فهرست مقالات , سال 1387,دوره1 شماره 24 XML
دوره:  1 | شماره:  24 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
: 4
: 0
: 0
    نویسندگان: محمد جهانفر
    دوره:  1 | شماره:  24 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
    : 4
    : 0
    : 0
      نویسندگان: علی اکبر صبوری
      کلیدواژه ها: ارتقاء علم، خاورميانه، تحقيق و توسعه، درصد توليد علم.
      دوره:  1 | شماره:  24 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
      : 4
      : 0
      : 0
      در سال‌هاي اخير، بر طبق مقالات نمايه شده در مؤسسه اطلاعات علمي (ISI) آمريكا در فاصله سال‌هاي 1981 تا 2002، ايران پي‌در پي حضورش را در جهان علم افزايش داده‌است. از اين رو، توليد علم و ضريب تأثير گروهي از كشورهاي خاورميانه، شامل ايران، در بيست سال اخير مورد بررسي قرار مي‌گيرد. همان‌طور كه در شكل (1) نشان داده‌شده‌است. توليد علم ايران هر چند هنوز نسبتاً كم است، در ده سال اخير تعداد مقالات ايران افزايش قابل توجهي، از 501 مقاله در سال 1996 به 1830 مقاله در سال 2002، داشته‌است. مصر بزرگترين توليد كننده علم در اين گروه است و تعداد مقالات آن مرتب در حال افزايش اشت. در حالي كه عربستان سعودي داراي يك قله محصل علمي در سال 1996 (1537 مقاله) بوده كه پس از آن يك كاهش اندك را نشان مي‌دهد و آنگاه توليد علمي آن از سال 2000 تقريباً‌به 1300 مقاله در سال ثابت شده‌است.
        کلیدواژه ها: ارتقاء علم، خاورميانه، تحقيق و توسعه، درصد توليد علم.
        دوره:  1 | شماره:  24 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
        : 4
        : 0
        : 0
        بعداز چهار دهه كره جنوبي تجربه متنوعي از توسعه بدست آورده‌است. اين تجربه به توسعه، سريع اجتماعي – اقتصادي انجاميده‌است. اكنون كره‌اي‌ها معتقدند كه بايد با مشاركت در برگزاري دوره‌هاي آموزشي اطلاعات دست اول خود را كه حاصل تجربه 40 ساله آنهاست به كشورهاي در حال توسعه منتقل كنند. لذا دولت كره تصميم دارد با توسعه منابع انساني كشورهاي در حال توسعه از طريق برگزاري دوره‌هاي آموزشي برنامه همكاري‌هاي فني خود را توسعه دهد. هدف از برگزاري دوره‌هاي آموزشي ايجاد امكان و فرصتي براي شركت‌كنندگان از كشورهاي مختلف به منظور ارتقاي سطح مهارت‌هاي فني و اداري آنها در زمينه مورد نظر است به شكلي كه در آينده بتوانند از تجربيات كره در كشورهاي خود استفاده نمايند. هدف ديگري كه كره‌اي‌ها دنبال مي‌كنند شناساندن امكانات و پيشرفت‌هاي علمي و تكنولوژي خود به كشورهاي در حال توسعه مي‌باشند. در اثر اين آگاهي يك نوع همبستگي هم به سيستم كره توسط افراد شركت‌كننده از كشورهاي مختلف بوجود مي‌آيد. خصوصاً كه افراد شركت‌كننده در دوره‌هاي مختلف از مديران مياني و مؤثر در وزارتخانه‌ها و سازمان‌هاي دولتي مي‌باشند. طبيعتاً پيشرفت‌هاي سريع علمي و تكنولوژيكي كره در دو دهه گذشته همه شركت‌كنندگان را از زواياي مختلف تحت تأثير قرار مي‌دهد و يك نوع احساس تحسين را در درون آنها نسبت به كره‌اي‌ها و نهايتاً يك نوع گرايش به سيستم كره‌اي‌ها را در افراد به وجود مي‌آورد. سازمان برگزاركننده دوره‌هاي آموزشي آژانس همكاري‌هاي بين‌المللي كره (KOICA) با همكاري مؤسسه سياست علوم وتكنولوژي كره (STEPI) و مركز آموزش همكاري‌هاي بين‌الملي (ICIC) مي‌باشند. KOICA با همكاري مؤسسات مختلف علوم و تكنولوژي دوره‌هاي مورد نظر را برگزار مي‌نمايد. محتوي دوره سياستگذاري علوم و تكنولوژي كه در ارتباط با تجربيات كره مي‌باشد توسط مؤسسه سياست علم و تكنولوژي كره (STEPI) تدوين گرديده و توسط 20 نفر از اساتيد اين مؤسسه ارائه مي‌شود. مؤسسه فوق در سال 1987 تأسيس گرديد. اين مؤسسه يك نهاد دولتي به حساب مي‌آيد و از طريق بودجه دولت كره تأمين مالي مي‌شود.
