فهرست مقالات , سال 1387,دوره1 شماره 6 XML
نویسندگان: حميد رضا آراسته
کلیدواژه ها: توسعه‌ي علمي، آموزش عالي، توسعه‌ي اقتصادي، رويكرد سيستمي، ايران
دوره:  1 | شماره:  6 | تاریخ:  1387/8/8 | نوع مقاله: 
: 4
: 0
: 0
يكي از تحولات مهم در سه دهه‌ي گذشته در ايران، توسعه‌ي دانشگاه‌ها و مراكز آموزش عالي در سطوح مختلف بوده‌است. اما به رغم نقاط قوت آموزش عالي كشور، فعاليت‌هاي آن براساس برنامه‌اي نظام‌مند با هدف توسعه‌ي علمي طراحي نشده است. بسياري از صاحبنظران، توسعه‌ي علمي را از ارزشمندترين سرمايه‌ي هر كشوري مي‌دانند و امروزه در سراسر جهان آن را عنصر اصلي فرايند توسعه برمي‌شمارند. اكنون نظام‌هاي نوين آموزش عالي در بسياري از كشورهاي در حال توسعه تأسيس شده و تاثيرات آن بر رشد اقتصادي و بهبود وضعيت جوامع مشهود و چشمگير است. هدف اين مقاله، ارائه‌ي چارچوبي براي تدوين نقشه‌ي توسعه‌ي علمي كشور است. اين مطالعه، ابتدا با استفاده از رويكردي نظام‌مند نقش آموزش عالي در توسعه را ترسيم مي‌كند. سپس با بررسي اجمال توسعه‌ي علمي در ايالات متحده، به تحليل سه زير سيستم اساسي و طراحي چارچوبي براي تدوين نقشه‌ي توسعه‌ي علمي در ايران مي‌پردازد. با بهره‌گيري از رويكردي سيستمي، محقق بر اين نكته تأكيد دارد كه سياست‌گذاران در طراحي برنامه‌ي توسعه‌ي علمي كشور، توجه جامعي نسبت به زير سيستم‌هاي بنيادين، آموزش عالي و اقتصادي معطوف دارند.
    کلیدواژه ها: ميان رشته‌اي، رشته‌هاي تخصصي، برنامه‌ريزي آموزشي، مؤسسات علمي، تدريس گروهي
    دوره:  1 | شماره:  6 | تاریخ:  1387/8/8 | نوع مقاله: 
    : 4
    : 0
    : 0

    نوشته حاضر كه در برگيرنده يافته‌هاي بخشي از يك طرح تحقيقاتي است، بر آن است تا با عنايت به گسترش روزافزون توجه مراكز عالي آموزشي و پژوهشي دنيا به موضوعات و دوره‌هاي ميان رشته‌اي، به بررسي اجمالي مباني نظري اين رويكرد بپردازد. در اين بررسي تلاش مي‌شود كه ابتدا تلقي و تعاريف گوناگوني كه از ميان رشته‌اي صورت گرفته است معرفي شده و مرزهاي آنها حتي‌الامكان مشخص شود و سپس مدل‌ها و قالب‌هاي گوناگون عملي كه عهده‌دار اجرا و انجام چنين رويكردي است مورد تحليل و مطالعه قرار گيرد. مسائل و پرسش‌هاي اين نوشته سعي در پاسخگويي به آن دارد كه :‌

