فهرست مقالات , سال 1387,دوره1 شماره 25 XML
کلیدواژه ها: نانو تكنولوژي، ملكول‌هاي زيستي، شبيه‌سازي مولكولي، سياست‌گذاري در نانوتكنولوژي ايران.
دوره:  1 | شماره:  25 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
: 3
: 0
: 0
نانو تكنولوژي در لغت به معناي علم مطالعه ذرات بسيار كوچك است. گاهي از آن به عنوان علم ذرات بسيار كوچك نام برده و به عنوان تكنولوژي ساخت وسايل در مقياس اتمي يا مولكولي تعريف مي‌شود. پيشوند نانو از كلمه يوياني nanos به معناي يك بيليونيم است. دانشمنداني كه در زمينه نانوتكنولوژي كار مي‌كنند، در مقياس نانو وارد شده و ذراتي را مطالعه مي‌كنند كه صد هزار بار كوچكتر از قطر مو مي‌باشند. ساخت وسايلي با اندازه كمتر از 100 نانومتر محصول نانوتكنولوژي است. اندازه يك مولكول يك نانومتر مي‌باشد،‌ از اين رو نانوتكنولوژي علم مطالعه در حد مولكول است. مقايس نانو، مرز نامشخصي بين دنياي كلاسيك و مكانيك كوانتوم بوده از اينرو درك نانوتكنولوژي حاكي از ورود تحولي نو در توانائيها و قابليت‌ها مي‌باشد. ساخت ماشين‌هاي نانو، نانو الكترونيكها و ساير وسايل نانو، بدون شك مشكلات بسياري را كه بشر امروزه با آن مواجه است، حل خواهد كرد زيرا اندازه كوچك اين وسايل،‌ اين امكان را فراهم مي‌سازد كه فرآيندها، پديده‌ها و خصوصيات زيستي، شيميايي و فيزيكي پيشرفته و نوظهور را نمايان سازند. هنگامي كه تركيبات ساختاري ويژه در محدوده يك تا صد نانومتر قرار دارند از خود صفات فيزيكي متفاوتي نشان مي‌دهند. در حال حاضر نانوتكنولوژي در مرحله شكوفا شدن است و هم اكنون توانايي ساخت ماده در مقياس اتمي وجود دارد و محصولات فراواني يافت مي‌شوند كه نتيجه مستقيم افزايش توانايي براي ساخت تركيبات با اندازه‌هاي كمتر از صد نانومتر است. ساخت آيينه‌هايي كه بخار نمي‌گيرند، تلويزيون‌هايي با صفحه نمايش مسطح، نقاشي‌هاي تقليد زيستي با زاويه تماس180 درجه و تهيه ويتامين‌هاي حلال چربي در نوشيدني‌هاي آبكي، برخي از اظهارات اوليه نانوتكنولوژي است. اين تكنولوژي براي اهداف بسيار پيچيده نيز مي‌تواند استفاده شود. به عنوان مثال ممكن است روزي علم نانو به توليد ماشين‌هاي ميكروسكوپي منجر شود كه آسيب‌هاي بدن را در سطح سلول برطرف نمايد. پيشرفتهاي فراوان در علم كامپيوتر، داروسازي و پزشكي زماني صورت مي‌گيرد كه پتانسيل واقعي نانوتكنولوژي حاصل شود. علم نانوتكنولوژي زمينه ميان‌رشته‌اي است كه ارتباط نزديك رشته‌هايي از قبيل فيزيك، زيست‌شناسي، شيمي، مهندسي، كامپيوتر‌ و ... را نياز دارد. مراكز نانوتكنولوژي در سراسر دنيا سرمايه‌گذاري بسيار كرده تا بتوانند از اين بازار گرم علمي سهم بيشتري ببرند. اين پيشرفت سريع با پيدايش رو به افزايش واژه نانو در مجلات و اخبار مشهود است. ايران نيز بايد با بهره‌گيري از توان بالاي علمي دانشمنداني كه در افزايش سطح توليد علم كشور مؤثرند و با بهره‌گيري از انديشه آنها در اين وادي قدم گذارد تا در آينده‌اي نه چندان دور، بتواند توليد كننده محصولات نانوتكنولوژي در كشور باشد.
    کلیدواژه ها: آكادمي علوم استراليا، سياستگذاري علوم، فعاليت‌هاي علمي، ارتباطات علمي.