          کلیدواژه ها: آكادمي علوم فرانسه، تاريخچه، ساختار و بنيادهاي آكادمي، كميته پشتيباني از دانشمندان علوم.
          دوره:  1 | شماره:  24 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
          : 4
          : 0
          : 0
          آكادمي علوم فرانسه از بدو تأسيس يعني سال 1666 تاكنون مسير پرفراز و نشيبي را پشت سرگذاشته و در طي عمر نسبتاً‌ طولاني خود در مقاطع زماني مختلف علمي گرانبها و ذيقيمتي را به جهان بشريت تقديم نموده‌است. نام‌آوراني چون لاواريه، پاستور، ماري و پيركوري، ژوسيو، و ... افتخار حضور در آكادمي علوم را از آن خود نموده‌اند و متقابلا به سربلندي و ارتقاء اعتبار آكادمي علوم نيز افزوده‌اند. از جمله فعاليت‌هاي مهم آكادمي علوم فرانسه مي‌توان به تعيين نقشه كره زمين طي سال‌هاي 1735 اشاره نمود كه توسط بزرگاني مانند بوگر و موپرتوئيس انجام گرفته‌است. آكادمي علوم فرانسه جهت همگام و هماهنگ شدن با دانش روز بارها مجبور به بازنگري عميق در ساختار و بدنه اصلي خود شده و در شرايط كنوني نيز رسالت خود را در خدمت به جاعه علمي دنيا، از طريق رسانه‌هاي نوشتاري گوناگون، برگزاري كنفرانس‌هاي مختلف در سطوح ملي و بين‌المللي، آرشيو، اهدا جوايز، بنيادها و كميته‌هائي كه زيرمجموعه آن را تشكيل مي‌دهند، ايفا مي‌نمايد. علاوه بر اين، نقش آكادمي علوم فرانسه در بررسي مسائل استراتژيك ملي انكارناپذير است به طوري كه راه‌كارهاي ارائه شده توسط اين آكادمي به صورت گزارش‌هايي در اختيار مراكز تصميم‌گيري قرار مي‌گيرد.
            کلیدواژه ها: صنايع پيشرفته، اقتصاد دانش محور، توليد علم، نوآوري، توسعه منابع انساني، كارآفريني.
            دوره:  1 | شماره:  24 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
            : 4
            : 0
            : 0
            در اقتصاد دانش محور، شكوفايي اقتصادي وقتي حاصل خواهد شد كه بستر لازم براي نوآوري و حضور در بازارهاي جهاني فراهم گردد. لازمه ورود به بازارهاي جهاني توسعه صنايع پيشرفته مي‌باشد، و توسعه اين صنايع كه اصولاً دانش محورند، نيازمند توسعه فرهنگ نوآوري است. در اين مقاله سعي گرديده‌است تا پيش‌نيازهاي توسعه صنعتي بخصوص صنايع پيشرفته و عوامل تأثيرگذار از قبيل عزم ملي، اهداف، تعيين استراتژي توسعه تكنولوژي، تدوين برنامه عملياتي، متولي با اقتدار و تفكر توسعه‌اي، منابع و امكانات، توليد علم و نوآوري، توسعه منابع انساني، حمايت از سرمايه‌گذاري، تدوين قوانين مناسب و برنامه‌ريزي جهت حضور در بازارهاي جهاني بعنوان پارامترهاي موثر و كليدي در توسعه صنايع پيشرفته بطور اختصار مورد بررسي قرار‌گيرد، و اين عوامل به صورت الگويي در يك نمودار ارائه گرديده تا مراجعه كننده به مقاله، در يك نگاه نكات كليدي در توسعه صنايع پيشرفته را مورد توجه قرا ردهد
              نویسندگان: رضا منيعی
              کلیدواژه ها: آموزش عالي، آموزش از راه دور، فناوري ارتباطات و اطلاعات، دانشگاه مجازي و اينترنت.
