فهرست مقالات , سال 1387,دوره1 شماره 19 XML
دوره:  1 | شماره:  19 | تاریخ:  1387/11/23 | نوع مقاله: 
: 3
: 0
: 0
    نویسندگان: سعيده اخکان
    دوره:  1 | شماره:  19 | تاریخ:  1387/11/23 | نوع مقاله: 
    : 3
    : 0
    : 0
      نویسندگان: سیدرضا سلامی
      دوره:  1 | شماره:  19 | تاریخ:  1387/11/23 | نوع مقاله: 
      : 3
      : 0
      : 0
      اين مقاله نخست به بررسي عوامل موفقيت برخي از كشورهاي موفق تازه صنعتي شده شرق آسيا مي‌پردازد. همچنين در ادامه، برخي از موانع و مشكلات عمده در روند توسعه سريع اقتصادي و صنعتي اين كشورها تحليل مي‌شود. در خاتمه، با توجه به مطالب ارائه شده، برخي از مهمترين درسها و نكات آموزنده منتج شده از تجارب موفقيت‌آميز اين كشورها براي ديگر كشورهاي در حال توسعه مانند ايران ارائه مي‌گردد. از جمله مهمترين درسهايي كه مي‌توان از تجارب اين كشورها آموخت اين است كه آنان با بهره‌گيري از يك سلسله سياستها و راهبردهاي علمي مناسب مانند اتخاذ راهبرد برون‌نگر و متمايل به بازار، گسترش صادرات، سرمايه‌گذاري وسيع در امر توسعه منابع و مهارتهاي انساني و سياستهاي مناسب انتقال، جذب و تطبيق فناوري توانستند در مدت نسبتاً كوتاهي به سطوح بالايي از رشد اقتصادي دست يابند.
        نویسندگان: مجيد مددی
        دوره:  1 | شماره:  19 | تاریخ:  1387/11/23 | نوع مقاله: 
        : 3
        : 0
        : 0
          : 3
          : 0
          : 0
          اين مقاله نخست به بررسي عوامل موفقيت برخي از كشورهاي موفق تازه صنعتي شده شرق آسيا مي‌پردازد. همچنين در ادامه، برخي از موانع و مشكلات عمده در روند توسعه سريع اقتصادي و صنعتي اين كشورها تحليل مي‌شود. در خاتمه، با توجه به مطالب ارائه شده، برخي از مهمترين درسها و نكات آموزنده منتج شده از تجارب موفقيت‌آميز اين كشورها براي ديگر كشورهاي در حال توسعه مانند ايران ارائه مي‌گردد. از جمله مهمترين درسهايي كه مي‌توان از تجارب اين كشورها آموخت اين است كه آنان با بهره‌گيري از يك سلسله سياستها و راهبردهاي علمي مناسب مانند اتخاذ راهبرد برون‌نگر و متمايل به بازار، گسترش صادرات، سرمايه‌گذاري وسيع در امر توسعه منابع و مهارتهاي انساني و سياستهاي مناسب انتقال، جذب و تطبيق فناوري توانستند در مدت نسبتاً كوتاهي به سطوح بالايي از رشد اقتصادي دست يابند.
            : 3
            : 0
            : 0
            ضرورت تئسعه با پيش نياز تحقيق براي تمامي كشورهاي پيشرفته صنعتي يا در حال توسعه كاملاً آشكار است. كشورهاي در حال توسعه با برداشتن گامهاي بلند سعي مي‌كنند فاصله خود را با كشورهاي پيشرفته صنعتي از طريق توجه به تحقيقات به طور اعم، و تخصيص منابع مالي، آموزش نيروي انساني كارآمد، و بالاخره برنامه‌ريزي دقيق و جامع براي رسيدن به اهداف صنعتي به طور اخص، كاهش دهند. ليكن ميزان كاهش فاصله در بين اين دو گروه از كشورها به دليل افزايش بي‌رويه جمعيت در كشورهاي در حال توسعه، كم بودن نسبي ميزان توليد ناخالص ملي آنها، وبالاخره عدم توجه كافي به تحقيقات در اين كشورها كم و بعضاً منفي است. در اين مقاله علاوه بر معرفي مهمترين شاخصهاي مؤثر در كارايي مراكز تحقيقاتي در كشورهاي توسعه يافته، بيين كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه مقايسه‌اي كلي ( از ديدگاه اين شاخصها) انجام گرفته‌است. آنگاه با استفاده از جديدترين آمار در دسترس، اطلاعات به دست آمده تحليل آماري شده‌است. R&D همچنين، در پايان با استفاده از اطلاعات به دست آمده، مقايسه‌اي جامع بين شاخصهاي مؤثر در كارايي مراكز كشورهاي پيشرفته صنعتي با مراكز مشابه در كشورهاي در حال توسعه انجام شده‌است.