    دوره:  1 | شماره:  25 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
    : 3
    : 0
    : 0
    آكادمي علوم استراليا – به شكل امروزي خود- از سال 1954 با هدف پيشبرد علوم در استراليا تشكيل شد. مجموعه‌اي مستقل و غير انتفاعي مي‌باشد و هر چند از حمايت‌هاي دولتي برخوردار است، التزام قانوني به دولت ندارد. آكادمي در حال حاضر 372 عضو دارد. نحوه عضويت در آكادمي به 3 شكل اعضاي اصلي، اعضاي منتخب ويژه و اعضاي وابسته صورت مي‌گيرد. اعضاي آكادمي به صورت افتخاري با شركت در شورا، كميته‌ها و به عنوان مشاور با آكادمي همكاري مي‌كنند. آكادمي علوم استراليا با دارا بودن مجموعه بزرگي از متخصصان همواره به عنوان يك مشاور معتبر در تصميم‌گيري‌ها و سياستگذاري‌ به دولتمردان كمك نموده‌است و همچنين با در نظر گرفتن نيازها و وضعيت استراليا، اولويت‌هاي بخش پژوهشي را تبيين نموده و بدين ترتيب در شد اقتصادي استراليا نقش مهمي ايفا كرده‌است. از سوي ديگر آكادمي با حمايت از ايجاد ارتباطات گسترده با دانشمندان برجسته در سطح جهاني، فرصتي را فراهم مي‌آورد تا پژوهشگران استراليايي ضمن تبادل افكار با همكاران خود بتوانند از جديدترين فن‌آوري نيز استفاده كنند. آكادمي در بخش آموزشي نير فعال عمل كرده‌است و تاكنون كتب معتبر آموزشي زيادي را منتشر كرده‌است. آكادمي علوم استراليا هر ساله به منظور تشويق پژوهشگران جوايز متعددي را نيز اهداء مي‌كند.
      کلیدواژه ها: بنياد علمي اروپا ESF، اهداف، ساختار، شيوه عمل، برنامه‌هاي علمي.
      دوره:  1 | شماره:  25 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
      : 3
      : 0
      : 0
      بنياد علمي اروپا يا Europeans Science Foundation (ESF) در سال 1974 ميلادي تأسيس شد. اعضاي اين بنياد را شوراي تحقيقاتي،‌آكادمي‌ها و مؤسسات علمي از 29 كشور اروپايي تشكيل مي‌دهند و در مجموع 76 عضو دارد. هدف از تأسيس اين بنياد كمك به پيشبرد علم و دانش و ارتقاء آن در سطح اروپا مي‌باشد. به بيان ديگر ESF همچون بستري است كه با گردهم‌آوردن دانشمندان برجسته و عوامل سرمايه‌گذار، سعي در برنامه‌ريزي و به اجرا درآوردن توانايي‌هاي علمي موجود در كل قاره اروپا دارد تا به اين وسيله، شرايط رشد علم را تحقق بخشد. در اين مقاله اهداف،‌ ساختار، برنامه‌هاي علمي و شيوه‌هاي عملكرد بنياد علمي اروپا ESF باختصار شرح داده شده‌است.
        نویسندگان: عصمت فاضلی
        کلیدواژه ها: آموزش مادام العمر، آموزش باز و انعطاف‌پذير، آموزش برخط، روش معلم‌مداري، روش دانشجو يا فراگيرمداري و روش تيم آموزشي مداري.
        دوره:  1 | شماره:  25 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
        : 3
        : 0
        : 0
        هدف اين مقاله مروري بر تأثير فنّاوري در آموزش و ظهور آموزش باز و انعطاف‌پذير (OFL) است. فنّاوري با پيشرفت روزافزون تأثير شگرفي در ارتقاء و تحول آموزش داشته‌است. چنانكه آموزش با بهره‌گيري از فنّاوري مراحلي را طي كرده كه مراحل توزيعي، تعاملي،‌ و اشتراكي نام گرفته‌اند. در هر يك از اين مراحل آموزشي، ‌به ترتيب،‌ استاد يا معلممداري، دانشجو يا فراگير مداري و تيم آموزش مداري مطرح بوده‌است. فنّاوري اطلاعات و ارتباطات، و شبكه جهاني وب در جهت ارتقاء آموزش از راه دور امكان برنامه‌ريزي آموزش باز و انعطاف‌پذير را فراهم ساخته‌اند. چنين آموزشي داراي مزاياي متعددي مانند عدم وجود شرايط ورودي، محدوديت زماني، استفاده از روش معين، ‌و محدوديت منابع است. با اين وصف، ارتباط رو در رو و جنبه عاطفي اين گونه آموزش ضعيف است. بهترين روش براي آموزش اشتراكي استفاده از شبكه جهاني وب است. با اين حال، انتخاب يك چارچوب كاملاً مطمئن و كارآمد براي جنين آموزشي مشكل است. استفاده از طرح توانمندي ذهني ششگانه بلوم در ارائه مطالب در محيط وب شايد بتواند بر سهولت كار بيافزايد. برحسب طرح مزبور،‌مطلب ارائه شده بايد متناسب با مرحله يادگيري- كه آغاز آن « كسب دانش» ‌و نهايتش مرحله «‌ارزشيابي و قضاوت» است- باشد.