              دوره:  1 | شماره:  24 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
              : 4
              : 0
              : 0
              گسترش روزافزون فناوري ارتباطات و اطلاعات از يك سو و تقاضاي فزاينده براي آموزش عالي از سوي ديگر نظام‌ آموزش عالي را به ايجاد تنوع در دوره‌هاي آموزشي بخصوص آموزش از راه دور و استفاده بهينه از ظرفيت‌هاي ايجاد شده توسط فناوري اطلاعات سوق خواهد داد. آموزش از راه دور به عنوان يكي از سرويس‌هاي جامعه اطلاعاتي كه از تلفيق فناوري‌هاي نوين ارتباطي و آموزشي شكل گرفته‌است امكان برداشتن مرزهاي زماني و مكاني را بيش از پيش به وجود آورده‌است و اين امر تحولي شگرف در آموزش عالي ايجاد كرده‌است. تحولات نهادين و ساختاري در آموزش عالي در مقياس جهاني، نظام آموزش عالي كشورمان را نيز در معرض تحولي مفهومي و بنيادين قرار داده‌است و در اين بحبوحه و در گذار پر مانع از نظام آموزش سنتي به آموزش عالي فرانوين فرصتها و چالشهاي بسياري براي نظام عرضه و تقاضاي آموزش عالي بوجود آمده آورده‌است. در اين مقاله ضمن بيان چالشهاي پيش‌روي نظام آموزش عالي، توسعه فناوري ارتباطات و اطلاعات نيز مورد بحث قرار گرفته‌است و فرصتها و چالشهايي كه نظام آموزش عالي كشورمان در بكارگيري از آموزش از راه دور با آن روبرو خواهد شد بيان شده‌است.
                نویسندگان: حميد رضا آراسته
                کلیدواژه ها: چشم‌انداز توسعه ايران، آموزش عالي، توسعه انساني.
                دوره:  1 | شماره:  24 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
                : 5
                : 0
                : 0
                هدف از اين مقاله بررسي نقش آموزش عالي در دست‌يابي به اهداف چشم‌انداز بيست ساله جمهوري اسلامي ايران است. اين مقاله به بررسي وضعيت كنوني توسعه انساني در ايران، اهميت توسعه منابع انساني، مشكلات پيش‌روي آموزش عالي ايران و سياست‌هاي كلان آموزش عالي در كشورهاي پيشرفته مي‌پردازد. ديدگاههاي نويسنده درباره چالشهاي اصلي پيش روي آموزش عالي نيز در آخرين بخش مقاله بيان مي‌شود. اين چالشها روي ده موضوع اصلي در نظام آموزش عالي متمركز شده‌اند: تغيير ساختار، برنامه‌هاي درسي، دسترسي، سرمايه‌گذاري در آموزش عالي، ارزيابي ستانده‌ها، مدرك‌گرايي، ويژگيهاي دانشجويان آتي، ايجاد توازن ميان آموزش و پژوهش، افزايش كارايي و آموزش و بازآموزي.
                  کلیدواژه ها: كتاب، نشر، نشر كتاب، آمار نشر كتاب.
                  دوره:  1 | شماره:  24 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
                  : 4
                  : 0
                  : 0
                  نشر كتاب به عنوان يكي از شاخص‌هاي توسعه فرهنگي – اجتماعي در بستر زمان تغييرات و فراز و نشيب‌هايي را شاهد‌ بوده‌است. اين تغييرات گاه با تغيير و تحولات سياسي، اجتماعي و اقتصادي همزمان بوده‌است. در تحقيقي از نوع مطالعات اسنادي با استخراج داده‌ها از مهمترين منبع ثانويه موجود در زمينه آمار نشر كتاب در ايران و تحليل آن، نتايج عمده زير حاصل شد:‌ طي 24 سال گذشته نشر كتاب در ايران با برخورداري از ميانگين نرخ رشدي حدود 22 درصد شاهد رشد مداومي بوده‌است. در سال‌هاي نخستين پس از انقلاب بالاترين نرخ رشد در اين عرصه ديده‌مي‌شود (ميانگين نرخ رشد 52%) و پس از آن دوره ركود فرا مي‌رسد كه با دوران جنگ تحميلي مقارن بوده‌است (ميانگين نرخ رشد 5%). در فاصله سالهاي 1368 تا 1375 شاهد بهبود در آمار نشر عناوين كتاب هستيم كه با نرخ متوسط 10 درصد دوباره در حال رونق گرفتن است. در سالهي 1376 تا 1381 رشد توليد كتاب آهنگي تند‌تر (12%) به خود مي‌گيرد. مقايسه روند آمار نشر كتاب در ايران با روند آن در چند كشور منتخب در بخش پاياني آمده‌است.
