هاي علمي، شرايط عضويت و نحوه حمايت از طرح‌هاي پژوهش‌هاي انجمن پيشبرد علوم آمريكا مي‌پردازد.
                      دوره:  1 | شماره:  28 | تاریخ:  1387/11/29 | نوع مقاله: 
                      : 3
                      : 0
                      : 0
                        کلیدواژه ها: تحقيق و توسعه، نوآوري، حق اختراع، كارآفرينان، شركت‌هاي كوچك و متوسط، برنامه.
                        دوره:  1 | شماره:  28 | تاریخ:  1387/11/29 | نوع مقاله: 
                        : 3
                        : 0
                        : 0
                        كشورهاي پيشرفته با توجه به اهميت كارآفريني و شركت‌هاي كوچك و متوسط (SME) در رشد اقتصادي و ايجاد اشتغال در جوامع، برنامه‌هاي مختلفي را جهت استفاده كارآفرينان و شركت‌هاي كوچك و متوسط از نتايج تحقيقات بعمل آمده اجرا مي‌نمايند. اطلاع و استفاده از نتايج تحقيقاتي منجر به ايجاد فرصت‌هاي تجاري جديد مي‌شود كه مي‌تواند سبب رشد و تداوم كارآفريني و در نهايت رشد و توسعه اقتصادي كشورها گردد. در اين مقاله تحقيقاتي برنامه‌هاي مختلفي كه در چند كشور پيشرفته اروپايي اجرا مي‌گردد مطالعه شده‌است.
                          نویسندگان: زهرا موسوی
                          کلیدواژه ها: ICSU، توانمندسازي علمي، توسعه پايدار، گروه‌هاي بين‌رشته‌اي، پروژه‌هاي ابتكاري گروهي، دفاتر منطقه‌اي، اعضاي منطقه‌اي.
                          دوره:  1 | شماره:  28 | تاریخ:  1387/11/29 | نوع مقاله: 
                          : 4
                          : 0
                          : 0
                          با پيشرفت علم و گسترش شاخه‌هاي مختلف علمي و ارتباط آنها با هم حضور همه جانبه ساير كشورها كه تاكنون در عرصه‌هاي علمي غايب بوده‌اند، بيش از پش ضروري مي‌باشد. شوراي بين‌المللي علوم تلاش دارد تا با شركت دادن كشورهاي در حال توسعه در برنامه‌هاي خود و بهره‌جويي و به اشتراك گذاشتن منابع اطلاعات و تبادل تجارت بويژه در علوم بين رشته‌اي به همگاني شدن علم كمك كند و از طرفي ديگر با گسترش ارتباط بين دانشمندان و سياستگذاران بيش از پيش علم را در جهت تأمين رفاه جامعه و مردم تقويت و توسعه بخشد. دانشگاه تهران بعنوان نماينده شوراي بين‌المللي علوم در ايران مي‌باشد و دفتر محلي آن در دانشگاه مذكور استقرار يافته و بزودي فعلايت خود را آغاز مي‌نمايد. مقاله حاضر اطلاعاتي جامع درخصوص شوراي بين‌المللي علوم و دفتار منطقه‌اي آن ارائه مي‌نمايد.