          نویسندگان: مهدی شريعت زاده
          دوره:  1 | شماره:  25 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
          : 3
          : 0
          : 0
            نویسندگان: علی اکبر صبوری
            کلیدواژه ها: توليد علم، كره جنوبي، ‌ISI، تعداد مقالات، رشد علمي
            دوره:  1 | شماره:  25 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
            : 3
            : 0
            : 0
            در سالهاي اخير، براساس مقالات نمايه شده در مؤسسه اطلاعات علمي (ISI) اينگونه مشهود است كه كره‌جنوبي ميزان مشاركت خود را در توليد متون علمي به طور پيوسته افزايش داده‌است. به طور كلي، كره‌جنوبي ميزان مشاركت خود را در اطلاعات پايه ISI از 5% درصد در سال 1981 به 71/1 درصد در سال 2000 و سپس به 1/‌2 درصد در سال 2003، يعني 42 برابر در مدت 23 سال، افزايش داده‌است. اين افزايش همراه با رشد در تعداد مقالات بسيار تأثيرگذار (IF بالا) ارائه شده توسط مؤسسات كره‌جنوبي و همين‌طور ترقي ضريب تأثير رشته‌هاي كليدي ملي بوده‌است. در حال حاضر، كره جنوبي چهاردمين كشور توليد كننده علم در جهان است. بيشترين تعداد مقالات در كره مربوط به علوم فيزيك مي‌باشد. بيشترين مشاركت در توليد علم رشته‌هاي مختلف مربوط به علوم مواد مي‌باشد، به طوري كه در سال 2002 بيش از پنج درصد مقالات اين شاخه از علم در كشور كره حاصل شده است. بعلاوه، تحقيقات در علوم مواد در كره‌جنوبي به گونه‌اي است كه در آن متوسط تعداد ارجاعات به هر مقاله حاصل،‌ بيشترين مطلوبيت را با مقدار متوسط جهاني دارد
              نویسندگان: مير فضل الله موسوی
              کلیدواژه ها: توليد علم، رتبه كشورها، رتبه ايران، كيفيت، ارجاعات، مقالات پراستناد، شاخص‌هاي اساسي علم.
              دوره:  1 | شماره:  25 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
              : 3
              : 0
              : 0
              در اين مقاله رتبه 50 كشور اول از 150 كشور نمايه شده در موسسه اطلاعات علمي آمريكا از ميان 227 كشور جهان،‌ به لحاظ توليد علم در سال 2003 بر اساس تعداد مقالات و تعداد كل مستندات بررسي شده‌است. رتبه كشورها به لحاظ مطلق توليد علم و توليد علم بر جمعيت كشور مورد مقايسه قرار گرفته و در اين مقاله گزارش مي‌شود. از لحاظ مطلق توليد علم، آمريكا رتبه اول به لحاظ توليد علم بر جمعيت، سوئيس رتبه اول را كسب مي‌نمايد. با شاخص توليد علم نسبي ( نسبت به جمعيت) رتبه آمريكا بيستم مي‌شود. اين مطالعه نشان مي‌دهد كه 10 كشور اول در توليد علم 59% و 50 كشور اول 87% مشاركت داشته و بقيه 100 ك شور نمايه شده تنها در توليد علم 13% مشاركت دارند. كشور اول به لحاظ مطلق توليد علم با چاپ 239428 مقاله در چاپ 21% مشاركت دارد، در صورتيكه كشور دهم با چاپ 25108 مقاله 2/2% مشاركت دارد. رتبه ايران در سال گذشته به 42 رسيد كه جزء 29% اول از 150 كشور جهان در توليد علم قرار گرفت. اين درحالي است كه در سال 1993، رتبه 55 را داشت. در سالهاي اخير سرعت رشد مقالات نمايه شده ايران، رتبه اول را در سطح جهان كسب نمود. علل اين رشد بررسي شده‌است، هر چند اين رشد، تنها نشان‌دهنده بخشي از توليدات علمي ايران است كه توسط اين موسسه نمايه مي‌شود. رشد 10 كشور اول با توجه به رسيدن به حداكثر توليدات علمي از شيب كمتري برخوردار است كه حفظ وضع موجود نيز در مورد اين كشورها خود حائز اهميت است. در منطقه، رشد تركيه قابل ملاحظه بوده و تعداد 10356 مقاله در سال 2003 چشم‌گير است. اما در مقايسه با سال 1993 يعني در 11 سال گذشته، رشد ايران حدود 12 برابر و تركيه 5/7 برابر شده‌است. در اين مقاله شاخص رشد ارجاعات ( از لحاظ كيفي) گزارش مي‌گردد. متوسط تعداد ارجاعات به مقالات ايران 3 مي‌باشد، يعني به هر مقاله به طور متوسط 3 ارجاع صورت گرفته‌است، البته اين ارجاعات در رشته‌هاي مختلف، بين 7/0 تا 3/‌4 تفاوت مي‌باشد.