              نویسندگان: علی پايا
              دوره:  1 | شماره:  19 | تاریخ:  1387/11/23 | نوع مقاله: 
              : 3
              : 0
              : 0
                نویسندگان: منوچهر محسنی
                دوره:  1 | شماره:  19 | تاریخ:  1387/11/23 | نوع مقاله: 
                : 3
                : 0
                : 0
                آنچه كه در اين مقاله آمده‌است، مروري بسيار اجمالي در يافته‌هاي طرح بررسي ويژگيها و مسائل مربوط به توليد، نشر، و مطالعات مجلات علمي در ايران است. كه از سه زاويه توليدكنندگان، نشريات توليد شده، و نيز مطالعه‌كنندگان مورد توجه قرار گرفته‌است. اين بررسي با حمايت مالي مركز مطالعات و تحقيقات، رسانه‌هاي وابستگي به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و مشاركت گروهي از پژوهشگران ( از جمله دكتر بيژن زارع، پرويز صالحي، دكتر خسرو اسلامي، دكتر ابراهيم فيوضات، دكتر پروين محسني و دكتر عباس احمدي) صورت گرفته‌است. متن كامل اين گزارش در 577 صفحه تكثير گرديده‌است و در آرشيو مركز مذكور موجود است.
                  نویسندگان: فريبا فهيم يحيايی
                  دوره:  1 | شماره:  19 | تاریخ:  1387/11/23 | نوع مقاله: 
                  : 3
                  : 0
                  : 0
                  از مجموع 1055 واحد تحقيقاتي كشور، 432 واحد مالكيت دولتي (9/40 درصد)، 161 واحد مالكيت غيردولتي (3/15درصد) و 462 واحد مالكيت خصوصي (8/432درصد) دارند. به رغم آنكه 8/43درصد از واحدهاي تحقيقاتي كشور مربوط به بخش خصوصي است، به دليل ضعف فعاليتهاي آماري و اطلاع‌رساني در نظام تحقيقاتي كشور از تعداد شاغلان، طرحهاي تحقيقاتي و هزينه‌هاي آنها اطلاع كاملي در دست نيست. تعداد مراكز تحقيقاتي دولتي كشور از 52 مركز در سال 1357 به 154 مركز در سال 1376 افزايش يافته‌است. بررسي ساختار مراكز تحقيقاتي دولتي كشور براساس گروههاي تخصصي نشان مي‌دهد كه بيشتين سهم آنها به مراكز علوم انساني و اجتماعي (5/30 درصد) و كمترين سهم آنها به مراكز پزشكي (9/3 درصد) مربوط بوده‌است. تعداد طرحهاي تحقيقاتي كشور در سال 1375 معادل 11420 طرح بوده‌است. بررسي ساختار طرحهاي تحقيقاتي كشور به تفكيك نوع طرح نشان مي‌دهد كه طرحهاي بنيادي 7/13 درصد، طرحهاي كاربردي 2/74 درصد و طرحهاي توسعه‌اي 12درصد ازكل طرحهاي كشور را تشكيل مي‌دهند. مقايسه شاخصهاي بهره‌وري حاكي از آن است كه طي سالهاي اخير ميزان اعتبارات تحقيقاتي و تعداد محققان بسيار افزايش يافته ولي تعداد طرحهاي تحقيقاتي، مقالات و كتابهاي منتشر شده، يا به عبارتي يافته‌هاي پژوهشي، افزايش چندان مناسبي با آنها نداشته‌اند.