                    نویسندگان: علی اکبر صبوری
                    کلیدواژه ها: توليد علم، ISI، تعداد مقالات، رشد علمي.
                    دوره:  1 | شماره:  24 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
                    : 3
                    : 0
                    : 0
                    با استفاده از تعداد مقالات به ثبت رسيده در شاخه علوم محض در مؤسسه علمي (ISI)، كشورهاي عمده توليدكننده علم و ميزان مشاركت آنها در توليد علم جهاني در سال 2003 مشخص شد. همچنين ميزان مشاركت ايران در توليد علم جهاني در تمامي شاخه‌ها و رشته‌هاي علمي معلوم گرديد. توليد علمي ايران در شاخه علوم محض در سال 2003 به 29/0 درصد رسيده‌است كه در طول يك دهه فعاليت پژوهشي هفت برابر شده‌است. همچون قبل، رشته شيمي بيشترين مشاركت را در توليد علم دارد. از مجموع 3222مقاله ايران در شاخه علوم محض، 77 درصد فقط به نام ايران ثبت شده‌است و در 23 درصد باقيمانده كشورهاي آمريكا، كانادا و انگلستان، به ترتيب، بيشترين مشاركت را در توليد علم با ايران داشته‌اند. براي رسيدن به يك درصد توليد علم جهاني در سال 2010، بايد رشد تعداد مقالات ايران در هر سال نسبت به سال قبل حداقل ميانگين بيست و پنج درصد را داشته باشد
                      کلیدواژه ها: توليد علم و گسترش مرزهاي دانش، نمايه شدن (Indexing) شاهراه اطلاع‌رساني علمي(ISI) ، استقرار دانشمندان در كشور، نشريه علمي بين‌المللي، تعاون و همكا
                      دوره:  1 | شماره:  24 | تاریخ:  1387/11/26 | نوع مقاله: 
                      : 4
                      : 0
                      : 0
                      توليد و اشاعه يافته‌هاي علمي به صورت نوشته و ارائه صورت مي‌پذيرد، در وهله‌ اول يافته‌هاي علمي بايد نوشته شود چون علم با نوشتن بدام مي‌افتد، آنگاه بايد ثبت و نمايه بين‌المللي گردد. يافته‌هاي علمي بايد توسط داوران ذيصلاح تأييد گردد. يعني بصورت مقاله درآيد و در يك مجله معتبر پژوهشي به چاپ رسد و در مخزن علوم جهان قرار گيرد تا هر كسي حسب فراخور حالش از آن استفاده نمايد. بنابراين علم با نشر آن نمايان مي‌گردد و سپس رشد مي‌كند. زمينه اصلي رشد علم، نشر آن مي‌باشد؛ نشر، گوهر دانش است؛ هر چه بهتر و بيشتر نشر يابد مطمئناً بهتر رشد مي‌نمايد چون در دسترس دانشمندان و پژوهشگران و انسان‌ها قرار مي‌گيرد و در تكميل و ترميم آن مي‌كوشند و آن را رشد مي‌دهند. با داوري تخصصي يافته‌هاي علمي ارزش و اعتبار علمي مي‌يابد و در نشريات معتبر پژوهشي بين‌المللي به چاپ مي‌رسد. در اين صورت مي‌توان آن را با اشكال گوناگون درآورد مانند تأليف كتاب، تدريس دروس، تهيه گزارش‌ها و مقالات آموزشي و ترويجي، مباحثات علمي و يا علوم و فنون كاربردي عموماً از يافته‌هاي علمي چاپ شده در نشريات معتبر پژوهي سرچشمه مي‌گيرد. اين مقاله روش‌هاي توليد و اشاعه يافته‌هاي علمي را به طور مختصر مورد بررسي قرار مي‌دهد.