                نویسندگان: رضا منصوری
                کلیدواژه ها: توسعه علمي، موانع پژوهش، رشد، سناريوي تكاملي نوآوري.
                دوره:  1 | شماره:  25 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
                : 3
                : 0
                : 0
                سالها است كه به هنگام بحث در مورد توسعه و پژوهش همواره كوشش شده‌است موانع سر راه پژوهش برشمرده شود. پژوهشگران نيز همواره در گفتارهاي روزانه و مصاحبه‌ها به نمونه‌هايي از اين موانع اشاره مي‌كنند. در اين مقاله استدلال مي‌شود كه با درك چگونگي توسعه و پژوهش و برنامه‌ريزي براي آن، به ويژه با درك تمايز ميان سنجش تحقيق و توسعه و سنجش نوآوري كه به خروجي توجه مي‌كند، اصرار بر شناخت موانع، ما را از درك سازوكارهاي رشد منحرف مي‌كند، و به جاي آن بايد عاملهاي رشد پژوهش را شناخت. اين چرخش بينش بنياد برنامه‌ريزيها و مديريت پژوهش كشور را دگرگون مي‌كند. به پاره‌اي از اين دگرگوني‌ها اشاره مي شود.
                  نویسندگان: حميد رضا آراسته
                  کلیدواژه ها: انجمنهاي علمي، استقلال، آزادي علمي، مشاركت، بازآموزي، ‌پژوهش و مشاوره
                  دوره:  1 | شماره:  25 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
                  : 3
                  : 0
                  : 0
                  اين مقاله به بررسي فلسفه انجمنهاي علمي مي‌پردازد. انجمنهاي علمي نقش فزاينده‌اي را در حمايت از دانش‌پژوهي و متخصصان ايفا كرده‌اند. يك نهاد علمي زماني به طور اثربخش اداره مي‌شود كه از استقلال مناسب برخوردار باشد. همچنين، با بهره‌مندي صاحب‌نظران از آزادي علمي و مشاركت آنها در امور دانشگاه است كه با ارزش‌ترين انديشه‌ها به منصه ظهور مي‌رسد. اما نفوذ سياستهاي ديوانسالاري دولتي به آموزش عالي، استقلال دانشگاهي، آزادي علمي و تصميم‌گيري جمعي را محدود كرد. اين موضوع منجر به سوق دادن برخي از فعاليت‌هاي تخصصي به درون انجمنهاي علمي گرديد. اگرچه اين نهادها در اشكال، اهداف، اندازه، كاركرد و ذينفعان داراي تفاوتهاي بسياي هستند، اما رسالت آنها در بازآموزي، ارتباطات علمي، پژوهش و مشاوره خلاصه مي‌شود.
                    نویسندگان: اکرم قدیمی
                    کلیدواژه ها: انجمنهاي علمي ايران، تاريخچه، ساختار، اهداف، تعريف، انواع، وظايف، عملكرد، شرايط عضويت بررسي مقايسه‌اي انجمن‌هاي علمي.
                    دوره:  1 | شماره:  25 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
                    : 3
                    : 0
                    : 0
                    انجمن‌هاي علمي از جمله نهادهاي جامعه مدني هستند كه نقش مؤثري در توليد دانش و دستيابي به توسعه علمي دارند. در واقع انجمنهاي علمي زير بناي اصلي نهادهاي مستقلي را تشكيل مي‌دهند كه اغلب آنها فراتر از حد و مرز سياسي، نژادي، قومي، مذهبي، جنسيب و غيره، براساس ضرورتهاي جهان دموكراسي و تقويت همبستگي‌هاي معنوي بشر، پديد آمده‌اند و فضاي مناسبي را براي آزادانديشي و استقرار فرهنگ گفت‌و‌گو در راستاي بسط و تحكيم جامعه مدني حول محور خردورزي، تعهد، وفاق، آزادي و عدالت به ارمغان آورده‌اند. در اين مقاله به اجمال به بررسي تارخيچه، ساختار، اهداف و وظايف و عملكرد انجمن‌هاي علمي كشور مي‌پردازد. مهمترين ويژگي‌هاي انجمنهاي علمي عدم وابستگي آنها به دولتها از نظر منابع مالي و نيروي انساني، سرعت عمل، قدرت تصميم‌گيري بالا، بوروكراسي محدود و ساز و كار انعطاف‌پذيرشان مي‌باشد كه سبب افزايش كارآيي آنها در سطح ملي و بين‌المللي بوده‌است.