                    نویسندگان: رضا مکنون
                    دوره:  1 | شماره:  19 | تاریخ:  1387/11/23 | نوع مقاله: 
                    : 3
                    : 0
                    : 0
                    اين مقاله با تأكيد بر نقش حياتي و حساس دانش در توسعه اجتماعي – اقتصادي جوامع، به شناسايي عوامل مؤثر در زمينه‌سازي براي پيشرفت علم و فناوري پرداخته و وضعيت كشورهايي را كه در دهه اخير به توسعه‌ مناسب دست يافته‌اند ( نظير كشورهاي جنوب شرق آسيا) به مثابه مصداقي براي اين مدعا قرار داده‌است كه توسعه درونزا متكي بر دانش ( اعم از توليد در داخل يا اكتساب آن از خارج كشور) و اشاعه آن در جامعه و فراهم شدن زمينه‌هاي مناسب براي تزريق و بكارگيري نتايج آن در صنايع و خدمات و نيز آمادگي مردم براي استفاده از توليدات و خدمات دانش است. اين مقاله در ادامه، اجزاي شش‌گانه دانش ملي را برشمرده، و وضعيت جامعه ما را در هر بخش توضيح داده‌است. به نظر نگارنده كشور ما در بخش انگيزش به علت برخورداري زمينه‌هاي مناسب و امكانات بالقوه‌اي كه قابليت توسعه دارند با مشكلي روبه رو نيست. در بخش خلق و توليد دانش نيز آنچه اولويت دارد ضرورت شناخت دانشهاي مورد نياز توسعه اجتماعي و اقتصادي است. اما در بخش دسترسي به دانش ضعف زيرساختهاي اطلاع‌رساني كاملاً مشهود است. در بخش اشاعه نيز معضل اصلي عدم جذب سريع نتايج فعاليت‌هاي دانش در امور اقتصادي و اجتماعي است؛ همچنين در بخش بهره‌برداري از دانش نياز به توسعه زمينه‌هاي اوليه‌، نيازي جدي و اساسي است.
                      نویسندگان: حسن حبيبی
                      دوره:  1 | شماره:  19 | تاریخ:  1387/11/23 | نوع مقاله: 
                      : 3
                      : 0
                      : 0
                        نویسندگان: محمد نقی مهدوی
                        دوره:  1 | شماره:  19 | تاریخ:  1387/11/23 | نوع مقاله: 
                        : 6
                        : 0
                        : 0
                          دوره:  1 | شماره:  19 | تاریخ:  1387/11/23 | نوع مقاله: 
                          : 3
                          : 0
                          : 0
                          يكي از ويژگيهاي اساسي جامعه مدني، حضور پررونق نهادها و تشكلهاي عملي و فرهنگي خود انگيخته است؛ نهادهايي كه بتوانند در كنار دولت، تمام ظرفيتهاي علمي وفرهنگي موجود جامعه را پوشش و ارتقا دهند. انجمنهاي علمي و پژوهشي نمونه‌اي روشن از مصاديق نهادهاي مدني است. در نوشته حاضر پس از بيان سابقه انجمنهاي علمي در جهان و ايران تلاش شده‌است با بهره‌گيري از رويكرد كاركردگرايي، به تبيين نقش و آثار اين نهادها پرداخته شود. بديهي است اين چارچوب نظري مي‌تواند زمينه و مقدمه‌اي را براي تحقيقات كاربردي درباره كاركردهاي انجمنهاي علمي و پژوهشي در ايران فراهم كند. در اين مقاله كاركردهاي ياد شده به دو دسته كاركردهاي آشكار (manifest function) و كاركردهاي پنهان (latent function) تقسيم و فهرستي از اين دو دسته ارائه مي‌شود. در پايان مقاله براي تسهيل ايفاي كاركردهاي مثبت انجمنها و ارتقاي جايگاه و نقش آنان در نظام علمي و اجتماعي كشور دوازده راهكار پيشنهاد شده‌است. كلمات كليدي: انجمن علمي، مراكز پژوهشي، كاركردها، جامعه مدني، سياست علمي.