    1) ميان رشته‌اي در مقايسه با مفاهيم مشابه چگونه تعريف و تبيين مي‌شود؟

    2) ضرورت‌هاي توجه به رويكرد ميان رشته‌اي در آموزش و پژوهش كدامند؟

    3) رويكرد ميان رشته‌اي در چه مدل‌ها و قالب‌هايي اجرا مي‌شود يا قابليت اجرا دارد؟

      نویسندگان: جعفر مهرداد- علی گزنی
      کلیدواژه ها: اوپك، توليدات علمي، جمهوري اسلامي ايران، ونزوئلا، عربستان سعود، استناد، ESI، ISI
      دوره:  1 | شماره:  6 | تاریخ:  1387/8/8 | نوع مقاله: 
      : 4
      : 0
      : 0
      هدف مقاله حاضر بررسي وضعيت توليدات علمي كشورهاي عضو اوپك است. داده‌هاي پژوهش از پايگاه (ESI) استخراج گرديده‌است. اين پايگاه مؤثرترين تحقيقات بين‌المللي را نمايه مي‌كند در واقع ESI مؤثرترين موسسه ISI را مبتني بر حد آستانه‌هاي معيني استخراج مي‌نمايد. پژوهش حاضر در 22 رشته موضوعي صورت پذيرفته است يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه قدرت برتر علمي اوپك جمهوري اسلامي ايران است. ايران با در دست داشتن 31% مقاله‌ها و 27% استنادها داراي مقام اول توليد علم كشورهاي اوپك، است و قريب به يك سوم استنادها و توليدات علمي كشورهاي عضو اوپك را در اختيار دارد. بعد از ايران كشورهاي ونزوئلا و عربستان سعودي قرار دارند. يافته‌هاي اين پژوهش حاوي يك نكته با اهميت براي سياستگذاران جامعه علمي است كه در راستاي توسعه علمي نگاه ويژه‌اي به استناد داشته باشند. اطلاعات اين مقاله مي‌تواند در جهت برنامه‌ريزي به منظور تعاملات علمي آگاهانه با كشورهاي مختلف اوپك مورد استفاده قرار گيرد.
        نویسندگان: علی اعتمادی فرد
        کلیدواژه ها: وب‌سنجي، شاخص‌هاي علم و فنّاوري، شاخص‌هاي وب‌سنجي، رتبه‌بندي دانشگاه‌ها
        دوره:  1 | شماره:  6 | تاریخ:  1387/8/8 | نوع مقاله: 
        : 3
        : 0
        : 0
        واقعيت اين است كه امروزه بسياري از نتايج و خروجي كار محققين و اساتيد دانشگاه‌ها توسط « وبگاه‌ها» منعكس مي‌شود. با استفاده از وبگاه‌ها مي‌توان مستندات علمي را با استاندارد بالايي مورد بررسي و مطالعه قرار داد. با ظهور اينترنت و وب جهان گستر از اواسط دهه 1990 حوزه پژوهشي جديدي به نام «وب‌سنجي» پديد آمد. از آن پس تلاشهاي روزافزوني براي بررسي ماهيت و خصوصيات وب جهان‌گستر با استفاده از روش‌ها و شاخص‌هاي علم‌سنجي صورت پذيرفت. هدف از اين مقاله اين است كه جامعه دانشگاهي متقاعد شود كه موضوع انتشار وبي‌ نشر علم و دانش دانشگاهي اهميت بسزايي دارد و مي‌تواند به عنوان معياري براي ارزيابي فعاليت‌هاي علمي، ارزيابي عملكرد و اثربخشي دانشگاه‌ها محسوب شود. در اين مقاله ضمن تعريف و تاريخچه وب‌سنجي برترين دانشگاه‌هاي جهان، خاورميانه و ايران براساس شاخص‌هاي وب‌سنجي رتبه‌بندي شده‌اند.
          نویسندگان: مژده رحمانی
          کلیدواژه ها: صندوق‌هاي پژوهش و فناوري، حمايت از پژوهش، سرمايه‌گذاري مخاطره‌پذير
          دوره:  1 | شماره:  6 | تاریخ:  1387/8/8 | نوع مقاله: 
          : 3
          : 0
          : 0
          جهان كنوني، دنياي توسعه و فناوري است. توسعه مبتني بر دانايي مستلزم فراهم ساختن زمينه‌هاي رشد و ارتقاي دانش در مراكز علمي و پژوهشي كشور و تبديل يافته‌هاي پژوهشي به محصولات و روشهاي جديد است. تجربه كشورهاي پيشرفته نشان داده‌است كه رشد و توسعه مراكز علمي و پژوهشي و ايجاد توانمندي در آنها براي پاسخگويي به نيازهاي جامعه و همگامي با تحولات علمي و فناوري جهان، در گرو حمايت همه جانبه از كنشگران عرصه دانش و فناوري است. در اين راستا، توجه به سيستم ملي نوآوري به عنوان عملي‌ترين راه‌حل جهت توسعه فناوري مي‌باشد. بدين منظور طبق ماده 100- قانون برنامه سوم و ماده 45 قانون برنامه چهارم دولت مجاز است در تأسيس صندوق‌هاي غير دولتي مشاركت كند. اين صندوق‌ها با پذيرش ريسك بيشتر و انتظار بازده بيشتر در جهت تأمين نيازهاي مالي كارآفرينان در راستاي حفظ و بقاي طرح‌هاي كارآفريني فناورانه گام برمي‌دارند. در اين مقاله سعي شده است برخي از صندوق‌هاي غيردولتي در ايران و جهان معرفي و بصورت مختصر به اين مهم پرداخته شود.
            کلیدواژه ها: بنيادهاي نخبه‌پرور، آكادمي علوم بلاروس،
            دوره:  1 | شماره:  6 | تاریخ:  1387/8/8 | نوع مقاله: 
            : 3
            : 0
            : 0
            آكادمي علوم بلاروس، مركز راهبردي در علوم بلاروس مي‌باشد. اين آكادمي دانشمندان و برجسته‌ترين متخصصان را در زمينه علوم پايه‌اي و كاربردي گرد هم آورده‌است. اين آكادمي در سال 1929 پايه‌گذاري شده‌است و در حال حاضر متشكل از حدود 50 انستيتو و مركز پژوهشي است. آكادمي به منظور پيشبرد پژوهش‌هاي علمي داراي كتابخانه مركزي علمي و انتشارات است. انستيتوهاي آكادمي در تمامي مراكز منطقه‌اي كشور قرار گرفته‌اند. فعاليت آكادمي توسط رئيس و هيات رئيسه هدايت مي‌شود. آكادمي توانايي علمي و فني خود را روي مهمترين مسايل ملي جمهوري بلاروس متمركز ساخته است. مطالعه تاريخ و فرهنگ بلاروس، بررسي شرايط و مسائل اقتصادي و تلاش براي پيشبرد علوم و فنون طبيعي و مهندسي زمينه‌هاي اصلي فعاليت آكادمي را شكل مي‌دهند. گذشته از اين آكادمي داراي بخشهاي مختلفي است كه هر ساله خروجي قابل توجه علمي اعم از گزارش، مقاله و ثبت اختراع به جامعه علمي ارائه مي‌كنند. انتشارات آكادمي چندين مجله علمي را منتشر مي‌كند كه بسياري از آنها در خارج از جمهوري بلاروس نيز منتشر مي‌شوند. مراكز پژوهشي آكادمي نيز هر ساله تعداد زيادي سمينار نشست و سمپوزيوم‌هاي علمي برگزار مي‌كنند و در فعاليت‌هاي علمي بين‌المللي نيز به صورت فعال شركت مي‌كنند.